Επίδομα Παιδιού Α21: Τα σενάρια για την αύξηση

Το επίδομα παιδιού Α21 παραμένει μία από τις βασικές οικογενειακές παροχές του ΟΠΕΚΑ, με εκατοντάδες χιλιάδες δικαιούχους κάθε χρόνο. Το τελευταίο διάστημα, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης εξετάζει σενάρια αύξησής του, στη βάση μελέτης που εκπόνησε ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).

Τι είναι το επίδομα παιδιού Α21 – Πώς υπολογίζεται

Το Α21 είναι αφορολόγητη οικονομική ενίσχυση που καταβάλλει ο ΟΠΕΚΑ σε οικογένειες με εξαρτώμενα ανήλικα τέκνα, με βάση εισοδηματικά κριτήρια. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά, μέσω της πλατφόρμας της ΗΔΙΚΑ (idika.gr/epidomapaidiou) ή του gov.gr, με τη χρήση κωδικών Taxisnet.

Το ύψος του επιδόματος καθορίζεται με βάση την κλίμακα ισοδυναμίας της οικογένειας, όπου ο πρώτος γονέας υπολογίζεται με συντελεστή 1, ο δεύτερος με 1/2 και κάθε παιδί με 1/4. Το ισοδύναμο εισόδημα που προκύπτει κατατάσσει την οικογένεια σε μία από τρεις εισοδηματικές κατηγορίες (Α, Β ή Γ), οι οποίες καθορίζουν και το μηνιαίο ποσό.

Σύμφωνα με τα ισχύοντα ποσά, οι οικογένειες λαμβάνουν 28, 42 ή 70 ευρώ μηνιαίως για το πρώτο και το δεύτερο παιδί, ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία, ενώ από το τρίτο παιδί και άνω τα ποσά ανέρχονται σε 56, 84 ή 140 ευρώ. Η καταβολή γίνεται ανά δίμηνο, σε έξι συνολικά δόσεις μέσα στο έτος.

Για τη φετινή περίοδο, το ποσό υπολογίζεται με βάση τα εξαρτώμενα τέκνα του 2026 και το συνολικό οικογενειακό εισόδημα του φορολογικού έτους 2024. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν ανακοινωθεί, οι δικαιούχοι του επιδόματος παιδιού ξεπερνούν τις 340.000 οικογένειες, με ετήσιο κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό που υπερβαίνει τα 576 εκατομμύρια ευρώ.

Το σχέδιο του ΟΟΣΑ για αύξηση

Αλλαγές στο επίδομα παιδιού Α21 μελετά το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, στο πλαίσιο μελέτης που εκπόνησε ο ΟΟΣΑ για τη στήριξη των οικογενειών με παιδιά. Πρόκειται, ωστόσο, για εναλλακτικές προτάσεις πολιτικής υπό αξιολόγηση και όχι για ήδη αποφασισμένο μέτρο. Η μελέτη εκπονήθηκε από στελέχη του ΟΟΣΑ σε συνεργασία με ελληνική ομάδα εμπειρογνωμόνων στους τομείς απασχόλησης, κοινωνικής ασφάλισης και πρόνοιας, και εξετάζει δύο βασικά σενάρια παρέμβασης, το καθένα με εκτιμώμενο ετήσιο δημοσιονομικό κόστος περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ.

Σενάριο 1: Οριζόντια αύξηση 30% στο επίδομα

Το πρώτο σενάριο προβλέπει αύξηση κατά 30% των βασικών ποσών του Α21. Αν εφαρμοστεί, μια οικογένεια που σήμερα λαμβάνει 70 ευρώ τον μήνα για ένα παιδί θα δικαιούται 91 ευρώ, δηλαδή 21 ευρώ περισσότερα.

Με την παρέμβαση αυτή, η συνολική ετήσια δαπάνη του κράτους για το επίδομα εκτιμάται ότι θα ανέβει από περίπου 700 εκατομμύρια σε 900 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Ο ΟΟΣΑ θεωρεί τη λύση αυτή πιο στοχευμένη προς τις οικογένειες με χαμηλότερα εισοδήματα, καθώς σήμερα περίπου το 42% της συνολικής δαπάνης του επιδόματος καταλήγει στο φτωχότερο 20% των νοικοκυριών. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η αύξηση θα μπορούσε να ανεβάσει κατά 1,4% το διαθέσιμο εισόδημα των πιο φτωχών νοικοκυριών, μειώνοντας το συνολικό ποσοστό φτώχειας από 16,9% σε περίπου 16,4% και την παιδική φτώχεια από 19% σε 17,6%.

