Η κρυφή περιβαλλοντική επιβάρυνση πίσω από την έκρηξη της AI - Τα αμερικανικά data centers προσθέτουν εκπομπές όσο ολόκληρη η Δανία
Η ραγδαία επέκταση των κέντρων δεδομένων «hyperscaler» στις ΗΠΑ έχει προκαλέσει συνολικά εκπομπές που συμβάλλουν στην υπερθέρμανση του πλανήτη, σε κλίμακα περίπου ίση με τις ετήσιες εκπομπές της Δανίας, σύμφωνα με νέα έρευνα.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι εκπομπές από 403 «hyperscalers» – τα μεγαλύτερα data centers (κέντρα δεδομένων) που χρησιμοποιούνται κυρίως για να διαχειριστούν την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης – έφτασαν περίπου τους 25,7 εκατομμύρια μετρικούς τόνους διοξειδίου του άνθρακα, σύμφωνα με τη μελέτη που επικαλείται δημοσίευμα του guardian.
Aυτό ισοδυναμεί με το σύνολο των ετήσιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα της Δανίας, μιας χώρας με 6 εκατομμύρια κατοίκους, και είναι περίπου δύο έως τρεις φορές μεγαλύτερο από μια προηγούμενη εκτίμηση για τις εκπομπές των «hyperscalers» το 2018. Η πιο πρόσφατη έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Sustainability», διαπίστωσε ότι αυτά τα κέντρα δεδομένων ήταν υπεύθυνα για περίπου το 1,8% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στις ΗΠΑ.
Τι δείχνει η έρευνα
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι αυτή η τεράστια ενεργειακή ζήτηση των κέντρων δεδομένων, η οποία επικεντρώνεται σε πολιτείες όπως η Βιρτζίνια, το Όρεγκον, το Οχάιο και η Αϊόβα, αποτελεί σχεδόν σίγουρα μια συντηρητική εκτίμηση. Η μελέτη χρησιμοποίησε δεδομένα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για να προσδιορίσει τις εκπομπές από τις εγκαταστάσεις κατά τη διάρκεια ενός έτους έως τον Απρίλιο του 2025. Από τότε, η ραγδαία επέκταση των κέντρων δεδομένων έχει επιταχυνθεί ακόμη περισσότερο.
«Έχει σημειωθεί μία εκρηκτική αύξηση αυτών των data centers και οι εκπομπές CO2 είναι αρκετά σημαντικές», δήλωσε η Francesca Dominici, καθηγήτρια βιοστατιστικής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και συν-συγγραφέας της μελέτης, η οποία διεξήχθη υπό την καθοδήγηση του Gianluca Guidi. «Από το 2025 έχουν δημιουργηθεί πάρα πολλά περισσότερα κέντρα δεδομένων, οπότε πρέπει να θεωρήσουμε ότι αυτό το επίπεδο εκπομπών είναι το κατώτατο όριο. Αυτό είναι κάτι που απαιτεί περαιτέρω έρευνα και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να σκεφτούν πώς να το αντιμετωπίσουν με υπεύθυνο τρόπο.»
Τα κέντρα δεδομένων καταναλώνουν τεράστια ποσά ενέργειας – η νέα μελέτη εκτιμά ότι η ομάδα των hyperscalers κατανάλωσε 68 έως 99 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας κατά τη διάρκεια του έτους – και χρησιμοποιούν σε μεγάλο βαθμό πιο ρυπογόνες πηγές ενέργειας για να καλύψουν αυτή τη ζήτηση.
Περισσότερο από το ήμισυ της παραγόμενης ενέργειας που χρησιμοποίησαν προήλθε από ορυκτά καύσιμα που υπερθερμαίνουν επικίνδυνα τον πλανήτη μας, όπως διαπίστωσε η έρευνα. Η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης υποστηρίζεται από την αύξηση των νέων σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύση φυσικού αερίου, οι οποίοι μερικές φορές κατασκευάζονται στον ίδιο χώρο με τις εγκαταστάσεις, και οι οποίοι προτιμώνται έναντι των εγκατεστημένων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως η ηλιακή και η αιολική.
«Δυστυχώς, δεν με εκπλήσσει το γεγονός ότι η πλειοψηφία αυτών των κέντρων δεδομένων βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, παρά τις εξαιρετικά σημαντικές και μακροχρόνιες επιπτώσεις στο κλίμα και την υγεία που θα μπορούσαν – και θα έπρεπε – να αποφευχθούν», δήλωσε η Τζίνα Μακάρθι, πρώην σύμβουλος για το κλίμα της κυβέρνησης του Τζο Μπάιντεν, η οποία χαρακτήρισε τη μελέτη ως «σημαντικό βήμα» για την αξιολόγηση του αντίκτυπου των κέντρων δεδομένων.
Αντιδράσεις από οργανώσεις και κοινότητες
Η ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων έχει προκαλέσει ανησυχία στις περιβαλλοντικές οργανώσεις, ενώ επιδεινώνεται η υπερθέρμανση του πλανήτη, που ενδέχεται να ξεπεράσει τα «ασφαλή» επίπεδα που είχαν συμφωνηθεί προηγουμένως και να προκαλέσει επιτάχυνση φαινομένων όπως τα θανατηφόρα συμβάντα που παρατηρήθηκαν φέτος, όπως οι ακραίοι καύσωνες στην Ευρώπη, ο καπνός από τις πυρκαγιές στη Βόρεια Αμερική και η καταστροφική κατολίσθηση στα σύνορα Νεπάλ-Θιβέτ.
