Συντάξεις: Ποιοι μπορούν να πάρουν έως 338 ευρώ επιπλέον τον μήνα από παράλληλη ασφάλιση
Προσαύξηση στη συνταξή τους που μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 338 ευρώ τον μήνα μπορούν να εξασφαλίσουν ασφαλισμένοι οι οποίοι κατέβαλλαν ταυτόχρονα εισφορές σε δύο ασφαλιστικά ταμεία. Το ποσό, ωστόσο, δεν αποτελεί οριζόντια παροχή και δεν χορηγείται αυτομάτως σε όλους όσοι έχουν «διπλά ένσημα».
Το πραγματικό όφελος εξαρτάται από τα χρόνια της παράλληλης ασφάλισης, το ύψος των εισφορών, τις αντίστοιχες συντάξιμες αποδοχές και την ημερομηνία συνταξιοδότησης.
Την ίδια στιγμή, δύο κρίσιμες ημερομηνίες κρίνουν τον τρόπο με τον οποίο αξιοποιούνται οι πρόσθετες εισφορές. Συγκεκριμένα, η 13η Μαΐου 2016, που διαχωρίζει τους παλαιούς από τους νεότερους συνταξιούχους, και η 1η Ιανουαρίου 2017, όταν τέθηκε σε εφαρμογή το νέο καθεστώς του ΕΦΚΑ, καθορίζουν αν δύο ασφαλισμένοι με τα ίδια περίπου χρόνια παράλληλης ασφάλισης μπορεί να καταλήξουν με σημαντικά διαφορετική αύξηση στη σύνταξή τους.
Ποιοι μπορούν να λάβουν έως 338 ευρώ
Στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται οι ασφαλισμένοι που είχαν ταυτόχρονη ασφάλιση σε δύο πρώην Ταμεία έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016 και συνταξιοδοτήθηκαν από τις 13 Μαΐου 2016 και μετά. Το ίδιο καθεστώς αφορά και όσους πρόκειται να υποβάλουν αίτηση συνταξιοδότησης στο μέλλον.
Χαρακτηριστική περίπτωση είναι ένας εργαζόμενος που είχε κύρια ασφάλιση στο ΙΚΑ και παράλληλα κατέβαλλε εισφορές στο ΤΕΒΕ, στο ΤΣΜΕΔΕ ή σε άλλον πρώην ασφαλιστικό φορέα.
Ο παράλληλος χρόνος δεν χάνεται. Οι εισφορές που καταβλήθηκαν στον δεύτερο φορέα μπορούν να αξιοποιηθούν για να προκύψει ξεχωριστή προσαύξηση στο ποσό της σύνταξης.
Ενδεικτικά, ο μηχανισμός υπολογισμού μπορεί να αποδώσει αύξηση ίση με το 1,5% των συντάξιμων αποδοχών για κάθε έτος παράλληλης ασφάλισης. Επομένως, ασφαλισμένος με δέκα χρόνια παράλληλης ασφάλισης και συντάξιμες αποδοχές 1.000 ευρώ μπορεί να λάβει περίπου 150 ευρώ επιπλέον τον μήνα.
Όσο αυξάνονται τα χρόνια ασφάλισης και το ύψος των εισφορών, τόσο μεγαλύτερο μπορεί να είναι το όφελος. Στο παράδειγμα ασφαλισμένου με 15 χρόνια παράλληλης ασφάλισης και εισφορές 300 ευρώ τον μήνα, η προσαύξηση μπορεί, ανάλογα με τα επιμέρους ασφαλιστικά δεδομένα, να προσεγγίσει τα 338 ευρώ.
Τα 338 ευρώ, επομένως, δεν αποτελούν ένα σταθερό ποσό που δικαιούνται όλοι. Πρόκειται για ενδεικτική προσαύξηση, η οποία προϋποθέτει πολλά χρόνια παράλληλης ασφάλισης και υψηλότερες εισφορές.
