fbpxΗ Ελλάδα στο Μεγάλο Παιχνίδι της Αν. Μεσογείου | Economistas.gr Skip to main content

Η Ελλάδα στο Μεγάλο Παιχνίδι της Αν. Μεσογείου

Η Ελλάδα στο Μεγάλο Παιχνίδι της Αν. Μεσογείου
Φωτό: Shutterstock

Στην Ανατολική Μεσόγειο βρίσκεται σε εξέλιξη ένα Μεγάλο Παιχνίδι, που δίνει στην Ελλάδα μια σπάνια ευκαιρία να αναβαθμίσει τη γεωπολιτική θέση της και να αντλήσει μεγάλα οικονομικά οφέλη: οι ισχυρές δυνάμεις της Δύσης, συγκροτώντας περιφερειακές συμμαχίες και παραμερίζοντας ανταγωνιστικές δυνάμεις, όπως η Ρωσία και η Τουρκία, ετοιμάζονται για την αξιοποίηση του ενεργειακού πλούτου της Αν. Μεσογείου, με στρατηγικό στόχο να δημιουργήσουν μια νέα πηγή προμήθειας φυσικού αερίου για τη Δυτική Ευρώπη, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από την Ρωσία.

Σε αυτό το πλαίσιο, Ελλάδα και Κύπρος, δύο χώρες - μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης με πιθανά ή και αποδεδειγμένα (στην περίπτωση της Κύπρου) κοιτάσματα υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές τους, έχουν αναβαθμισμένο ρόλο και κερδίζουν συνεχώς έδαφος έναντι του στρατηγικού ανταγωνιστή, της Τουρκίας, η οποία επιμένει να κινείται εντός του διεθνούς πλαισίου νομιμότητας και να προβάλλει αξιώσεις για συμμετοχή στη διανομή του ενεργειακού πλούτου όχι μέσα από την οδό της περιφερειακής συνεργασίας, αλλά με συνεχείς επιδείξεις ισχύος, που έχουν προκαλέσει έντονη ενόχληση στις δυνάμεις της Δύσης με σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις, δηλαδή στις ΗΠΑ και στην Γαλλία.

Ιδιαίτερα για την Ελλάδα, οι εξελίξεις στην Αν. Μεσόγειο δίνουν μια σπάνια ευκαιρία να ανατρέψει το καθεστώς στασιμότητας στις έρευνες για υδρογονάνθρακες σε θαλάσσιες περιοχές της, που έχει επιβληθεί μετά το 1974 λόγω των συνεχών προστριβών με την Τουρκία. Μπορεί να μην έχουν αλλάξει πολλά σε σχέση με τη συμφωνημένη μεταξύ των δύο κρατών αποχή από έρευνες σε θαλάσσιες περιοχές του Αιγαίου πέραν των χωρικών υδάτων, όμως, η ανακάλυψη μεγάλων κοιτασμάτων στις Αποκλειστικές Ζώνες της Αιγύπτου, του Ισραήλ και της Κύπρου υποχρέωσε κολοσσούς της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς, όπως η ExxonMobil και η Total, να δουν με έντονο ενδιαφέρον ελληνικές θαλάσσιες περιοχές στην Κρήτη και να συμφωνήσουν με την κυβέρνηση στην έναρξη ερευνών.

Αυτή η συμφωνία δεν είναι σημαντική μόνο για οικονομικούς λόγους -προφανώς, η εμπλοκή δύο κορυφαίων πετρελαϊκών εταιρειών σε έρευνες στον ελληνικό χώρο μόνο οφέλη μπορεί να φέρει στη χώρα. Είναι σημαντική για πολιτικούς λόγους: για πρώτη φορά από τις αρχές της δεκαετίας του '70, όταν έγιναν η πρώτη ανακάλυψη πετρελαϊκού κοιτάσματος στο Βόρειο Αιγαίο, δύο μεγαθήρια της ενέργειας, που έχουν πάντα στις διεθνείς τους δραστηριότητες την υποστήριξη των κυβερνήσεών τους, εισέρχονται για έρευνες σε ελληνικές θαλάσσιες περιοχές, αδιαφορώντας για τις τουρκικές αμφισβητήσεις και διεκδικήσεις.

Είναι προφανές ότι οι έρευνες αυτές θα γίνουν χωρίς να μπορεί η Τουρκία να τις εμποδίσει με τις γνωστές πρακτικές «τσαμπουκά», που εφάρμοζε πάντα στο Αιγαίο. Η Ουάσιγκτον και το Παρίσι έχουν δείξει κατ' επανάληψη, όταν προχώρησαν σε έρευνες οι ίδιες εταιρείες στην ΑΟΖ της Κύπρου, ότι δεν θα διστάσουν να συνοδεύσουν τα πλωτά γεωτρύπανα των πετρελαϊκών εταιρειών με μονάδες του στόλου τους, που στέλνουν ένα σαφές μήνυμα σε γείτονες με επιθετικές διαθέσεις. Αυτή η τακτική έχει, ασφαλώς, τεράστια απόσταση από την πάγια πολιτική ίσων αποστάσεων που ακολουθούσαν οι δυτικοί σύμμαχοι για τις διαφορές Ελλάδας - Τουρκίας στο Αιγαίο.