Στις ΗΠΑ, το επίκεντρο αυτής της έκρηξης της τεχνητής νοημοσύνης, οι προγραμματιστές έχουν υπερασπιστεί τη χρήση ενέργειας και νερού από τις εγκαταστάσεις ως οριακή σε σύγκριση με άλλους κλάδους, όπως η γεωργία, και έχουν αναδείξει τις σχετικές θέσεις εργασίας και την αύξηση των τοπικών φόρων ως ωφέλιμες για τις κοινότητες. Ο Ντόναλντ Τραμπ, ένθερμος υποστηρικτής του κλάδου της τεχνητής νοημοσύνης, έχει δηλώσει ότι όσοι αντιτίθενται στην ανάπτυξη των data centers θα καταλήξουν «οπισθοδρομικοί και φτωχοί».
Ωστόσο, οι αντιδράσεις κατά των κέντρων δεδομένων δεν δείχνουν σημάδια υποχώρησης στις ΗΠΑ. Οι τοπικές αντιδράσεις έχουν επικεντρωθεί σε διάφορα μεγάλα έργα, όπως ένα σύμπλεγμα κέντρων δεδομένων στην ευρύτερη περιοχή του Μέμφις, στο Τενεσί, που είναι κεντρικής σημασίας για τις φιλοδοξίες του Έλον Μασκ στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά είναι αντιμέτωπο με διαμαρτυρίες και αγωγές λόγω του θορύβου και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Η εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης του Μασκ απάντησε σε αυτό αγοράζοντας τα σπίτια όσων ζουν κοντά.
Η περίπτωση του Stratos
Η τεράστια κατανάλωση νερού σε ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα δεδομένων στον κόσμο, που σχεδιάζεται στην πληγείσα από ξηρασία Γιούτα, έχει εν τω μεταξύ κινητοποιήσει την κατακραυγή των απλών πολιτών. Η εγκατάσταση, που ονομάζεται Stratos, θα εκπέμπει επίσης μεγάλη ποσότητα ατμοσφαιρικής ρύπανσης, όπως διαπίστωσε πρόσφατα μια άλλη μελέτη.
Το Stratos θα μπορούσε να προκαλέσει οικονομικό κόστος που σχετίζεται με την υγεία ύψους έως και 690 εκατομμυρίων δολαρίων ετησίως, εάν χρησιμοποιήσει τις πιο ρυπογόνες επιλογές ορυκτών καυσίμων για την τροφοδοσία του, κατέληξε η έρευνα αυτή. Η καύση αυτού του καυσίμου θα απελευθερώσει έως και 3.140 τόνους σωματιδίων που μοιάζουν με αιθάλη, τα οποία συνδέονται με μια σειρά καρδιαγγειακών και αναπνευστικών προβλημάτων, με τις στήλες καπνού να διαχέονται σε όλη τη Γιούτα και να φτάνουν μέχρι το Αϊντάχο, το Ουαϊόμινγκ, το Κολοράντο και το Ιλινόις.
«Το Stratos είναι ένας σύγχρονος Δούρειος Ίππος που θα εξαπολύσει θανατηφόρα ατμοσφαιρική ρύπανση, συνδεδεμένη με σοβαρές, απειλητικές για τη ζωή βλάβες στην υγεία, στις κοινότητες της Γιούτα και σε εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν κάτω από το σύννεφο αυτού του τεράστιου κέντρου δεδομένων», δήλωσε ο Τζον Γουόλκ, διευθυντής του τμήματος καθαρού αέρα στο Συμβούλιο Άμυνας των Φυσικών Πόρων (Natural Resources Defense Council), το οποίο ανέλαβε την εκπόνηση της έκθεσης.
«Η ρύπανση από το Stratos θα μολύνει τον αέρα και θα θέσει σε κίνδυνο τη δυνατότητα για μια υγιή ζωή τόσο γύρω από την εγκατάσταση όσο και σε πολιτείες που βρίσκονται εκατοντάδες μίλια μακριά από το κέντρο δεδομένων.»
Οι υπεύθυνοι ανάπτυξης του έργου Stratos σχεδιάζουν να χρησιμοποιήσουν φυσικό αέριο σε συνδυασμένο κύκλο, αλλά σύμφωνα με πληροφορίες εξετάζουν επίσης τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και άλλων επιλογών, ενώ έχουν δεχτεί πολιτικές πιέσεις για τη μείωση της κλίμακας του έργου. Τον περασμένο μήνα, οι υπεύθυνοι του έργου υπέβαλαν νέα αίτηση για την παροχή νερού, στην οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, ισχυρίστηκαν ότι οι ανάγκες τους σε νερό θα είναι χαμηλότερες από κάθε προηγούμενη γεωργική χρήση της έκτασης, κάτι που έχουν αμφισβητήσει ορισμένοι περιβαλλοντολόγοι.
