Πώς ένα μάρμαρο 500 τόνων θα ταξιδέψει από τη Νάξο στην Ελβετία

Μια εξαιρετικά σύνθετη επιχείρηση μεταφοράς βρίσκεται σε εξέλιξη στη Νάξο, από το μεσημέρι της Τρίτης, όπου ένα από τα βαρύτερα και πιο ογκώδη μαρμάρινα έργα που έχουν δημιουργηθεί στο νησί πρέπει να διανύσει μια εντυπωσιακή διαδρομή από το ορεινό λατομείο του Κινιδάρου μέχρι την κεντρική Ευρώπη.

Η πρώτη φάση πραγματοποιείται με ειδικό 12αξονικό όχημα και περιλαμβάνει διαδοχικές νυχτερινές μετακινήσεις, με στόχο το γλυπτό να φτάσει στο λιμάνι. Από εκεί θα ξεκινήσει το πολύ μεγαλύτερο ταξίδι μέσω θαλάσσης και ποτάμιου δικτύου, με τελικό γνωστό προορισμό τη Βασιλεία της Ελβετίας.

Η λεγόμενη «Λύρα της Νάξου» είναι έργο του καλλιτέχνη Tobias Ballaty και δημιουργήθηκε από έναν ενιαίο όγκο ναξιακού μαρμάρου στο λατομείο της εταιρείας «Μάρμαρα Νάξου». Στη σημερινή της μορφή έχει διαστάσεις περίπου 12 μέτρα μήκος, 6 μέτρα πλάτος και 6 μέτρα ύψος και ζυγίζει περίπου 500 τόνους.

Όλα ξεκίνησαν από ένα πολύ μικρότερο έργο

Όπως αναφέρει ρεπορτάζ του naxostime, πριν περίπου τρία χρόνια, ο γλύπτης από το Μόναχο είχε ήδη προμηθευτεί από τη «Μάρμαρα Νάξου» ένα πολύ μικρότερο κομμάτι μαρμάρου, το οποίο χρησιμοποίησε σε άλλο έργο του και η εμπειρία του με το συγκεκριμένο υλικό φαίνεται ότι ήταν εκείνη που τον οδήγησε στην ιδέα για κάτι πολύ μεγαλύτερο.

Όταν παρουσίασε το νέο σχέδιό του, άρχισε ουσιαστικά μία τεχνική μελέτη για το αν ήταν δυνατόν να αποσπαστεί από το βουνό ένας ενιαίος όγκος τέτοιων διαστάσεων χωρίς να υποστεί ζημιά.

Στη διαδικασία συμμετείχαν τεχνικοί της εταιρείας αλλά και Ναξιώτες τεχνίτες, ενώ, σύμφωνα με τον ιδιοκτήτη και πρόεδρο της «Μάρμαρα Νάξου», Αλέξανδρο Λογιότατο, σημαντικό ρόλο στο τεχνικό σκέλος είχε και ο γιος του, ο οποίος είναι μηχανικός.

Η πρώτη προσπάθεια απέτυχε

Η εξόρυξη ενός τέτοιου μαρμάρινου όγκου αποδείχθηκε εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση. Όπως έχει περιγράψει ο κ.Λογιότατος, η πρώτη απόπειρα να αποσπαστεί το γιγαντιαίο κομμάτι απέτυχε, όμως στη δεύτερη προσπάθεια οι τεχνικοί κατάφεραν να βγάλουν τον όγκο χωρίς να καταστραφεί. Αυτό ήταν και το κρίσιμο σημείο που επέτρεψε στο σχέδιο να προχωρήσει. Ο αρχικός όγκος είχε διαστάσεις περίπου 17 επί 7 επί 7 μέτρα και το βάρος του υπολογιζόταν κοντά στους 1.200 τόνους, πιθανώς ακόμη περισσότερο.

Από 1.200 τόνους, έμειναν οι 500

Ακολούθησε σχεδόν τριετής περίοδος επεξεργασίας μέσα στο λατομείο. Από τον αρχικό όγκο αφαιρέθηκαν εκατοντάδες τόνοι μαρμάρου, μέχρι το έργο να περιοριστεί στις σημερινές διαστάσεις των περίπου 12x6x6 μέτρων και σε βάρος γύρω στους 500 τόνους.

