Αεροπορικά ταξίδια: Τι αλλάζει από του χρόνου - Οι 25 νέοι κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Νέους, σαφέστερους κανόνες για τα δικαιώματα των επιβατών στις αεροπορικές μεταφορές θεσπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, επιχειρώντας να βάλει τέλος σε ασάφειες και πρακτικές που συχνά προκαλούν ταλαιπωρία στους ταξιδιώτες.

Με τον νέο Κανονισμό (ΕΕ) 2026/2202, οι αεροπορικές εταιρείες θα έχουν συγκεκριμένες υποχρεώσεις απέναντι στους επιβάτες, από την καταβολή αποζημιώσεων και την επιστροφή χρημάτων έως την εξυπηρέτηση σε περιπτώσεις καθυστερήσεων, ακυρώσεων και χαμένων ανταποκρίσεων.

Επιπρόσθετα, το νέο πλαίσιο προβλέπει μέτρα για την παροχή γευμάτων και ξενοδοχειακής διαμονής όταν προκύπτουν προβλήματα στις πτήσεις, ενώ καθιερώνει σαφέστερους κανόνες για τις χειραποσκευές, τη δωρεάν διόρθωση ορθογραφικών λαθών στα ονόματα των εισιτηρίων και την πολύωρη αναμονή μέσα στο αεροσκάφος.

Παράλληλα, καθορίζονται συγκεκριμένες προθεσμίες για την επιστροφή χρημάτων και την εξέταση αιτημάτων αποζημίωσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, οι επιβάτες θα μπορούν να αναζητούν μόνοι τους εναλλακτικό τρόπο μεταφοράς και να διεκδικούν από την αεροπορική εταιρεία την κάλυψη των σχετικών εξόδων.

Οι αλλαγές θα εφαρμοστούν από τις 23 Οκτωβρίου 2027, δίνοντας σε αεροπορικές εταιρείες και ταξιδιώτες χρόνο προσαρμογής στο νέο καθεστώς.

Οι 25 σημαντικότερες αλλαγές στα αεροπορικά ταξίδια

1. Αποζημίωση για καθυστέρηση άνω των τριών ωρών

Οι επιβάτες αποκτούν ρητό δικαίωμα αποζημίωσης όταν φτάνουν στον τελικό προορισμό τους με καθυστέρηση μεγαλύτερη των τριών ωρών.

2. Αποζημιώσεις από 250 έως 600 ευρώ

Το ύψος της αποζημίωσης διαμορφώνεται ανάλογα με την απόσταση του ταξιδιού. Προβλέπονται 250 ευρώ για διαδρομές έως 1.500 χλμ., 400 ευρώ για ενδοενωσιακά ταξίδια άνω των 1.500 χλμ. και για άλλες διαδρομές μεταξύ 1.500 και 3.500 χλμ., ενώ για τις μεγαλύτερες αποστάσεις η αποζημίωση φτάνει τα 600 ευρώ.

3. Επιστροφή χρημάτων μετά από πέντε ώρες καθυστέρησης

Όταν η καθυστέρηση στην αναχώρηση φτάσει τις πέντε ώρες, η αεροπορική εταιρεία οφείλει να δώσει στον επιβάτη τη δυνατότητα να ζητήσει πίσω τα χρήματά του.

4. Επιστροφή χρημάτων μέσα σε επτά ημέρες

Εφόσον ο επιβάτης επιλέξει επιστροφή χρημάτων αντί να συνεχίσει το ταξίδι, το ποσό θα πρέπει να καταβάλλεται αυτόματα μέσα σε επτά ημερολογιακές ημέρες. Σε αυτό περιλαμβάνεται το πλήρες αντίτιμο του εισιτηρίου και, όπου προβλέπεται, τα τέλη διαμεσολάβησης.

5. Τέλος στα υποχρεωτικά vouchers

Οι εταιρείες θα μπορούν να προτείνουν κουπόνι αντί επιστροφής χρημάτων, αλλά μόνο με τη ρητή συγκατάθεση του επιβάτη. Το voucher δεν θα μπορεί να εμφανίζεται ως προεπιλεγμένη επιλογή ούτε να καθίσταται δυσκολότερη η επιστροφή χρημάτων.

