Έφεραν 40 πρόβατα να βοσκήσουν δίπλα σε ένα ηλιακό πάρκο, και αυτό άρχισε αθόρυβα να αλλάζει τον τρόπο παραγωγής ενέργειας
Το μέλλον της ενέργειας δεν είναι μια μάχη ανάμεσα στην καλλιέργεια της γης και την παραγωγή καυσίμων, αλλά ο συνδυασμός και των δύο. Ο ενεργειακός κλάδος αλλάζει πλέον με γρήγορους ρυθμούς και η ανάγκη να βρούμε μια ισορροπία με το φυσικό περιβάλλον είναι πιο επιτακτική από ποτέ
Μια ενδιαφέρουσα λύση ήρθε από ένα ηλιακό πάρκο που χρησιμοποίησε 40 πρόβατα για να κουρεύουν το γρασίδι γύρω από τα πάνελ, οδηγώντας σε μερικές εντυπωσιακές ανακαλύψεις.
Το Westmill Sustainable Energy Trust (WeSET) έχει βάλει σκοπό να αλλάξει τα δεδομένα στην ενέργεια. Αποδεικνύει στην πράξη ότι η μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές δεν χρειάζεται να έρχεται σε σύγκρουση με τη χρήση της γης για παραγωγή τροφίμων. Το ηλιακό πάρκο Westmill, στα σύνορα Oxfordshire και Wiltshire στη Νότια Αγγλία, αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα. Η περιοχή αυτή, που παλαιότερα ήταν στρατιωτικό αεροδρόμιο της RAF, φιλοξενεί σήμερα ένα ηλιακό και ένα αιολικό πάρκο που ανήκουν στην ίδια την τοπική κοινότητα, κάτι που ενισχύει το ενδιαφέρον των πολιτών για την επιτυχία της μονάδας.
Σχεδιασμό με γνώμονα τη διατήρηση της φύσης
Η προστασία του τοπικού οικοσυστήματος είναι για το έργο αυτό εξίσου σημαντική με την παραγωγή καθαρής ενέργειας. Για τον λόγο αυτό, το πάρκο σχεδιάστηκε από την αρχή με γνώμονα τη διατήρηση της φύσης. Αμέσως μόλις τοποθετήθηκαν τα πάνελ, ο χώρος σπάρθηκε με το χέρι με τοπικά φυτά, αποφεύγοντας το μοντέλο της βιομηχανικής μονοκαλλιέργειας. Με την εφαρμογή εμπειρίας δεκαετιών στη βιολογική γεωργία, η τοποθεσία έγινε σύντομα ένα καταφύγιο για βακτήρια του εδάφους, μύκητες και πλήθος εντόμων, πριν τελικά προστεθούν στο σύστημα τα πρόβατα.
Αυτό το εγχείρημα αποδεικνύει ότι τα ηλιακά πάρκα μπορούν να λειτουργήσουν και ως φυσικά καταφύγια. Σε ένα τέτοιο σενάριο, λιγότερο από το 0,5% της γεωργικής γης της Βρετανίας θα χρειαζόταν για φωτοβολταϊκά, προσφέροντας ταυτόχρονα ένα «βιολογικό κέρδος» που η εντατική γεωργία δεν μπορεί να φτάσει. Η διατήρηση όμως ενός τοπίου με βιοποικιλότητα απαιτεί σωστή διαχείριση ώστε να μην κυριαρχήσει ένα μόνο είδος φυτού. Στο Westmill, αυτό επιτυγχάνεται με την οικολογική αρχή της «ενδιάμεσης διατάραξης».
Αντί για τη χρήση ζιζανιοκτόνων ή το κούρεμα με μηχανήματα που ενοχλούν την άγρια ζωή και καταστρέφουν το έδαφος, το WeSET έφερε ένα κοπάδι από ντόπια πρόβατα. Ο ρόλος τους είναι να ελέγχουν τη βλάστηση με φυσικό τρόπο. Τα πρόβατα τρώνε τα πιο επιθετικά αγριόχορτα και αφήνουν τα ευαίσθητα αγριολούλουδα να αναπτυχθούν. Η βόσκηση γίνεται τον χειμώνα, ώστε να μην ενοχλούνται τα πουλιά που φωλιάζουν στο έδαφος και να μην χάνονται τα άνθη που χρειάζονται τα έντομα την άνοιξη και το καλοκαίρι. Παράλληλα, τα ζώα προσφέρουν και φυσική λίπανση.
Συνδυασμός ζώων και τεχνολογίας
Η ανάγκη προστασίας της φύσης επηρεάζει πλέον και τη μηχανική. Παρότι πολλοί φοβούνταν ότι ο συνδυασμός ζώων και τεχνολογίας θα ήταν επικίνδυνος, τελικά αποδείχθηκε η αφορμή για καλύτερες υποδομές. Για να μην προκαλέσουν τα πρόβατα ζημιές στα καλώδια ή τα πάνελ, το πάρκο σχεδιάστηκε διαφορετικά. Τα πάνελ έχουν μεγαλύτερη απόσταση από το έδαφος και πιο ενισχυμένες βάσεις.
Αυτό είχε και ένα απρόσμενο όφελος: οι υποδομές έγιναν πιο ανθεκτικές στον καιρό και πιο εύκολες στη συντήρηση από τους τεχνικούς. Ταυτόχρονα, τα πρόβατα ανακάλυψαν ότι τα πάνελ τα προστατεύουν από τη βροχή και τον αέρα, με αποτέλεσμα να βελτιωθεί η υγεία τους και να παίρνουν βάρος πιο εύκολα. Ο σχεδιασμός αυτός αποτελεί πλέον πρότυπο για τα «αγροβολταϊκά». Η μεγάλη καινοτομία του Westmill ήταν ότι οι ενεργειακές μας υποδομές γίνονται πιο δυνατές όταν μαθαίνουν να συνυπάρχουν με τη ζωή γύρω τους.