Ακόμη και τώρα, πάντως, το γλυπτό δεν βρίσκεται στην απολύτως τελική του μορφή. Στην τεχνική ορολογία έχει γίνει το «ξεχόντρισμα», δηλαδή έχει απομακρυνθεί το μεγαλύτερο μέρος του περιττού μαρμάρου, ώστε να μην χρειάζεται να μεταφερθεί άσκοπα πρόσθετο βάρος. Η τελική κατεργασία και ολοκλήρωση του έργου θα γίνει μετά την άφιξή του στον προορισμό του.

Το πρόπλασμα που έμεινε στον Κινίδαρο

Η μεγάλη «Λύρα» δεν είναι το μοναδικό έργο που συνδέεται με αυτή την ιστορία. Ο Tobias Ballaty δημιούργησε και ένα μικρότερο έργο, ουσιαστικά το πρόπλασμα της μεγάλης σύνθεσης, το οποίο δώρισε στον Κινίδαρο. Τα αποκαλυπτήριά του έγιναν στο χωριό, δημιουργώντας έναν μόνιμο δεσμό ανάμεσα στο έργο που φεύγει για την Ελβετία και στον τόπο όπου γεννήθηκε.

Γιατί επιλέχθηκε το μάρμαρο της Νάξου

Ο Αλέξανδρος Λογιότατος, με δεκαετίες ενασχόλησης με το ναξιακό μάρμαρο, έχει υπογραμμίσει τη μεγάλη φωτεινότητά του, τη μικρή απορροφητικότητα και την αντοχή του στις καιρικές συνθήκες. Κατά την εκτίμησή του αυτά τα χαρακτηριστικά, σε συνδυασμό με τις ιδιότητές του στην επεξεργασία, το καθιστούν ιδιαίτερα κατάλληλο για γλυπτική. Η εταιρεία συνδέει μάλιστα το συγκεκριμένο έργο με τη μακρά παράδοση της Νάξου στη λατόμευση και στη μαρμαροτεχνία.

Και μετά την κατασκευή, ήρθε η δεύτερη πρόκληση

Αν η εξόρυξη και η διαμόρφωση ενός μονολιθικού όγκου 500 τόνων ήταν το πρώτο μεγάλο στοίχημα, το δεύτερο είναι το πώς θα μεταφερθεί. Το τμήμα εκτός λατομείου έχει αναλάβει εξειδικευμένη εταιρεία βαρέων μεταφορών και για τις ανάγκες της επιχείρησης έχει φτάσει στη Νάξο ειδικό αυτοκινούμενο όχημα 12 αξόνων, το οποίο από μόνο του ζυγίζει περίπου 107-108 τόνους.

Αυτό σημαίνει ότι μαζί με το γλυπτό μετακινείται ένα συνολικό φορτίο άνω των 600 τόνων, γεγονός που εξηγεί γιατί η διαδρομή απαιτεί ειδικές παρεμβάσεις και πολύ λεπτομερή σχεδιασμό.

Ενδεικτικά, ένα από τα δυσκολότερα σημεία βρίσκεται στο Κουρουνοχώρι, όπου χρειάζονται παρεμβάσεις σε στροφή του δρόμου, ώστε να μπορέσει να περάσει το τεράστιο όχημα.

Εδώ και ημέρες ελέγχεται η διαδρομή

Η επιχείρηση δεν άρχισε χωρίς προεργασία, αφού σύμφωνα με τις πληροφορίες του NaxosTimes, η μεταφορά προετοιμάζεται εδώ και καιρό με μηχανικούς να πραγματοποιούν ελέγχους στους δρόμους από τους οποίους πρόκειται να περάσει το τεράστιο φορτίο. Παράλληλα, υπάρχει συνεργασία με τις αστυνομικές αρχές, προκειμένου να διευκολυνθεί η διέλευση και να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια μια μεταφορά με εξαιρετικά ασυνήθιστες διαστάσεις και απαιτήσεις.