6. Επιστροφή χρημάτων και για αχρησιμοποίητα vouchers

Τα vouchers θα έχουν κατά κανόνα μέγιστη διάρκεια 12 μηνών, με δυνατότητα μίας συμφωνημένης παράτασης. Εάν λήξουν χωρίς να έχουν χρησιμοποιηθεί πλήρως, το υπόλοιπο ποσό θα πρέπει να επιστρέφεται αυτόματα στον επιβάτη το αργότερο μέσα σε επτά ημέρες.

7. Τρεις ώρες περιθώριο για εναλλακτική μεταφορά

Εάν μετά από μια διαταραχή ο επιβάτης επιλέξει να συνεχίσει το ταξίδι του, η εταιρεία έχει τρεις ώρες για να του προσφέρει εναλλακτική μεταφορά με άλλη πτήση ή άλλο μέσο, υπό συγκρίσιμες συνθήκες.

8. Ο επιβάτης μπορεί να κλείσει μόνος του άλλη πτήση

Εάν περάσουν οι τρεις ώρες χωρίς να δοθεί λύση, ο ταξιδιώτης μπορεί να οργανώσει μόνος του την εναλλακτική μεταφορά, αφού ενημερώσει την αεροπορική εταιρεία. Τα έξοδα πρέπει να είναι αναγκαία και εύλογα και η εταιρεία οφείλει να τα επιστρέψει εντός 14 ημερών, έως ποσού που δεν υπερβαίνει το 400% του συνολικού αντιτίμου του εισιτηρίου και των σχετικών τελών διαμεσολάβησης.

9. Νέοι κανόνες για την πολύωρη αναμονή μέσα στο αεροσκάφος

Σε περίπτωση καθυστέρησης στον διάδρομο, η αεροπορική εταιρεία πρέπει να διασφαλίζει, μεταξύ άλλων, κατάλληλη θέρμανση ή ψύξη της καμπίνας, πρόσβαση στις τουαλέτες και, κατά κανόνα, δωρεάν πόσιμο νερό.

10. Δυνατότητα αποβίβασης μετά από δύο ώρες

Εάν η καθυστέρηση στον διάδρομο φτάσει τις δύο ώρες σε αεροδρόμιο κράτους-μέλους, το αεροσκάφος θα πρέπει να μετακινείται σε πύλη ή άλλο κατάλληλο σημείο ώστε να δοθεί στους επιβάτες η δυνατότητα αποβίβασης, με την επιφύλαξη των απαιτούμενων μέτρων ασφαλείας.

11. Φαγητό και ποτό κατά την πολύωρη αναμονή

Οι υποχρεώσεις φροντίδας γίνονται πιο συγκεκριμένες. Προβλέπονται δωρεάν ελαφρά γεύματα και ποτά ανά δύο ώρες αναμονής, κανονικό γεύμα μετά τις τρεις ώρες και στη συνέχεια ανά πέντε ώρες, με ανώτατο όριο τρία γεύματα ημερησίως.

12. Δωρεάν ίντερνετ και δύο τηλεφωνικές κλήσεις

Στη βοήθεια που οφείλει να παρέχει η αεροπορική εταιρεία εντάσσονται πλέον ρητά η πρόσβαση στο διαδίκτυο και δύο τηλεφωνικές κλήσεις.

13. Δωρεάν ξενοδοχείο όταν απαιτείται διανυκτέρευση

Εάν λόγω της διαταραχής ο ταξιδιώτης αναγκαστεί να παραμείνει μία ή περισσότερες νύχτες περιμένοντας την πτήση ή την εναλλακτική μεταφορά του, η εταιρεία πρέπει να παρέχει δωρεάν ξενοδοχειακή διαμονή, καθώς και μεταφορά από και προς το αεροδρόμιο.

