Προπληρωμένη κάρτα παροχών και επιδομάτων: Τι είναι, πώς λειτουργεί και ποιους αφορά

Μια ειδική προπληρωμένη κάρτα έχει καθιερωθεί για την καταβολή μίας σειράς επιδομάτων και παροχών που χορηγούνται από τον ΟΠΕΚΑ και τη ΔΥΠΑ.

Από τις 15 Μαρτίου 2025 ο τρόπος με τον οποίο εκατοντάδες χιλιάδες δικαιούχοι λαμβάνουν τα επιδόματα και τις κοινωνικές παροχές τους έχει αλλάξει. Αντί για απευθείας κατάθεση στον τραπεζικό τους λογαριασμό, τα χρήματα πιστώνονται πλέον σε μια ειδική προπληρωμένη κάρτα κοινωνικών παροχών, ένα σύστημα που εφαρμόζεται από κοινού από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) και τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ), σε συνεργασία με το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

Τι είναι η προπληρωμένη κάρτα παροχών

Πρόκειται για μια φυσική (πλαστική) κάρτα πληρωμών, η οποία δεν συνδέεται με κάποιον τραπεζικό λογαριασμό με την κλασική έννοια, αλλά φορτίζεται αυτόματα από το κράτος με το ποσό του επιδόματος ή της παροχής που δικαιούται κάθε φορά ο κάτοχός της. Η κάρτα εκδίδεται από έναν Πάροχο Υπηρεσιών Πληρωμών (ΠΥΠ) —συνήθως τράπεζα— στον οποίο ο δικαιούχος διατηρεί ήδη ενεργό λογαριασμό (IBAN), και σε κάθε δικαιούχο αντιστοιχεί μία και μοναδική κάρτα, η οποία χρησιμεύει για την καταβολή του συνόλου των παροχών που του αναλογούν.

Το σύστημα βασίζεται σε ένα Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (ΟΠΣ) που «επικοινωνεί» με τις βάσεις δεδομένων της ΔΥΠΑ και του ΟΠΕΚΑ, μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων, αντλώντας αυτόματα τα στοιχεία (IBAN, διεύθυνση) που έχουν ήδη δηλωθεί στις αιτήσεις για τις παροχές.

Ποιες παροχές καταβάλλονται μέσω της κάρτας

Στο νέο πλαίσιο πληρωμής εντάσσονται, μέχρι στιγμής, 19 κατηγορίες παροχών της ΔΥΠΑ και του ΟΠΕΚΑ και συγκεκριμένα:

Παροχές ΟΠΕΚΑ

1. Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα
2. Επίδομα Αναδοχής
3. Επίδομα Γέννησης
4. Επίδομα Παιδιού (Α21)

Παροχές ΔΥΠΑ

1. Τακτική Επιδότηση Ανεργίας
2. Επίδομα Αποκλειστικών Νοσοκόμων
3. Επίδομα Ξεναγών
4. Επίδομα Δασεργατών
5. Απομάκρυνση-Διακοπή Εργασιών Εκδοροσφαγέων
6. Ειδική Επιδότηση Εκδοροσφαγέων
7. Ειδική Συμπληρωματική Παροχή Ανεργίας Φορτοεκφορτωτών
8. Επίδομα Μακροχρονίως Ανέργων
9. Βοήθημα Ανεργίας και Ανεξαρτήτως Απασχολούμενων (τ. ΕΤΑΑ, ΟΑΕΕ, τ. ΕΤΑΠ-ΜΜΕ)
10. Ειδικό Επίδομα Ευάλωτων Ομάδων
11. Ειδικά Εποχικά Βοηθήματα
12. Επίδομα Εργασίας
13. Ειδική Παροχή Προστασίας Μητρότητας
14. Συμπληρωματική Παροχή Μητρότητας
15. Επίδομα Γονικής Άδειας

Στόχος είναι η ενοποίηση του τρόπου πληρωμής, ώστε ένας δικαιούχος που λαμβάνει περισσότερες από μία παροχές να μην χρειάζεται πολλαπλές κάρτες ή λογαριασμούς, αλλά όλα τα ποσά να πιστώνονται σε ένα ενιαίο μέσο πληρωμής.