Οι συσχετισμοί που διαμορφώνονται είναι εξαιρετικά ευνοϊκοί για την Ελλάδα και επιτρέπουν, για πρώτη φορά, μια συγκρατημένη αισιοδοξία ότι ο πιθανός ενεργειακός πλούτος στις θαλάσσιες περιοχές μας θα μπορούσε να αξιοποιηθεί προς όφελος της χώρας, χωρίς να υπάρχει ο κίνδυνος ελληνοτουρκικού θερμού επεισοδίου. Είναι στο χέρι των ελληνικών κυβερνήσεων να αδράξουν αυτή την ευκαιρία, αλλά θα χρειασθεί μακρόπνοος σχεδιασμός, ψυχραιμία και μεθοδικό «χτίσιμο» συμμαχιών, ώστε οι θετικοί συσχετισμοί που διαμορφώνονται σήμερα να διατηρηθούν και στο μέλλον. Άλλωστε, το επόμενο κρίσιμο τεστ για τις πολιτικές ηγεσίες Αθήνας και Λευκωσίας δεν θα αργήσει να έλθει, καθώς όλα δείχνουν ότι σύντομα θα περάσουμε από τη φάση της έντασης στο νέο γύρο συνομιλιών για το Κυπριακό. Οι ευκαιρίες βρίσκονται μπροστά, αλλά και δεν θα πρέπει να υποτιμάμε και τους κινδύνους...

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Moody's: Οι προοπτικές ανάπτυξης της Ελλάδας
Moody's: Οι προοπτικές ανάπτυξης της Ελλάδας
Την θετική πορεία της Ελλάδας και της Κύπρου προβλέπει ο οίκος αξιολόγησης Moody’s που σε έκθεση του αναφέρει πως αυτές οι χώρες αναμένεται να σημειώσουν το μεγαλύτερο άλμα στη δυνητική ανάπτυξη τους την επόμενη δεκαετία.
Moody's: Οι προοπτικές ανάπτυξης της Ελλάδας
Υπ. Ενέργειας: Προτεραιότητα η ενεργειακή ευστάθεια της Κρήτης
Υπ. Ενέργειας: Προτεραιότητα η ενεργειακή ευστάθεια της Κρήτης
Τη θέση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση αποτελεί σημαντική προτεραιότητα για την κυβέρνηση, αλλά είναι ακόμα πιο σημαντική η διασφάλιση της ενεργειακής ευστάθειας της Κρήτης διατύπωσε η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Υπ. Ενέργειας: Προτεραιότητα η ενεργειακή ευστάθεια της Κρήτης
Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ, ΗΠΑ: Να μην τεθεί σε κίνδυνο η ασφάλεια σε Αν.Μεσόγειο, Αιγαίο
Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ, ΗΠΑ: Να μην τεθεί σε κίνδυνο η ασφάλεια σε Αν.Μεσόγειο, Αιγαίο
Την υποστήριξη τους για τα δικαιώματα των κυρίαρχων κρατών εξέφρασαν με κοινή δήλωσή τους οι υπουργοί Ενέργειας Ελλάδος, Κύπρου, Ισραήλ και ΗΠΑ σε κοινή δήλωσή τους.
Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ, ΗΠΑ: Να μην τεθεί σε κίνδυνο η ασφάλεια σε Αν.Μεσόγειο, Αιγαίο
Προσφυγικό: Κοινή πρωτοβουλία Ελλάδας, Κύπρου, Βουλγαρίας
Προσφυγικό: Κοινή πρωτοβουλία Ελλάδας, Κύπρου, Βουλγαρίας
Η πρωτοβουλία των τριών χωρών φέρει τον τίτλο «Eastern Mediterranean Migration Route Initiative» και θα παρουσιαστεί επίσημα με κατάθεση συγκεκριμένου κειμένου στο Συμβούλιο Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων.
Προσφυγικό: Κοινή πρωτοβουλία Ελλάδας, Κύπρου, Βουλγαρίας
Τριμερής Αιγύπτου - Ελλάδας - Κύπρου στη σκιά των τουρκικών απειλών
Τριμερής Αιγύπτου - Ελλάδας - Κύπρου στη σκιά των τουρκικών απειλών
O πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει σήμερα το πρωί στο Κάιρο της Αιγύπτου όπου θα συμμετάσχει στην 7η Τριμερή Σύνοδο Αιγύπτου - Ελλάδας - Κύπρου.
Τριμερής Αιγύπτου - Ελλάδας - Κύπρου στη σκιά των τουρκικών απειλών
Πάνω από 2 εκατομμύρια η αξία του Κυπριακού διαβατηρίου
Πάνω από 2 εκατομμύρια η αξία του Κυπριακού διαβατηρίου
Άνθρωποι από ολόκληρο τον κόσμο προσπαθούν να αποκτήσουν διαβατήρια χωρών, τα οποία θα τους δίνουν πρόσβαση σε όσο γίνεται περισσότερες χώρες, χωρίς να χρειάζονται βίζα ή άλλη γραφειοκρατία.
Πάνω από 2 εκατομμύρια η αξία του Κυπριακού διαβατηρίου