14. Έως τρεις διανυκτερεύσεις σε έκτακτες περιστάσεις

Όταν η διαταραχή οφείλεται σε έκτακτες περιστάσεις που δεν μπορούσαν να αποφευχθούν, η κάλυψη του ξενοδοχείου μπορεί να περιορίζεται στις τρεις διανυκτερεύσεις. Εξαιρέσεις προβλέπονται για συγκεκριμένες ευάλωτες ομάδες, όπως άτομα με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, ασυνόδευτους ανηλίκους, βρέφη, εγκύους και, υπό προϋποθέσεις, άτομα που χρειάζονται ειδική ιατρική βοήθεια.

15. Δωρεάν προσωπικό αντικείμενο στην καμπίνα

Κατοχυρώνεται η δυνατότητα μεταφοράς ενός προσωπικού αντικειμένου χωρίς επιπλέον χρέωση. Αυτό μπορεί να έχει μέγιστες διαστάσεις 40x30x15 εκατοστά ή να είναι αντικείμενο που χωρά κάτω από το μπροστινό κάθισμα.

16. Η τροχήλατη χειραποσκευή δεν γίνεται υποχρεωτικά δωρεάν

Οι ναύλοι χωρίς τροχήλατη χειραποσκευή δεν καταργούνται. Ωστόσο, ενισχύεται η διαφάνεια, καθώς πριν από την έναρξη της κράτησης θα πρέπει να εμφανίζεται εξ ορισμού ο ναύλος που περιλαμβάνει χειραποσκευή, ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να συγκρίνει το πραγματικό κόστος.

Εάν, πάντως, η εταιρεία αναγκαστεί λόγω χωρητικότητας ή αλλαγής αεροσκάφους να μεταφέρει επιτρεπόμενη χειραποσκευή στον χώρο αποσκευών, δεν θα μπορεί να επιβάλει πρόσθετη χρέωση.

17. Δωρεάν διόρθωση λάθους στο όνομα

Ένα απλό ορθογραφικό λάθος στο όνομα του επιβάτη δεν θα συνεπάγεται πλέον επιπλέον κόστος. Εφόσον το αίτημα υποβληθεί έως 48 ώρες πριν από την αναχώρηση, η εταιρεία πρέπει να πραγματοποιεί δωρεάν τουλάχιστον μία διόρθωση ορθογραφικού λάθους ή την προβλεπόμενη διοικητική επικαιροποίηση του ονόματος.

Η πρόβλεψη αυτή δεν αφορά αλλαγή του προσώπου που ταξιδεύει ούτε μεταβίβαση του εισιτηρίου σε τρίτο.

18. Αποζημίωση για υποβάθμιση θέσης

Εάν ο ταξιδιώτης μεταφερθεί σε ανώτερη κατηγορία, δεν μπορεί να χρεωθεί επιπλέον. Εάν, αντίθετα, τοποθετηθεί σε χαμηλότερη κατηγορία από εκείνη που είχε πληρώσει, δικαιούται αυτόματη επιστροφή χρημάτων μέσα σε 14 ημέρες.

Η επιστροφή αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 30% της τιμής της πτήσης για αποστάσεις έως 1.500 χλμ., στο 50% για τις περισσότερες ενδιάμεσες κατηγορίες και στο 75% για τις μεγαλύτερες πτήσεις.

19. Εννέα μήνες για αίτηση αποζημίωσης

Ο επιβάτης θα έχει περιθώριο εννέα μηνών από την ημερομηνία αναχώρησης που αναγράφεται στο εισιτήριό του για να καταθέσει αίτημα αποζημίωσης.

Η εταιρεία οφείλει να επιβεβαιώσει άμεσα ότι παρέλαβε το αίτημα και, μέσα σε 30 ημερολογιακές ημέρες, είτε να καταβάλει την αποζημίωση είτε να εξηγήσει γιατί την απορρίπτει.

