Meta: Τι αλλάζει σε Instagram και Facebook για ανήλικους μετά τον διακανονισμό

Σε αλλαγές στη λειτουργία του Instagram και του Facebook γύρω από την ασφάλεια των ανήλικων χρηστών συμφώνησε να προχωρήσει η Meta, στα πλαίσια της συμμόρφωσής της με το αποτέλεσμα της δικαστικής διαμάχης που έλαβε χώρα τις προηγούμενες ημέρες.

Η Meta, μητρική εταιρεία του Facebook και του Instagram, συμφώνησε στις 26 Αυγούστου 2026 σε διακανονισμό ύψους έως 17 δισεκατομμυρίων δολαρίων με δεκάδες αμερικανικές πολιτείες, αναλαμβάνοντας παράλληλα δέσμευση για ριζικές αλλαγές στον τρόπο που λειτουργούν οι πλατφόρμες της για χρήστες κάτω των 18 ετών.

Τι αποκάλυψε η δίκη για τη Meta

Η δίκη ξεκίνησε στις 18 Αυγούστου 2026 στο ομοσπονδιακό δικαστήριο του Όκλαντ, ενώπιον της δικαστού Yvonne Gonzalez Rogers, και αποτελούσε την πρώτη υπόθεση από το μεγάλο κύμα αγωγών κατά εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης που έφτανε ενώπιον ενόρκων. Μια συμμαχία σχεδόν 30 πολιτειών, με επικεφαλής την Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ, κατηγορούσε τη Meta ότι σχεδίασε σκόπιμα το Instagram και το Facebook ώστε να δημιουργούν εθισμό στους ανήλικους χρήστες, μέσω χαρακτηριστικών όπως το ατέρμονο scroll, τα φίλτρα φωτογραφιών και το κουμπί «like».

Οι πολιτείες υποστήριξαν επίσης ότι η εταιρεία παραβίασε τον ομοσπονδιακό νόμο COPPA για την προστασία της ιδιωτικότητας παιδιών, συλλέγοντας δεδομένα από χρήστες κάτω των 13 ετών χωρίς τη συγκατάθεση γονέα. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, οι ενάγουσες πολιτείες ζητούσαν αποζημιώσεις που έφταναν έως και το 1,4 τρισεκατομμύριο δολάρια.

Κατά τη διάρκεια της δίκης κατέθεσαν πρώην στελέχη και πληροφοριοδότες της εταιρείας, όπως ο πρώην μηχανικός της Meta, Arturo Béjar, ο οποίος περιέγραψε μια εταιρική κουλτούρα προσηλωμένη στην αύξηση των χρηστών, καθώς και ο επικεφαλής του Instagram, Adam Mosseri, ο οποίος αμφισβητήθηκε για την αποτελεσματικότητα εργαλείων ασφάλειας όπως το «Take a Break». Στο πλαίσιο της δίκης, εσωτερικά έγγραφα της εταιρείας φέρεται να υποστήριζαν τον ισχυρισμό ότι κάποια εργαλεία περιορισμού χρόνου λειτουργούσαν περισσότερο ως επικοινωνιακό τέχνασμα παρά ως ουσιαστικό μέτρο προστασίας.

Η υπόθεση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο νομικό μέτωπο εναντίον της Meta, που περιλαμβάνει δεκάδες αγωγές γενικών εισαγγελέων πολιτειών, εκατοντάδες αγωγές σχολικών περιφερειών για το κόστος αντιμετώπισης προβλημάτων ψυχικής υγείας μαθητών, καθώς και ξεχωριστές δίκες προσωπικής βλάβης. Τον Μάρτιο του 2026, σε πρώτη δίκη-«οδηγό» στο Λος Άντζελες, ένορκοι είχαν ήδη επιδικάσει 6 εκατομμύρια δολάρια αποζημίωσης, κατανεμημένα μεταξύ Meta και YouTube.

Τι περιλαμβάνει ο διακανονισμός

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Γενικού Εισαγγελέα της Καλιφόρνια, Rob Bonta, η Meta δεσμεύτηκε να καταβάλει έως 17 δισ. δολάρια σε πρόστιμα προς τις πολιτείες σε βάθος δεκαετίας, μέρος των οποίων θα διοχετευθεί σε προγράμματα ψυχικής υγείας για εφήβους, σχολικά προγράμματα και υπηρεσίες διαχείρισης κρίσεων. Πολιτείες όπως το Μίσιγκαν, η Βόρεια Καρολίνα, η Ιντιάνα και το Βερμόντ αναμένεται να λάβουν σημαντικά μερίδια από το ποσό.

