Συντάξεις χηρείας: Τι αλλάζει και πότε θα φανούν οι αυξήσεις
Οι νέες διατάξεις που βάζουν τέλος στην περικοπή των συντάξεων χηρείας μετά την τριετία ψηφίστηκαν από τη Βουλή και χιλιάδες συνταξιούχοι αναμένεται να δουν άμεσα αυξήσεις.
Η ρύθμιση περιλαμβάνεται στον νόμο 5322/2026 (ΦΕΚ Α' 117/24.07.2026), ο οποίος ψηφίστηκε στην Ολομέλεια της Βουλής την Τρίτη 21 Ιουλίου 2026, και καταργεί οριστικά τις σχετικές διατάξεις του γνωστού «νόμου Κατρούγκαλου».
Τι ίσχυε μέχρι σήμερα
Με τον νόμο Κατρούγκαλου του 2016, όσοι λάμβαναν σύνταξη χηρείας δικαιούνταν το 70% της σύνταξης του θανόντος συζύγου μόνο για τα πρώτα τρία χρόνια. Μετά την παρέλευση της τριετίας, το ποσοστό αυτό περικοπτόταν στο 35%, εφόσον ο επιζών σύζυγος βρισκόταν ακόμη σε ενεργό ηλικία και δεν είχε αναπηρία.
Οι βασικές αλλαγές του άρθρου 91
Το άρθρο 91 του ν. 5322/2026, με τίτλο «Προστασία δικαιούχων σύνταξης λόγω θανάτου», φέρνει τις εξής αλλαγές:
- Κατάργηση της περικοπής μετά την τριετία. Οι κύριες συντάξεις χηρείας δεν θα μειώνονται πλέον στο 35% μετά το πέρας των τριών ετών, αλλά διατηρείται το ποσοστό του 70%.
- Αυτοτέλεια των δύο εθνικών συντάξεων. Όταν ένας δικαιούχος συγκεντρώνει δύο διαφορετικά συνταξιοδοτικά δικαιώματα (π.χ. τη δική του σύνταξη και σύνταξη χηρείας), θα μπορεί πλέον να λαμβάνει δύο εθνικές συντάξεις αντί μίας, αναγνωρίζοντας την αυτοτέλεια των ασφαλιστικών δικαιωμάτων.
- Ενίσχυση των ορφανών τέκνων. Τα παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους και δικαιούνται σύνταξη λόγω θανάτου και από τους δύο, θα λαμβάνουν στο εξής μία πλήρη εθνική σύνταξη για κάθε γονέα ξεχωριστά, αντί για το μισό ποσό που ίσχυε ως τώρα — πρακτικά διπλασιάζεται το ποσό της εθνικής σύνταξης που τους αναλογεί.
- Διαγραφή αναδρομικών απαιτήσεων. Ποσά που είχαν ήδη καταβληθεί σε δικαιούχους χωρίς την προβλεπόμενη μείωση διαγράφονται και δεν θα αναζητηθούν αναδρομικά από τον e-ΕΦΚΑ.
Πότε θα εφαρμοστούν οι αλλαγές – πότε θα φανούν οι αυξήσεις
Οι νέες διατάξεις τίθενται σε εφαρμογή από τις συντάξεις Σεπτεμβρίου 2026 και θα ισχύουν για όλες τις επόμενες πληρωμές. Ο στόχος του υπουργείου Εργασίας είναι οι δικαιούχοι να δουν τις αυξήσεις στους λογαριασμούς τους στο τέλος Αυγούστου, με την πληρωμή της σύνταξης Σεπτεμβρίου,
Υπενθυμίζεται ότι ο e-ΕΦΚΑ έχει ήδη ανακοινώσει το πρόγραμμα πληρωμών των συντάξεων για τον Σεπτέμβριο 2026, το οποίο θα πραγματοποιηθεί σε δύο δόσεις, σύμφωνα με τον διαχωρισμό μεταξύ μισθωτών και μη μισθωτών συνταξιούχων.
Πόσοι δικαιούχοι επωφελούνται
Σύμφωνα με εκτιμήσεις που παρουσιάστηκαν στη δημόσια συζήτηση, η ρύθμιση αναμένεται να ωφελήσει άμεσα ή έμμεσα περίπου 150.000 δικαιούχους συντάξεων χηρείας. Ειδικά για τους συνταξιούχους χηρείας του Δημοσίου, ο αριθμός όσων δικαιούνται αυξήσεις εκτιμάται σε περίπου 8.500 άτομα.
Παράλληλα, νομικοί που έχουν ασχοληθεί με το θέμα, όπως ο εργατολόγος Αλέξης Μητρόπουλος, επισημαίνουν ότι η ρύθμιση, παρότι κινείται προς θετική κατεύθυνση, αφήνει εκτός περίπου 80.000 συνταξιούχους, καθώς η αρχική περικοπή από το 70% στο 35% δεν είχε εφαρμοστεί ενιαία σε όλους. Το στοιχείο αυτό εκτιμάται ότι μπορεί να οδηγήσει σε νέο κύμα δικαστικών προσφυγών από όσους θεωρούν ότι δεν καλύπτονται πλήρως από τις νέες διατάξεις.