Προσωπικός Βοηθός: Ποιοι δικαιούνται έως 1.939 ευρώ - Όσα αλλάζουν από το 2027

Μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής εφαρμογής του, το πρόγραμμα του Προσωπικού Βοηθού για Άτομα με Αναπηρία θεσμοθετείται ως μία μόνιμη και πανελλαδική υπηρεσία.

Η σχετική απόφαση, που ανακοινώθηκε στις 11 Αυγούστου 2026, προβλέπει επέκταση σε όλη τη χώρα, ψηφιοποίηση της διαδικασίας και αυξημένες αμοιβές τόσο για τους Προσωπικούς Βοηθούς όσο και για τα μέλη των Επιτροπών Αξιολόγησης.

Τι αλλάζει

Ο θεσμός του Προσωπικού Βοηθού επιτρέπει σε άτομα με αναπηρία να επιλέγουν εξατομικευμένη υποστήριξη για τη μετακίνηση, τις σπουδές, την εργασία και γενικότερα την κοινωνική τους συμμετοχή, ενισχύοντας την αυτονομία και την ανεξάρτητη διαβίωσή τους. Με τη νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση, το πρόγραμμα παύει να είναι πιλοτικό και καθίσταται σταθερή κρατική υπηρεσία, με ενιαίους κανόνες σε ολόκληρη την επικράτεια.

Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, από την 1η Ιανουαρίου 2027, η μηνιαία αξία της προσωπικής βοήθειας θα φτάνει έως τα 1.939 ευρώ, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε ωφελούμενου. Το Πρόγραμμα θα λειτουργεί με ψηφιακές αιτήσεις, αυτοματοποιημένο έλεγχο των στοιχείων και εξατομικευμένη αξιολόγηση, ενώ προβλέφθηκαν συγκεκριμένες διαδικασίες για τη συνέχιση της προσωπικής βοήθειας στους σημερινούς ωφελούμενους.

Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, δήλωσε ότι το πρόγραμμα δοκιμάστηκε πιλοτικά, αξιοποιήθηκε η εμπειρία των ωφελούμενων και των Προσωπικών Βοηθών, και πλέον μετατρέπεται σε «μόνιμο θεσμό εθνικής εμβέλειας».

Ποιοι έχουν δικαίωμα συμμετοχής

Δικαίωμα ένταξης στο πρόγραμμα έχουν άτομα με κινητική, νοητική, αναπτυξιακή, αισθητηριακή ή ψυχική αναπηρία, ηλικίας 16 έως 67 ετών, που διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα και είναι φορολογικοί κάτοικοι της χώρας. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η πιστοποίηση αναπηρίας από το ΚΕΠΑ με ισχύ εφ' όρου ζωής και ποσοστό κύριας πάθησης τουλάχιστον 67%, ή αντίστοιχη κρίση περί ανάγκης συμπαράστασης. Κατ' εξαίρεση, μπορούν να ενταχθούν και άτομα έως 75 ετών, εφόσον είχαν καταστεί δικαιούχοι επιδόματος κίνησης πριν τα 67.

Τίθεται επίσης εισοδηματικό κριτήριο: 35.000 ευρώ ετησίως για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, με προσαυξήσεις 17.500 ευρώ για κάθε επιπλέον ενήλικο μέλος (ή για το πρώτο ανήλικο μέλος μονογονεϊκής οικογένειας) και 8.750 ευρώ για κάθε επόμενο ανήλικο μέλος.

Προϋπόθεση αποτελεί η διαβίωση σε κατοικία. Όσοι δεν διαβιούν ακόμη σε κατοικία θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση και να αξιολογηθούν, με την ένταξή τους να ενεργοποιείται μετά τη μετοίκησή τους.

Τα ποσά της προσωπικής βοήθειας

Από την 1η Ιανουαρίου 2027, η μηνιαία αξία της παροχής θα κλιμακώνεται ανάλογα με τον βαθμό ανάγκης: έως 416 ευρώ για μικρή ανάγκη, έως 831 ευρώ για μέτρια, έως 1.352 ευρώ για μεγάλη και έως 1.939 ευρώ για περιπτώσεις απόλυτης και διαρκούς εξάρτησης. Την κατάταξη θα πραγματοποιούν οι Ειδικές Επιτροπές, βάσει εξατομικευμένης αξιολόγησης.