Πέρα από το οικονομικό κομμάτι, η εταιρεία δεσμεύτηκε για μία σειρά αλλαγών στα προϊόντα της, οι οποίες, όπως αναφέρεται, αναμένεται να εφαρμοστούν εντός λίγων μηνών:

1. Προεπιλεγμένο όριο χρήσης δύο ωρών την ημέρα για χρήστες κάτω των 18 ετών, το οποίο θα μπορεί να αλλάξει μόνο από γονέα.
2. Αποκλεισμός χρήσης κατά τη διάρκεια της νύχτας, από τα μεσάνυχτα έως τις 6 το πρωί, επίσης ρυθμιζόμενος αποκλειστικά από γονέα.
3. Προεπιλεγμένος αποκλεισμός ειδοποιήσεων κατά τις νυχτερινές ώρες και τις ώρες σχολείου.
4. Κατάργηση της εμφάνισης του αριθμού των «likes» και των αντιδράσεων σε δημοσιεύσεις ανήλικων χρηστών.
5. Απαγόρευση φίλτρων αισθητικής/πλαστικής χειρουργικής σε φωτογραφίες ανήλικων χρηστών.
6. Δυνατότητα «μη προσωποποιημένης ροής» περιεχομένου για νεαρούς χρήστες, χωρίς αλγοριθμική στόχευση.
7. Ανεξάρτητος ελεγκτής με ευρεία πρόσβαση σε πληροφορίες, ο οποίος θα αναφέρεται στους γενικούς εισαγγελείς των πολιτειών.
8. Δικαστική απαγόρευση παραπλανητικών δηλώσεων της εταιρείας σχετικά με τα εργαλεία ασφάλειας που προσφέρει.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ορισμένες από τις δεσμεύσεις είναι σχεδιασμένες να γίνουν αυστηρότερες, αν προσχωρήσουν και άλλες πλατφόρμες: αν το YouTube, το TikTok και το Snapchat υιοθετήσουν αντίστοιχα μέτρα, το προεπιλεγμένο ημερήσιο όριο χρήσης για τη Meta θα μειωθεί από δύο ώρες σε μία. Ο επικεφαλής νομικός σύμβουλος της Meta, C.J. Mahoney, χαρακτήρισε το πλαίσιο «πρωτοποριακό» και κάλεσε ανοιχτά τις ανταγωνίστριες πλατφόρμες να ακολουθήσουν το ίδιο μοντέλο.

Η δικαστής Gonzalez Rogers ενέκρινε τον διακανονισμό λίγες ώρες μετά την κατάθεσή του, μόλις στη δεύτερη εβδομάδα μιας δίκης που αρχικά αναμενόταν να διαρκέσει έως τις αρχές Οκτωβρίου. Η συμφωνία επιλύει τις αξιώσεις 51 ξεχωριστών υποθέσεων που είχαν ενοποιηθεί σε αυτή τη διαδικασία.

Η Meta εξακολουθεί να αρνείται τις κατηγορίες

Παρά τον διακανονισμό, η Meta δεν αναγνώρισε καμία ευθύνη και συνεχίζει να αμφισβητεί τους ισχυρισμούς των πολιτειών, υποστηρίζοντας ότι διαθέτει ήδη ισχυρές διαδικασίες για την προστασία των εφήβων, όπως ενισχυμένες ρυθμίσεις ιδιωτικότητας και χρονόμετρο υπενθύμισης χρήσης στο Instagram.

Τι σημαίνει η απόφαση για γονείς και εφήβους

Ειδικοί του χώρου, όπως η καθηγήτρια Νομικής του Πανεπιστημίου Stanford, Nora Freeman Engstrom, σημειώνουν ότι ορισμένες από τις αλλαγές στις οποίες συμφώνησε η Meta θα ήταν δύσκολο να επιτευχθούν μέσω νομοθετικής οδού, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στον διακανονισμό. Ταυτόχρονα, το χρηματικό ποσό χαρακτηρίστηκε από την ίδια «όχι ασήμαντο, αλλά ούτε καίριο πλήγμα» για μια εταιρεία με τριμηνιαία κέρδη γύρω στα 16 δισ. δολάρια.

Νομικοί εκπρόσωποι οικογενειών θυμάτων, όπως ο δικηγόρος Matthew Bergman από το Social Media Victims Law Center, χαρακτήρισαν τον διακανονισμό «ιστορική στιγμή» για τη λογοδοσία των Big Tech εταιρειών, τονίζοντας όμως ότι η μάχη για τις μεμονωμένες οικογένειες που έχουν πληγεί συνεχίζεται.

Η υπόθεση έχει παρομοιαστεί με τις δίκες κατά των καπνοβιομηχανιών τη δεκαετία του 1990, οι οποίες οδήγησαν σε ιστορικούς διακανονισμούς και άλλαξαν τον δημόσιο διάλογο γύρω από το κάπνισμα. Όπως σημειώνουν αναλυτές, ο διακανονισμός με τη Meta δεν σηματοδοτεί το τέλος της νομικής πίεσης προς τις εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης. Χιλιάδες ακόμη αγωγές εκκρεμούν, ενώ αναμένεται να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο αν το YouTube, το TikTok και το Snapchat θα ακολουθήσουν το παράδειγμα της Meta.