Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων: Τι αλλάζει στον υπολογισμό – Πότε αναμένεται η απόφαση
Αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) ενδέχεται να φέρει η απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία αναμένεται τους πρώτους μήνες του 2027. Στο επίκεντρο βρίσκεται το ενδεχόμενο η εισφορά να υπολογίζεται μόνο στο ποσό της σύνταξης που υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο και όχι στο σύνολο της σύνταξης, όπως ισχύει σήμερα.
Σημαντικές εξελίξεις για περίπου 450.000 συνταξιούχους που επιβαρύνονται με την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων αναμένονται στις αρχές του 2027. Η μείζων Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου καλείται να αποφανθεί για τη συνταγματικότητα του σημερινού τρόπου υπολογισμού της κράτησης, έπειτα από σχετική πρότυπη δίκη.
Η συζήτηση της υπόθεσης πραγματοποιήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2026, ενώ η δημοσίευση της απόφασης αναμένεται τους πρώτους μήνες του 2027. Η κρίση του ανώτατου δημοσιονομικού δικαστηρίου θα καθορίσει εάν πρέπει να αναμορφωθεί ο μηχανισμός παρακράτησης, με πιθανές επιπτώσεις στο καθαρό ποσό των συντάξεων.
Ποιο είναι το πρόβλημα με τον σημερινό υπολογισμό της ΕΑΣ
Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων επιβάλλεται στις κύριες συντάξεις που υπερβαίνουν συγκεκριμένο όριο. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, το όριο αυτό διαμορφώνεται στα 1.468 ευρώ, με οκτώ κλιμάκια συντελεστών από 3% έως 14%.
Το βασικό ζήτημα που εξετάζει το Ελεγκτικό Συνέδριο είναι ότι, όταν η σύνταξη ξεπεράσει το όριο, ο αντίστοιχος συντελεστής εφαρμόζεται στο συνολικό ποσό και όχι μόνο στο τμήμα που βρίσκεται πάνω από το όριο.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και το ποσό της σύνταξης που βρίσκεται κάτω από το όριο επιβάρυνσης συνυπολογίζεται στην κράτηση. Ο συγκεκριμένος μηχανισμός έχει αμφισβητηθεί ως προς τη συμβατότητά του με τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας.
Τι αλλαγή προτείνεται
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, ο γενικός επίτροπος Επικρατείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, Γεώργιος Βοΐλης, τάχθηκε υπέρ της αλλαγής του τρόπου υπολογισμού.
Ειδικότερα, υποστήριξε ότι η εισφορά θα πρέπει να υπολογίζεται κλιμακωτά και αναλογικά, μόνο στο ποσό που υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο, χωρίς να επιβαρύνεται ολόκληρη η σύνταξη.
Η τοποθέτηση αυτή αποτελεί εισήγηση και όχι δικαστική απόφαση. Τον τελικό λόγο έχει η Ολομέλεια, η οποία θα αποφασίσει εάν ο σημερινός τρόπος υπολογισμού είναι συνταγματικά αποδεκτός και ποια θα είναι η συνέχεια.
Παραδείγματα για το πιθανό όφελος στις συντάξεις
Για να γίνει αντιληπτή η διαφορά, αρκεί το παράδειγμα ενός συνταξιούχου με κύρια σύνταξη 2.000 ευρώ.
Με το σημερινό σύστημα, εφόσον εφαρμόζεται συντελεστής 7%, η κράτηση υπολογίζεται σε ολόκληρη τη σύνταξη και ανέρχεται σε 140 ευρώ.
Εάν υιοθετηθεί η πρόταση για εξαίρεση του ποσού των 1.468,02 ευρώ και η εισφορά υπολογίζεται μόνο στο υπερβάλλον τμήμα, τότε η βάση υπολογισμού θα περιοριστεί στα 531,98 ευρώ. Με τον ίδιο συντελεστή 7%, η κράτηση θα διαμορφωνόταν περίπου στα 37,24 ευρώ.
Βεβαίως, το τελικό αποτέλεσμα και η διαφορά στις συντάξεις θα εξαρτηθούν από το περιεχόμενο της δικαστικής απόφασης και την εφαρμογή της.
Τι θα γίνει με τα αναδρομικά
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα αφορά την πιθανότητα επιστροφής χρημάτων από τις κρατήσεις προηγούμενων ετών. Η θετική δικαστική κρίση για τον τρόπο υπολογισμού δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι όλοι οι συνταξιούχοι θα λάβουν αναδρομικά.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, ο γενικός επίτροπος τάχθηκε υπέρ της αναδρομικής εφαρμογής της κρίσης μόνο για όσους έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη, επισημαίνοντας την ανάγκη προστασίας των οικονομικών των ασφαλιστικών ταμείων. Ωστόσο, και αυτό το ζήτημα θα κριθεί από την Ολομέλεια.
Συνεπώς, οι συνταξιούχοι θα πρέπει να περιμένουν τη δημοσίευση της απόφασης στις αρχές του 2027. Τότε θα αποσαφηνιστούν τόσο οι ενδεχόμενες αλλαγές στις μηνιαίες κρατήσεις όσο και το εύρος των πιθανών αναδρομικών διεκδικήσεων.