Νέο σύστημα προαγωγών στο Δημόσιο: Τι προβλέπει το νομοσχέδιο

Σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση τέθηκε από το Υπουργείο Εσωτερικών σχέδιο νόμου που επαναπροσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσονται βαθμολογικά οι δημόσιοι υπάλληλοι και καταλαμβάνονται οι θέσεις ευθύνης στον δημόσιο τομέα.

Βασική αλλαγή είναι η καθιέρωση γραπτής εξέτασης μέσω ΑΣΕΠ για την ένταξη στο Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων, που αποτελεί προϋπόθεση για την ανάληψη θέσης ευθύνης.

Το νομοσχέδιο τέθηκε σε διαβούλευση την Παρασκευή 7 Αυγούστου και η διαδικασία ολοκληρώνεται στις 28 Αυγούστου 2026.

Ο στόχος της μεταρρύθμισης

Σύμφωνα με το ΥΠΕΣ, το σχέδιο νόμου επιδιώκει να αναμορφώσει συνολικά το σύστημα υπηρεσιακής εξέλιξης των δημοσίων υπαλλήλων, εκσυγχρονίζοντας τη βαθμολογική διάρθρωση, το σύστημα βαθμολογικής προαγωγής και το πλαίσιο επιλογής προϊσταμένων οργανικών μονάδων. Όπως επισημαίνεται, βασικός στόχος είναι η ενίσχυση της αξιοκρατίας, της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας στη δημόσια διοίκηση, μέσα από τη σύνδεση της βαθμολογικής εξέλιξης με την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την πραγματική απόδοση κάθε υπαλλήλου. Η υφυπουργός Βιβή Χαραλαμπογιάννη έχει χαρακτηρίσει την πρωτοβουλία ως ριζική μεταρρύθμιση και όχι ως ακόμη μία αποσπασματική παρέμβαση στο υφιστάμενο καθεστώς.

Στην πράξη, το νομοσχέδιο βάζει τέλος στο καθεστώς της «επετηρίδας», δηλαδή στην αυτόματη εξέλιξη με βάση κυρίως την προϋπηρεσία, και προτείνει ένα σύστημα όπου η βαθμολογική πρόοδος συνδέεται άμεσα με τα αποτελέσματα της ετήσιας αξιολόγησης του υπαλλήλου.

ΑΣΕΠ και γραπτές εξετάσεις για τις θέσεις ευθύνης

Η πιο ουσιαστική αλλαγή αφορά τον τρόπο επιλογής των προϊσταμένων. Το νομοσχέδιο εισάγει τη συμμετοχή του ΑΣΕΠ στη διαδικασία, μέσω ειδικών διαγωνισμών που θα λειτουργούν με λογική ανάλογη των εξετάσεων προσλήψεων που ήδη διενεργεί ο φορέας. Δημόσιος υπάλληλος δεν θα μπορεί πλέον να διεκδικήσει θέση ευθύνης αν δεν έχει προηγουμένως συμμετάσχει σε γραπτές εξετάσεις.

Η εξέταση προβλέπεται να είναι ενιαία για τα επίπεδα Γενικής Διεύθυνσης, Διεύθυνσης και Τμήματος, για τα τρία επίπεδα ευθύνης δηλαδή, Γενικούς Διευθυντές, Διευθυντές, Τμηματάρχες.

Το ΑΣΕΠ θα καταρτίζει τελικό πίνακα κατάταξης των υποψηφίων με βάση τη συνολική τους βαθμολογία. Ο πίνακας αυτός θα διαβιβάζεται στον εποπτεύοντα υπουργό, ο οποίος θα κάνει την τελική επιλογή. Αντίστοιχα, σε οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, η τελική απόφαση θα ανήκει στον περιφερειάρχη ή τον δήμαρχο, ανάλογα με τον φορέα.

Πώς θα υπολογίζεται η βαθμολογία των υποψηφίων

Η τελική βαθμολογία κάθε υποψηφίου δεν θα προκύπτει αποκλειστικά από τη γραπτή εξέταση. Θα διαμορφώνεται συνολικά από τέσσερις άξονες:

• τη βαθμολογία της γραπτής εξέτασης του ΑΣΕΠ
• τα τυπικά και εκπαιδευτικά προσόντα του υποψηφίου
• την προϋπηρεσία και
• την εμπειρία σε θέσεις ευθύνης.

Κατά το αρχικό, μεταβατικό στάδιο, η προϋπηρεσία και η εμπειρία σε θέσεις ευθύνης θα μοριοδοτούνται ως ενιαία κατηγορία και όχι ως δύο διαφορετικά κριτήρια.

Μια ενδιαφέρουσα πρόβλεψη αφορά υπαλλήλους που κατέχουν τον βασικό τίτλο σπουδών που απαιτείται για μια θέση ευθύνης: θα μπορούν να είναι υποψήφιοι ανεξάρτητα από τον κλάδο ή την ειδικότητα στην οποία ανήκουν, ανοίγοντας έτσι τη διεκδίκηση θέσεων και σε υπαλλήλους εκτός του «φυσικού» κλάδου της θέσης.

Το Ηλεκτρονικό Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων

Κεντρικό εργαλείο της νέας διαδικασίας είναι το νέο Ηλεκτρονικό Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταμένων. Η εγγραφή σε αυτό αποτελεί προϋπόθεση για όποιον επιθυμεί να διεκδικήσει θέση προϊσταμένου διεύθυνσης ή τμήματος. Οι υπάλληλοι θα κατατάσσονται στο Μητρώο με βάση τη βαθμολογία τους, τα προσόντα και την εμπειρία τους, όπως αυτά θα προκύπτουν από τη νέα διαδικασία αξιολόγησης και εξέτασης. Το Μητρώο λειτουργεί ουσιαστικά ως δεξαμενή πιστοποιημένων υποψηφίων, από την οποία θα αντλούνται τα στελέχη για τις προκηρυσσόμενες θέσεις ευθύνης.

Αλλαγές και στο Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης

Το νομοσχέδιο δεν περιορίζεται στις προαγωγές. Περιλαμβάνει αναδιοργάνωση και εκσυγχρονισμό του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ), με στόχο την αναβάθμιση της εκπαίδευσης και επιμόρφωσης των δημοσίων υπαλλήλων. Στο ίδιο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται και αλλαγές στον εισαγωγικό διαγωνισμό της ΕΣΔΔΑ, ρυθμίσεις που έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την Ένωση Αποφοίτων της Σχολής, με βασική ανησυχία τον κίνδυνο αλλοίωσης του αδιάβλητου χαρακτήρα του διαγωνισμού εισαγωγής.

Η διαβούλευση

Το σχέδιο νόμου βρίσκεται σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση στην πλατφόρμα opengov.gr, με το Υπουργείο Εσωτερικών να καλεί κοινωνικούς εταίρους, δημόσιους λειτουργούς, υπαλλήλους και κάθε ενδιαφερόμενο πολίτη να καταθέσει παρατηρήσεις και προτάσεις. Η διαβούλευση ολοκληρώνεται την Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026, στις 18:30, οπότε και αναμένεται να ξεκινήσει η επεξεργασία των σχολίων ενόψει της κατάθεσης του νομοσχεδίου στη Βουλή.