Κάθε ωφελούμενος θα μπορεί να επιλέγει από το Μητρώο από έναν έως τέσσερις Προσωπικούς Βοηθούς με ωριαία απασχόληση, ή έναν Προσωπικό Βοηθό σε καθεστώς συνοίκησης. Η ωριαία αμοιβή θα κυμαίνεται στα 6-7 ευρώ μεικτά, ενώ στη συνοίκηση προβλέπεται μεικτή μηνιαία αμοιβή 1.200 ευρώ και πρόσθετη οικονομική ενίσχυση 250 ευρώ τον μήνα για τον ωφελούμενο. Σε ορεινούς και νησιωτικούς δήμους με πληθυσμό έως 5.000 κατοίκους, επιτρέπεται κατ' εξαίρεση η επιλογή συζύγου, συντρόφου ή συγγενή α΄/β΄ βαθμού ως Προσωπικού Βοηθού.

Οι υποψήφιοι Προσωπικοί Βοηθοί, από την πλευρά τους, θα πρέπει να είναι ηλικίας 18-67 ετών, να έχουν δικαίωμα εργασίας στην Ελλάδα και να ολοκληρώσουν επιτυχώς δωρεάν ψηφιακό πρόγραμμα εκπαίδευσης του ΟΠΕΚΑ για την οριστική εγγραφή τους στο Μητρώο.

Ψηφιακή διαδικασία

Οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας prosopikosvoithos.gov.gr, με αυτοματοποιημένο έλεγχο στοιχείων από τα δημόσια μητρώα και άμεση έκδοση απόφασης επιλεξιμότητας και μοριοδότησης. Η μοριοδότηση θα λαμβάνει υπόψη το εισόδημα και τη σύνθεση του νοικοκυριού, την ύπαρξη άλλου μέλους με αναπηρία, καθώς και το ποσοστό και τα χαρακτηριστικά της αναπηρίας, με πρόσθετους πόντους για όσους εργάζονται ή σπουδάζουν. Οι υποψήφιοι με τις υψηλότερες βαθμολογίες θα αξιολογούνται από διεπιστημονική Ειδική Επιτροπή, κατά κανόνα στον χώρο διαμονής τους.

Τι ισχύει για τους σημερινούς ωφελούμενους

Το υπουργείο προβλέπει μεταβατικές ρυθμίσεις ώστε να μην υπάρξει διακοπή στην παροχή:

• Όσοι είχαν λάβει τουλάχιστον 60 ημέρες Προσωπικής Βοήθειας έως τις 30 Ιουνίου 2026, ή διέμεναν μόνιμα σε ορεινό/νησιωτικό δήμο έως 5.000 κατοίκους, παραμένουν ωφελούμενοι έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 χωρίς να απαιτείται καμία ενέργεια. Για τη συνέχιση από το 2027 θα υποβάλουν απλή Δήλωση Συναίνεσης, χωρίς νέο έλεγχο επιλεξιμότητας, μοριοδότηση ή επαναξιολόγηση.
• Όσοι είχαν ενεργό συμφωνητικό στις 30 Ιουνίου 2026 αλλά δεν εμπίπτουν στην παραπάνω κατηγορία, παραμένουν επίσης ωφελούμενοι έως το τέλος του 2026 χωρίς ενέργεια, αλλά θα πρέπει να υποβάλουν νέα Αίτηση Συμμετοχής για να συνεχίσουν από το 2027, με την ίδια διαδικασία που θα ισχύει για τους νέους αιτούντες.
• Οι υπόλοιποι συμμετέχοντες στο πιλοτικό πρόγραμμα θα υποβάλουν αίτηση εξαρχής.

Ποιος υλοποιεί το πρόγραμμα

Το μόνιμο πρόγραμμα θα υλοποιείται πανελλαδικά από τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ). Την Κοινή Υπουργική Απόφαση υπογράφουν η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, και ο υπουργός Επικρατείας, Άκης Σκέρτσος.

Υπενθυμίζεται πως η συνολική ετήσια χρηματοδότηση του μόνιμου προγράμματος εκτιμάται στα 53 εκατομμύρια ευρώ.