Τι αλλάζει για τις εισφορές από το 2017
Διαφορετικός είναι ο τρόπος υπολογισμού για την παράλληλη ασφάλιση από την 1η Ιανουαρίου 2017 και μετά. Με τη λειτουργία του ΕΦΚΑ, η παράλληλη επαγγελματική δραστηριότητα δεν δημιουργεί με τον ίδιο τρόπο έναν δεύτερο, αυτοτελή ασφαλιστικό χρόνο.
Οι πρόσθετες εισφορές, όμως, εξακολουθούν να έχουν αξία. Μετατρέπονται σε επιπλέον συντάξιμες αποδοχές, οι οποίες αυξάνουν τη βάση υπολογισμού της ανταποδοτικής σύνταξης.
Με άλλα λόγια αν ένας εργαζόμενος είναι ταυτόχρονα μισθωτός και ελεύθερος επαγγελματίας, οι εισφορές από τις δύο δραστηριότητες λαμβάνονται υπόψη στη διαμόρφωση των συνολικών συντάξιμων αποδοχών. Το ίδιο ισχύει για έναν μισθωτό που εργάζεται παράλληλα σε δύο εργοδότες.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ασφαλισμένου με μισθό 1.200 ευρώ και επιπλέον συντάξιμες αποδοχές περίπου 280 ευρώ από την άσκηση ελεύθερου επαγγέλματος. Η συνολική βάση υπολογισμού ανεβαίνει έτσι στα 1.480 ευρώ.
Σε βάθος 37 ετών ασφάλισης, το πρόσθετο συνταξιοδοτικό όφελος μπορεί να φτάσει περίπου τα 119 ευρώ τον μήνα, σε σύγκριση με τη σύνταξη που θα προέκυπτε αποκλειστικά από τη μισθωτή εργασία.
Σε περιπτώσεις υψηλότερων εισφορών, η διαφορά μεγαλώνει. Εάν οι συνολικές συντάξιμες αποδοχές φτάσουν τα 2.640 ευρώ, η σύνταξη μπορεί να είναι περίπου 280 ευρώ υψηλότερη.
Μετά το 2017, συνεπώς, το όφελος δεν εμφανίζεται απαραίτητα ως ξεχωριστή προσαύξηση. Ενσωματώνεται στην ανταποδοτική σύνταξη μέσω της αύξησης των συντάξιμων αποδοχών.
Ποιοι είναι οι χαμένοι από τα «διπλά ένσημα»
Σε δυσμενέστερη θέση βρίσκονται όσοι συνταξιοδοτήθηκαν πριν από τις 13 Μαΐου 2016 και έχουν λιγότερα από 16 χρόνια παράλληλης ασφάλισης.
Για αυτούς δεν εφαρμόζεται ο μηχανισμός προσαύξησης που ισχύει για όσους αποχώρησαν από την εργασία μετά τη συγκεκριμένη ημερομηνία. Παράλληλα, για να θεμελιώσουν δικαίωμα δεύτερης σύνταξης απαιτείται η συμπλήρωση 16 ετών παράλληλης ασφάλισης.
Έτσι, ασφαλισμένοι που κατέβαλλαν για χρόνια εισφορές σε περισσότερους φορείς μπορεί να μην εξασφαλίζουν αντίστοιχο πρόσθετο ποσό, μόνο και μόνο επειδή συνταξιοδοτήθηκαν νωρίτερα.
Χωρίς πρόσθετο όφελος μπορεί επίσης να μείνουν όσοι ασκούν περισσότερες επαγγελματικές δραστηριότητες της ίδιας ασφαλιστικής ιδιότητας, εφόσον δεν προκύπτουν αυτοτελείς εισφορές για καθεμία από αυτές. Η ύπαρξη δύο δραστηριοτήτων δεν σημαίνει από μόνη της και διπλή συνταξιοδοτική ανταμοιβή.
Το βασικό που πρέπει να ελέγξουν οι ασφαλισμένοι είναι πότε πραγματοποιήθηκε η παράλληλη ασφάλιση, πόσα χρόνια διήρκεσε, ποιες εισφορές καταβλήθηκαν και πότε εκδόθηκε ή πρόκειται να εκδοθεί η σύνταξή τους. Αυτά είναι τα στοιχεία που θα κρίνουν εάν και πόσο θα αυξηθεί τελικά το μηνιαίο ποσό.