Στη Νάβι Πιλάι το Νόμπελ Ειρήνης 2026 - Βραβείο για τη μάχη υπέρ του διεθνούς δικαίου
Στη νοτιοαφρικανή νομικό και δικαστή Ναβανέτεμ «Νάβι» Πιλάι απονεμήθηκε το Νόμπελ Ειρήνης 2026 από τη Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ, τιμώντας την για το «εξαιρετικό θάρρος και την ακεραιότητα» με τα οποία υπηρέτησε την ειρήνη και τη δικαιοσύνη επί δεκαετίες.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον καθοριστικό ρόλο της στη δίωξη εγκλημάτων πολέμου, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονιών.
Ποια είναι η Ναβί Πιλάει
Η Πιλάι γεννήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 1941 στο Ντέρμπαν της Νότιας Αφρικής και μεγάλωσε υπό το καθεστώς φυλετικού διαχωρισμού (απαρτχάιντ). Έχοντας ολοκληρώσει τις σπουδές της στο Πανεπιστήμιο του Νατάλ (BA 1963 & LLB 1965), το 1967 έγινε η πρώτη μη λευκή γυναίκα που άνοιξε δικό της δικηγορικό γραφείο στην επαρχία του Νατάλ. Αργότερα, συνέχισε τις μεταπτυχιακές της σπουδές (LLM) και το διδακτορικό της (SJD, 1988) στη Νομική του Harvard.
Για σχεδόν τρεις δεκαετίες υπερασπίστηκε αγωνιστές κατά του απαρτχάιντ και κατήγγειλε τα βασανιστήρια και τις συνθήκες κράτησης τους. Το 1973 βοήθησε στο να αναγνωριστεί το δικαίωμα των πολιτικών κρατουμένων του νησιού Ρόμπεν να έχουν πρόσβαση σε δικηγόρους. Εκεί μάλιστα κρατούνταν και ο Νέλσον Μαντέλα.
Το 1995 έγινε η πρώτη μη λευκή γυναίκα δικαστής στο Ανώτατο Δικαστήριο της Νότιας Αφρικής και την ίδια χρονιά πέρασε στη διεθνή δικαιοσύνη, ως δικαστής του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για τη Ρουάντα, του οποίου προήδρευσε από το 1999 έως το 2003. Εκεί συνέδεσε το όνομά της με την ιστορική υπόθεση Akayesu, στην οποία ο βιασμός και η σεξουαλική βία αναγνωρίστηκαν για πρώτη φορά ως πράξεις γενοκτονίας.
Ακολούθησε η θητεία της ως δικαστή στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (2003–2008, καθώς και η εξαετία της ως Ύπατης Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (2008–2014).
Μετά τον ΟΗΕ διετέλεσε ως πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής κατά της Θανατικής Ποινής, ενώ από το 2019 είναι δικαστής ad hoc στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, στην υπόθεση Γκάμπια κατά Μιανμάρ για τη γενοκτονία των Ροχίνγκια.
Μέχρι τον Νοέμβριο του 2025 ήταν πρόεδρος της Ανεξάρτητης Εξεταστικής Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη. Τον Ιούνιο του 2024 η Επιτροπή διαπίστωσε εγκλήματα πολέμου τόσο από τη Χαμάς όσο και από το Ισραήλ.
Επίσης τον Σεπτέμβριο του 2025 κατέληξε ότι το Ισραήλ διέπραξε γενοκτονία στη Γάζα.
Δεν είναι η πρώτη φορά που βραβεύεται
Η Πιλάι έχει λάβει και άλλα βραβεία στο παρελθόν, τα οποία είναι το βραβείο Gruber για τα δικαιώματα των γυναικών (2003), το Sydney Peace Prize (2025) και το Βραβείο Olof Palme (2026).