Η Ελλάδα στην 11η θέση του κόσμου στις περιβαλλοντικές επιδόσεις - Τα κριτήρια

Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 11η θέση του κόσμου, σύμφωνα με τον διεθνώς αναγνωρισμένο «Δείκτη Περιβαλλοντικών Επιδόσεων» των Πανεπιστημίων Yale και Columbia, που αξιολογεί με επιστημονικά δεδομένα και μετρήσεις 180 χώρες σε 58 τομείς, στην χάραξη πολιτικής για το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα. Αυτό ανακοινώθηκε από ανώτατο διοικητικό παράγοντα του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου συγγραφικής ομάδας ειδικών νομικών για τις προστατευόμενες περιοχές.

Διακεκριμένοι ομιλητές από τον χώρο της δικαιοσύνης, της διοίκησης και της νομικής επιστήμης στην εκδήλωση παρουσίασης, με βάση αναφοράς τα αποτελέσματα της μελέτης του βιβλίου, παρουσίασαν λύσεις με ασφάλεια δικαίου, για την αποτελεσματική προστασία της βιοποικιλότητας και παράλληλα τον σωστό σχεδιασμό των βιώσιμων δραστηριοτήτων.

Επισήμαναν ακόμη αδυναμίες του θεσμικού πλαισίου, που γεννούν εκκρεμότητες, καθυστερήσεις και συγκρούσεις μεταξύ δημοσίου και ιδιωτικών συμφερόντων και εξήγησαν πώς μπορεί και πρέπει αυτά τα ανοιχτά ζητήματα να αντιμετωπιστούν, σύμφωνα με το σύγχρονο θεσμικό και νομοθετικό πλαίσιο των προστατευόμενων περιοχών, με αναφορές στη σχετική νομολογία των εθνικών και ευρωπαϊκών δικαστηρίων που παρουσιάζει και φωτίζει η έκδοση.

-Ο «Δείκτης Περιβαλλοντικών Επιδόσεων» - Environmental Performance Index (EPI) -,ένα διεθνές εργαλείο αξιολόγησης, που αναπτύχθηκε από το Yale Center for Environmental Law&Policy του Yale University, σε συνεργασία με το Columbia University, που αξιολογεί με επιστημονικά δεδομένα και μετρήσεις για 180 χώρες σε 58 τομείς, στην χάραξη πολιτικής για το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα, κατατάσσει την Ελλάδα στην 11η θέση του κόσμου. Κοντά - κοντά με τη Σουηδία, τη Φινλανδία, την Νορβηγία, τη Γερμανία, την Αυστρία, και πάνω από τη Γαλλία και άλλες 168 χώρες του πλανήτη», ανακοίνωσε ο Δρ Αλέξανδρος Κουλίδης διοικητικό στέλεχος του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επισημαίνοντας ότι:

-«Δεν ήμασταν πάντα εκεί. Σε αυτόν τον δείκτη ανεβήκαμε κατά 8,4 μονάδες στη βαθμολογία και κατά περίπου 30 θέσεις στη διεθνή κατάταξη την τελευταία δεκαετία, η υψηλότερη βαθμολογία είναι στο 76 και εμείς είμαστε στο 67,3», ανέφερε ο κος Κουλίδης τονίζοντας ότι:

«Το βιβλίο επιβεβαιώνει ακριβώς αυτό το αποτέλεσμα και τους υψηλούς στόχους των προσπαθειών μας, παραθέτοντας με πληρότητα και ιδιαίτερα εύστοχο φίλτρο, τις σημαντικότερες διατάξεις για την προστασία των προστατευόμενων περιοχών», ενώ «μέσα από το περιεχόμενο του βιβλίου αναδεικνύεται και η σκοπιμότητα όλων αυτών των διατάξεων».

Ο κος Κουλίδης είπε ακόμη ότι σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, επηρεάζοντας και τη χώρα μας, διαμορφώνονται νέα δεδομένα για τη χωροθέτηση ΑΠΕ, δικτύων ενέργειας, βιομηχανίας και άλλων δραστηριοτήτων σε περιοχές Νatura, στις οποίες κατά τα άλλα ισχύουν οι περιορισμοί προστασίας. Και ότι «χρειάζονται νηφάλιες προσεγγίσεις, εξετάζοντας όλους τους παράγοντες», για την επικείμενη εφαρμογή των θεσμοθετημένων στόχων διατήρησης στις προστατευόμενες περιοχές στη χώρα μας.

-«Το βιβλίο φέρνει στο προσκήνιο, ως προς το θέμα που πραγματεύεται, την ποιότητα του νόμου και εν γένει τις αρχές που θα πρέπει να διασφαλίζει ένα ευνομούμενο κράτος στο νομικό του σύστημα, με κριτήρια την ισότητα, το κράτος δικαίου, την προστασία του περιβάλλοντος, τη βιώσιμη ανάπτυξη, την αποτελεσματική εφαρμογή του και τη διαγενεακή αλληλεγγύη και δικαιοσύνη, η οποία πολύ πρόσφατα, μόλις τον περασμένο μήνα, περιελήφθη και στις στρατηγικές της ΕΕ» τόνισε ο Δημήτριος Βασιλειάδης, Σύμβουλος του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Ο κος Βασιλειάδης έθεσε το ερώτημα «γιατί εδώ και χρόνια, τόσο η ΕΕ όσο και η Ελλάδα προσπαθούν να προστατεύσουν αυτές τις περιοχές χωρίς όμως επιτυχία πάντοτε;»