20. Νέα διαδικασία για τις καταγγελίες

Αεροπορικές εταιρείες και μεσάζοντες θα πρέπει να διαθέτουν συγκεκριμένο μηχανισμό διαχείρισης καταγγελιών. Η παραλαβή της καταγγελίας πρέπει να επιβεβαιώνεται μέσα σε επτά εργάσιμες ημέρες, ενώ τεκμηριωμένη απάντηση πρέπει να δίνεται μέσα σε έναν μήνα. Σε ειδικά αιτιολογημένες περιπτώσεις, η τελική απάντηση μπορεί να δοθεί έως και σε δύο μήνες.

21. Χαμένη ανταπόκριση: Η εταιρεία πρέπει να δώσει λύση

Όταν ένας επιβάτης χάσει πτήση ανταπόκρισης εξαιτίας προβλήματος στην προηγούμενη πτήση, η εταιρεία πρέπει να εξασφαλίσει άλλη πτήση ή διαφορετικό μέσο μεταφοράς.

Εάν δεν βρεθεί λύση μέσα σε πέντε ώρες, πρέπει να προσφερθεί επιστροφή χρημάτων, ενώ καθυστέρηση μεγαλύτερη των τριών ωρών κατά την άφιξη στον τελικό προορισμό μπορεί να δημιουργεί δικαίωμα αποζημίωσης.

22. Γονείς και παιδιά σε διπλανές θέσεις

Ο συνοδός ενός παιδιού θα πρέπει να μπορεί να καθίσει σε παρακείμενη θέση χωρίς πρόσθετη χρέωση, εφόσον ταξιδεύουν με την ίδια σύμβαση μεταφοράς. Εάν δεν υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις, η εταιρεία οφείλει να καταβάλει προσπάθεια ώστε να τοποθετηθούν μαζί.

23. Το παιδικό καρότσι μέχρι την πύλη ή το αεροσκάφος

Βρέφη και παιδιά θα μπορούν να χρησιμοποιούν χωρίς επιπλέον κόστος το καρότσι τους μέχρι την πύλη ή τη θύρα του αεροσκάφους. Προβλέπεται επίσης προτεραιότητα κατά την επιβίβαση για τα παιδιά με καρότσι και τον συνοδό τους.

24. Ενισχυμένη προστασία για επιβάτες με αναπηρία

Οι πληροφορίες θα πρέπει να παρέχονται σε προσβάσιμη μορφή, ενώ οι επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα δικαιούνται ιδιαίτερη φροντίδα και ταχύτερη εξυπηρέτηση σε περίπτωση προβλήματος. Κατά την αναδρομολόγηση θα πρέπει επίσης, όπου είναι δυνατόν, να αποφεύγονται πρόσθετες ανταποκρίσεις.

25. Δωρεάν νερό και φόρτιση κινητών στα αεροδρόμια

Σε όλα τα αεροδρόμια της ΕΕ με εμπορική επιβατική κίνηση θα πρέπει να παρέχονται δωρεάν πόσιμο νερό και σημεία φόρτισης ηλεκτρονικών συσκευών, ανεξάρτητα από την ώρα, την πτήση ή τον τερματικό σταθμό στον οποίο βρίσκεται ο επιβάτης.

Στην πράξη, ο νέος κανονισμός ενισχύει τη θέση των επιβατών απέναντι στις αεροπορικές εταιρείες, καθορίζοντας με μεγαλύτερη ακρίβεια τι δικαιούνται και πότε μπορούν να το διεκδικήσουν. Από μια πολύωρη καθυστέρηση ή την ακύρωση μιας πτήσης μέχρι την απώλεια μιας ανταπόκρισης, οι ταξιδιώτες θα γνωρίζουν τις υποχρεώσεις της εταιρείας και τα χρονικά περιθώρια μέσα στα οποία πρέπει να τους προσφερθεί λύση.

Υπενθυμίζουμε ότι οι νέες ρυθμίσεις δεν εφαρμόζονται ακόμη. Η 23η Οκτωβρίου 2027 αποτελεί την ημερομηνία από την οποία θα αρχίσει να εφαρμόζεται το νέο πλαίσιο δικαιωμάτων των αεροπορικών επιβατών σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.