Πώς εκδίδεται η κάρτα

Η διαδικασία έκδοσης ξεκινά αυτόματα, χωρίς να απαιτείται υποβολή ξεχωριστής αίτησης από τον δικαιούχο:

1. Άντληση στοιχείων: Το πληροφοριακό σύστημα ανακτά τον IBAN που έχει ήδη δηλωθεί στις αιτήσεις παροχών.
2. Επιλογή ΠΥΠ: Η κάρτα εκδίδεται από την τράπεζα στην οποία τηρείται αυτός ο λογαριασμός.
3. Αποστολή: Η κάρτα αποστέλλεται ταχυδρομικά στη διεύθυνση του δικαιούχου.
4. Ενεργοποίηση: Ο δικαιούχος οφείλει να ενεργοποιήσει την κάρτα μόλις την παραλάβει, σύμφωνα με τις οδηγίες που τη συνοδεύουν.

Όσοι δεν διαθέτουν ενεργό λογαριασμό σε κάποια από τις συνεργαζόμενες τράπεζες, ή λάμβαναν μέχρι σήμερα τις παροχές τους μέσω ΕΛΤΑ (τα οποία δεν υποστηρίζουν τη νέα διαδικασία), καλούνται να ανοίξουν λογαριασμό σε μία από τις τράπεζες του προγράμματος. Σε περίπτωση που κάποιος λαμβάνει δύο ή περισσότερα επιδόματα σε διαφορετικά IBAN, ενημερώνεται με ηλεκτρονικό μήνυμα ώστε να επιλέξει έναν λογαριασμό, καθώς αυτό αποτελεί προϋπόθεση για την έκδοση της κάρτας.

Ποιες τράπεζες συμμετέχουν

Οι Πάροχοι Υπηρεσιών Πληρωμών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα είναι:

• Εθνική Τράπεζα
• Alpha Bank
• Attica Bank
• Τράπεζα Πειραιώς
• Eurobank
• Συνεταιριστική Τράπεζα Ηπείρου
• Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας
• Συνεταιριστική Τράπεζα Θεσσαλίας

Πώς χρησιμοποιείται η κάρτα – Όρια και περιορισμοί

Το βασικό χαρακτηριστικό του νέου συστήματος είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος του ποσού πρέπει να δαπανάται μέσω της κάρτας και όχι σε μετρητά:

• Ανάληψη μετρητών: Επιτρέπεται μέχρι το 50% του ποσού κάθε καταβαλλόμενης παροχής. Το υπόλοιπο 50% πρέπει να ξοδεύεται αποκλειστικά μέσω χρήσης της κάρτας απευθείας για αγορές, πληρωμές κλπ.
• Πού ισχύει: Η κάρτα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αγορές προϊόντων και υπηρεσιών τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
• Τι εξαιρείται: Δεν επιτρέπεται η χρήση της κάρτας για συναλλαγές που αφορούν αγορά όπλων ή τυχερά παιχνίδια.

Κόστος και διαχείριση

Σύμφωνα με τις τράπεζες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, η έκδοση και η βασική διαχείριση της κάρτας παρέχονται δωρεάν στον δικαιούχο, ενώ η πίστωση των επιδομάτων σε αυτήν δεν επιβαρύνεται με προμήθεια. Η διαχείριση (παρακολούθηση υπολοίπου, κινήσεων κ.λπ.) μπορεί να γίνεται online, μέσω των ψηφιακών υπηρεσιών κάθε τράπεζας, 24 ώρες το 24ωρο.

Γιατί άλλαξε το σύστημα

Το νέο πλαίσιο παρουσιάστηκε ως μέτρο που στοχεύει στην:

• Απλοποίηση της διαδικασίας πληρωμής, με ένα ενιαίο μέσο ανά δικαιούχο, αντί για πολλαπλούς λογαριασμούς ή τρόπους καταβολής
• Διαφάνεια και ιχνηλασιμότητα της χρήσης δημόσιου χρήματος που διατίθεται ως κοινωνική στήριξη
• Ενίσχυση της χρήσης ηλεκτρονικών συναλλαγών έναντι των μετρητών, μέσα από τον περιορισμό της ανάληψης μετρητών στο 50%.

Τι πρέπει να προσέξουν οι δικαιούχοι

• Να ελέγξουν αν διαθέτουν ενεργό λογαριασμό σε μία από τις συνεργαζόμενες τράπεζες.
• Να ενεργοποιήσουν έγκαιρα την κάρτα μόλις τη λάβουν ταχυδρομικά, καθώς η καθυστέρηση μπορεί να επηρεάσει την πρόσβαση στα ποσά που δικαιούνται.
• Να θυμούνται ότι μπορούν να κάνουν ανάληψη σε μετρητά μόνο το μισό ποσό κάθε παροχής.
• Σε περίπτωση πολλαπλών επιδομάτων σε διαφορετικά IBAN, να ανταποκριθούν στην ειδοποίηση για επιλογή ενιαίου λογαριασμού, ώστε να μην καθυστερήσει η έκδοση της κάρτας.