Έκκληση στους οδηγούς: «Μην παρκάρετε στη διαδρομή – Χρειαζόμαστε ολόκληρο τον δρόμο»

Τις μέρες εκείνες οι πολίτες θα πληροφορούνται μέσω των αρμόδιων αρχών για το πότε και σε ποιο τμήμα της διαδρομής θα κινείται το ειδικό όχημα. Την ίδια στιγμή το σημαντικότερο μέρος του εγχειρήματος είναι να μην υπάρχουν σταθμευμένα οχήματα στη διαδρομή της μεταφοράς.

«Χρειαζόμαστε έναν εντελώς ελεύθερο δρόμο για να μπορέσουμε να περάσουμε», είναι το μήνυμα του Kolb, ο οποίος ζητά από τον κόσμο να υποστηρίξει την προσπάθεια ώστε η μεταφορά να ολοκληρωθεί με επιτυχία.

Από τη Νάξο στην Ολλανδία και από εκεί στη Βασιλεία

Όταν το έργο καταφέρει να φτάσει στο λιμάνι θα έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί μόνο το πρώτο μέρος της διαδρομής. Από εκεί η «Λύρα της Νάξου» θα φορτωθεί σε ειδικό πλοίο με προορισμό την Ολλανδία και στη συνέχεια μέσω ποτάμιου δικτύου αναμένεται να φτάσει τη Βασιλεία.

Η μεταφορά είναι εξαιρετικά απαιτιτική και εξαρτάται ακόμη και από τη στάθμη του νερού στα ποτάμια, καθώς πρέπει να εξασφαλιστούν οι κατάλληλες συνθήκες για να κινηθεί το φορτίο.

Το πλοίο που θα χρησιμοποιηθεί διαθέτει ειδικό σύστημα εισροής και εκροής νερού, ώστε να μεταβάλλει το ύψος του και να διευκολύνει τόσο τη φόρτωση όσο και τη διέλευση ενός τόσο ογκώδους αντικειμένου.

Το μυστήριο με τον ιδιοκτήτη του έργου

Μέχρι σήμερα δεν έχει αποκαλυφθεί ποιος ακριβώς παρήγγειλε ένα έργο τέτοιας κλίμακας ούτε σε ποιο ακριβώς σημείο πρόκειται να τοποθετηθεί μετά την ολοκλήρωσή του.

Σύμφωνα με τον Αλέξανδρο Λογιότατο, ούτε οι άνθρωποι του ίδιου του λατομείου γνωρίζουν την ταυτότητα του τελικού παραγγελιοδότη. Η μόνη γνωστή πληροφορία είναι ότι η Βασιλεία αποτελεί τον προορισμό της μεταφοράς.

Η προσπάθεια για τα Guinness και το ντοκιμαντέρ

Παράλληλα, συγκεντρώνεται υλικό για πιθανή ένταξη του εγχειρήματος στα Guinness World Records. Η σχετική διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί και μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη καταγραφή κάποιου ρεκόρ.

Την ίδια στιγμή, ολόκληρη η δημιουργία και η μεταφορά του έργου καταγράφονται κινηματογραφικά. Τέσσερις έως πέντε φωτογράφοι, συνεργεία και drones έχουν καταγράψει ακόμη και τις επιμέρους φάσεις παραγωγής, ενώ περίπου 25 άνθρωποι βρίσκονται στη Νάξο στο πλαίσιο του εγχειρήματος.

Το υλικό προορίζεται για ντοκιμαντέρ, το οποίο θα αφηγηθεί ολόκληρη τη διαδρομή της «Λύρας», από την εξόρυξη του αρχικού μαρμάρινου όγκου μέχρι την τελική εγκατάστασή της.

Για τους ανθρώπους που δούλεψαν επί σχεδόν τρία χρόνια στο έργο, η στιγμή της αναχώρησης έχει και ιδιαίτερο συμβολικό χαρακτήρα. Ο Αλέξανδρος Λογιότατος περιέγραψε τα συναισθήματά του ως «ικανοποίηση και συγκίνηση», συνδέοντας το εγχείρημα με την εξαγωγή πολιτισμού από τη Νάξο προς το εξωτερικό.