Και με τη μορφή ερωτημάτων κατέδειξε παράγοντες «αναποτελεσματικότητας της προστασίας», όπως πολυπλοκότητα του θεσμικού πλαισίου, έλλειψη πολιτικής βούλησης, αδυναμίες του μηχανισμού Διοίκησης, έντονες συγκρούσεις του δημόσιου συμφέροντος με το ιδιωτικό, επισημαίνοντας παράλληλα ότι:

-«Το βιβλίο έχει ως βάση αναφοράς του την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και την ασφάλεια δικαίου και στα επιμέρους κεφάλαια που πραγματεύεται εξετάζει και δίνει απαντήσεις για την επάρκεια και αποτελεσματικότητα του σύγχρονου νομικού πλαισίου, τόσο για την προστασία όσο και για την ανάπτυξη αυτών των περιοχών».

-«Προτείνουμε κατευθύνσεις, ώστε σε μεταβατικό στάδιο, έως την ολοκλήρωση και θεσμοθέτηση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών για τις περιοχές του δικτύου Natura 2000, οι οποίες εξακολουθούν να εκκρεμούν, να μην υπάρχουν νομικές αβεβαιότητες, που σήμερα κυριαρχούν και διαρκώς εντείνονται», τόνισε ο Κωνσταντίνος Καρατσώλης Δικηγόρος, Δρ στο Δίκαιο Περιβάλλοντος και Πολεοδομίας, επιμελητής του βιβλίου, υπογραμμίζοντας ότι: «μία από τις κεντρικές ιδέες που εισάγει η έκδοση του βιβλίου είναι αυτή του «κυλιόμενου σχεδιασμού» (rollingplanning)».

-«Στο πλαίσιο του «κυλιόμενου σχεδιασμού», έως την ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου, η Διοίκηση θα μπορούσε να καταρτίζει σχέδια και προγράμματα, κάθε φορά σύμφωνα με ώριμα επιστημονικά δεδομένα και με ρητή ρήτρα αναθεώρησης, μετά την έκδοση του τελικού Προεδρικού Διατάγματος για κάθε περιοχή».

Ώστε, όπως εξήγησε ο κος Καρατσώλης «να δοθούν άμεσες και αποτελεσματικές λύσεις προστασίας των περιοχών και ταυτοχρόνως ανάπτυξης βιώσιμων δραστηριοτήτων, πάντα με αυστηρούς όρους και προϋποθέσεις». Και χαρακτηριστικά τόνισε ότι:

-«Το ζήτημα προσέγγισης του «κυλιόμενου σχεδιασμού» γίνεται με βάση αναφοράς ότι σε ένα κράτος δικαίου, πρέπει να έχουμε μία εμπιστοσύνη στη διοίκηση και στα επιστημονικά δεδομένα, που αυτή χρησιμοποιεί για τις αποφάσεις της».

«Το ελληνικό φυσικό περιβάλλον αξίζει ένα σταθερό, συνεκτικό και αποτελεσματικό σύστημα προστασίας. Ένα σύστημα που να μην καθυστερεί, να μην αφήνει κενά και να μην δημιουργεί αβεβαιότητα. Η προστασία της φύσης και η ανάπτυξη δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως εχθροί. Είναι δύο πλευρές της ίδιας ανάγκης για ένα βιώσιμο μέλλον», περιέγραψε το κεντρικό μήνυμα της έκδοσης η Ιφιγένεια Τσακαλογιάννη, Δικηγόρος, ειδική στο Δίκαιο Περιβάλλοντος και Πολεοδομίας, συγγραφέας του βιβλίου. Η ίδια για τα ανοιχτά προς αντιμετώπιση ζητήματα στις προστατευόμενες περιοχές, σημείωσε ότι:

-«Οι στόχοι διατήρησης εκδόθηκαν εν μέσω εκκρεμών Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ). Ο Κανονισμός 2024/1991 απαιτεί αποκατάσταση σε περιοχές που δεν έχουν ακόμη οριοθετηθεί πλήρως».

Το βιβλίο με τίτλο: «Προστατευόμενες Περιοχές- Νομική θεώρηση του σύγχρονου πλαισίου - Η ορθολογική κατανομή και τα επιτρεπτά όρια των ανθρωπογενών παρεμβάσεων» (εκδόσεις «Νομική Βιβλιοθήκη») αποτελεί δεύτερη επικαιροποιημένη και εμπλουτισμένη έκδοση, που υπογράφουν οι: Κωνσταντίνος Καρατσώλης, Δικηγόρος Δρ στο Δίκαιο Περιβάλλοντος και Πολεοδομίας, Ιφιγένεια Τσακαλογιάννη, Δικηγόρος ΜΔΕ, MSc Υπ. ΔΝ, Εύα Κολοβέντζου Δικηγόρος LLM.

Η εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου για τις προστατευόμενες περιοχές έγινε στην κατάμεστη από κοινό νομικών, τεχνικών, εκπροσώπων της ακαδημαϊκής κοινότητας της διοίκησης και της επιχειρηματικότητας, αίθουσα εκδηλώσεων της «Νομικής Βιβλιοθήκης» στην Αθήνα.