Νέα χαρτονομίσματα του ευρώ: Σε εξέλιξη η ψηφοφορία
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έχει ανοίξει, από τις 23 Ιουλίου 2026, μια πρωτοφανή για τα δεδομένα της δημόσια διαβούλευση: καλεί τους πολίτες της ευρωζώνης να εκφράσουν την προτίμησή τους για τη νέα σειρά χαρτονομισμάτων του ευρώ — την πρώτη πλήρη ανανέωση του σχεδιασμού από την κυκλοφορία του νομίσματος το 2002. Η ψηφοφορία ανάμεσα σε δέκα υποψήφια σχέδια θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2026, στις 23:59 ώρα Κεντρικής Ευρώπης.
Πώς λειτουργεί η ψηφοφορία
Πρόκειται ουσιαστικά για έρευνα κοινής γνώμης και όχι για δεσμευτικό δημοψήφισμα: οι συμμετέχοντες καλούνται να αξιολογήσουν και να δηλώσουν προτίμηση για τα σχέδια, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι «εκλέγουν» επίσημα τον νικητή. Παράλληλα με την ανοιχτή διαδικτυακή συμμετοχή, ανεξάρτητη ερευνητική εταιρεία θα διεξαγάγει ξεχωριστή, αντίστοιχη έρευνα σε αντιπροσωπευτικό δείγμα πολιτών της ευρωζώνης, με τις ίδιες ερωτήσεις. Η ΕΚΤ έχει δεσμευτεί ότι θα δημοσιοποιήσει τα αποτελέσματα και των δύο ερευνών μετά την τελική επιλογή.
Δείτε εδώ όλες τις προτάσεις για τα νέα χαρτονομίσματα
Η ελληνική έκδοση της έρευνας είναι διαθέσιμη μέσω της επίσημης πλατφόρμας της ΕΚΤ.
Μπορείτε να ψηφίσετε εδώ και να αξιολογήσετε τις προτάσεις.
Τα δύο θεματικά σύνολα
«Ευρωπαϊκή κουλτούρα»: πέντε από τα δέκα σχέδια βασίζονται σε αυτή τη θεματική, η οποία αναδεικνύει κοινούς πολιτιστικούς χώρους και εμβληματικές προσωπικότητες της ευρωπαϊκής ιστορίας. Στην εμπρός όψη κάθε χαρτονομίσματος θα εμφανίζεται μία προσωπικότητα, ενώ στην πίσω όψη θα απεικονίζονται χώροι και δραστηριότητες πολιτισμού, όπως δημόσιες παραστάσεις, σχολεία, βιβλιοθήκες και πλατείες. Οι προσωπικότητες που εμφανίζονται στις προτάσεις είναι η Μαρία Κάλλας, ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, η Μαρί Κιουρί, ο Μιγκέλ ντε Θερβάντες, ο Λεονάρντο ντα Βίντσι και η Μπέρτα φον Ζούτνερ.
«Ποτάμια και πουλιά»: οι υπόλοιπες πέντε προτάσεις ακολουθούν τη διαδρομή του νερού από μια ορεινή πηγή έως τη θάλασσα, συνδυάζοντας σε κάθε χαρτονόμισμα ένα ποτάμι και κάποιο πτηνό στην μπροστά όψη και έναν ευρωπαϊκό θεσμό στην πίσω.
Πότε θα κυκλοφορήσουν τα νέα χαρτονομίσματα
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ αναμένεται να αποφασίσει για το τελικό σχέδιο προς το τέλος του 2026, συνεκτιμώντας τρεις παράγοντες: τα πορίσματα της κριτικής επιτροπής του διαγωνισμού, την τεχνική αξιολόγηση των προτάσεων (π.χ. ως προς την ασφάλεια έναντι της παραχάραξης) και τα αποτελέσματα των δύο ερευνών κοινής γνώμης.
Ωστόσο, τα νέα χαρτονομίσματα δεν προβλέπεται να κυκλοφορήσουν άμεσα, η παραγωγή και η σταδιακή εισαγωγή τους στην κυκλοφορία αναμένεται να απαιτήσουν κάποια χρόνια. Τα σημερινά χαρτονομίσματα θα συνεχίσουν κανονικά να ισχύουν και να χρησιμοποιούνται κατά τη μεταβατική περίοδο.
Οι λόγοι πίσω από την ανανέωση
Πέρα από την αισθητική διάσταση, η ΕΚΤ επικαλείται τρεις βασικούς στόχους πίσω από την ανανέωση: ενίσχυση της ασφάλειας των χαρτονομισμάτων απέναντι στην παραχάραξη, βελτίωση της προσβασιμότητας για άτομα με προβλήματα όρασης, και αποτύπωση μιας κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας σε ένα αντικείμενο που περνά καθημερινά από εκατοντάδες εκατομμύρια χέρια.
Το γεγονός ότι η διαδικασία άνοιξε σε ευρεία δημόσια συμμετοχή, κάτι ασυνήθιστο για ζήτημα που παραδοσιακά αποφασιζόταν αποκλειστικά σε τεχνοκρατικό επίπεδο, αποτελεί από μόνο του ένδειξη της βαρύτητας που αποδίδει η ΕΚΤ στη σύνδεση του νομίσματος με τους πολίτες που το χρησιμοποιούν.
Πώς προχώρησε η διαδικασία
Το 2023 η ΕΚΤ είχε παρουσιάσει επτά πιθανές θεματικές ενότητες στο κοινό, σε μια πρώτη έρευνα στην οποία συμμετείχαν πάνω από 365.000 πολίτες της Ευρώπης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ισχυρή προτίμηση για τρεις θεματικές: την «Ευρωπαϊκή κουλτούρα», τα «Ποτάμια» και τα «Πουλιά». Για να αποτυπωθεί όσο το δυνατόν πιο πιστά η βούληση του κοινού, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ αποφάσισε να συγχωνεύσει τις δύο τελευταίες σε ενιαία θεματική, τα «Ποτάμια και πουλιά». Τα οριστικά μοτίβα κάθε θεματικής εγκρίθηκαν τον Ιανουάριο του 2025 από το Διοικητικό Συμβούλιο, με τη βοήθεια ειδικής Συμβουλευτικής Ομάδας για τα Μοτίβα.
Στη συνέχεια, ανεξάρτητη κριτική επιτροπή 21 ειδικών, με έναν εκπρόσωπο από κάθε εθνική κεντρική τράπεζα της ευρωζώνης και ειδικούς στη γραφιστική, την ιστορία, την επικοινωνία και τις νευροεπιστήμες, αξιολόγησε τις προτάσεις που υποβλήθηκαν σε σχετικό διαγωνισμό, στον οποίο συμμετείχαν πάνω από 1.200 δημιουργοί, και κατέληξε στα δέκα σχέδια που τέθηκαν τώρα σε δημόσια κρίση.