Σενάριο 2: Μεγαλύτερη φορολογική έκπτωση για γονείς

Η δεύτερη επιλογή δεν αφορά αύξηση του ίδιου του επιδόματος, αλλά ενίσχυση κατά 76% της φορολογικής έκπτωσης που συνδέεται με τα ανήλικα παιδιά. Η έκπτωση αυτή μειώνει τον φόρο εισοδήματος που καλείται να καταβάλει ο γονέας, χωρίς όμως να επιστρέφεται σε χρήμα όταν ο οφειλόμενος φόρος είναι μικρότερος από το ύψος της έκπτωσης. Αυτό σημαίνει ότι οικογένειες με πολύ χαμηλό ή μηδενικό φόρο δεν θα μπορούσαν να επωφεληθούν πλήρως, ενώ το μεγαλύτερο όφελος θα κατευθυνόταν σε νοικοκυριά μεσαίου εισοδήματος που καταβάλλουν αρκετό φόρο ώστε να αξιοποιήσουν την έκπτωση στο σύνολό της. Το σενάριο αυτό εκτιμάται ότι θα είχε μικρότερη επίδραση στη μείωση της φτώχειας, περιορίζοντας το συνολικό ποσοστό στο 16,7% και το ποσοστό παιδικής φτώχειας στο 18,7%.

Ένα τρίτο, ακριβότερο σενάριο: διεύρυνση των δικαιούχων

Η μελέτη εξετάζει επιπλέον την αντικατάσταση της σημερινής κλίμακας ισοδυναμίας με κατά κεφαλήν υπολογισμό του οικογενειακού εισοδήματος, όπου κάθε μέλος της οικογένειας θα μετρούσε με τον ίδιο συντελεστή. Κάτι τέτοιο θα εμφάνιζε χαμηλότερο ισοδύναμο εισόδημα για τις πολυμελείς οικογένειες, επιτρέποντας σε περισσότερα νοικοκυριά να μπουν στα εισοδηματικά όρια του Α21. Όπως εκτιμάται, το κόστος της αλλαγής αυτής θα ήταν σαφώς μεγαλύτερο —η δαπάνη θα εκτινασσόταν κατά περίπου 65%, στο 1,135 δισεκατομμύριο ευρώ— ενώ παράλληλα θα μείωνε τη στόχευση του επιδόματος προς τα φτωχότερα νοικοκυριά, αφού το μερίδιο δαπανών που καταλήγει στο φτωχότερο 20% των οικογενειών θα υποχωρούσε από 42% σε 29%.

Πώς επηρεάζεται το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα

Η μελέτη επισημαίνει ότι για ορισμένες οικογένειες που λαμβάνουν παράλληλα Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, η αύξηση του επιδόματος παιδιού, κυρίως στην περίπτωση που υιοθετηθεί το πρώτο σενάριο, μπορεί να επηρεάσει το ύψος της συγκεκριμένης παροχής.

Συγκεκριμένα, σε κάποιες περιπτώσεις το αυξημένο ποσό του Α21 ενδέχεται να οδηγήσει σε μείωση του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος ή ακόμη και σε απώλεια της παροχής, καθώς το επίδομα παιδιού συνυπολογίζεται στο συνολικό οικογενειακό εισόδημα.

Ποιο σενάριο φαίνεται πιο πιθανό

Καμία απόφαση δεν έχει ληφθεί ακόμη, ούτε έχει ανακοινωθεί χρονοδιάγραμμα εφαρμογής. Ωστόσο, από τα στοιχεία της μελέτης προκύπτει μια βασική διαφοροποίηση στόχευσης:

• Η αύξηση του επιδόματος κατά 30% ευνοεί κυρίως οικογένειες χαμηλού και χαμηλού-μεσαίου εισοδήματος, καθώς και νοικοκυριά με περισσότερα παιδιά, και θεωρείται αποτελεσματικότερη για τον περιορισμό της παιδικής φτώχειας.
• Η αύξηση της φορολογικής έκπτωσης κατά 76% ωφελεί περισσότερο τους εργαζόμενους γονείς με μεσαία εισοδήματα.
• Η διεύρυνση των δικαιούχων μέσω αλλαγής του τρόπου υπολογισμού του εισοδήματος θα αύξανε τον αριθμό των ωφελούμενων οικογενειών, αλλά με σημαντικά μεγαλύτερο κόστος και μικρότερη στόχευση προς τα χαμηλά εισοδήματα.

Η τελική επιλογή, όπως αναφέρεται, θα εξαρτηθεί από τον πολιτικό στόχο που θα δοθεί προτεραιότητα — αν δηλαδή το βάρος πέσει στην καταπολέμηση της παιδικής φτώχειας ή στην ελάφρυνση των εργαζόμενων οικογενειών μεσαίας τάξης.

Πρακτικές πληροφορίες για το 2026

Ανεξάρτητα από τις μελλοντικές αλλαγές, η φετινή διαδικασία του Α21 προχωρά κανονικά:

• Από τις αρχές του 2026 έχουν υποβληθεί 601.295 αιτήσεις στην πλατφόρμα, εκ των οποίων 497.753 έχουν εγκριθεί, 99.523 έχουν απορριφθεί και 4.019 βρίσκονται προς περαιτέρω έλεγχο.
• Η τρίτη δόση του 2026 πληρώνεται στο τέλος Ιουλίου, με την πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων να ανοίγει ξανά αμέσως μετά.
• Η αίτηση προϋποθέτει την οριστική υποβολή της φορολογικής δήλωσης (έντυπο Ε1) του υπόχρεου της οικογένειας.