Skip to main content

Τέσσερα χρόνια με capital controls: πότε θα αρθούν

Τέσσερα χρόνια με capital controls: πότε θα αρθούν
Φώτο: Shutterstock

Τον επόμενο μήνα συμπληρώνονται τέσσερα ολόκληρα χρόνια από την επιβολή των capital controls και όσο κι αν στις καθημερινές τους συναλλαγές οι πολίτες δεν νιώθουν, πλέον, τους περιορισμούς στις κινήσεις κεφαλαίων, μετά την πλήρη απελευθέρωση των αναλήψεων και την άρση απαγορευτικού στο άνοιγμα λογαριασμών, η ουσία είναι ότι το τραπεζικό σύστημα και η οικονομία δεν έχουν επανέλθει σε συνθήκες απόλυτης κανονικότητας.

Το τελευταίο στάδιο άρσης των περιορισμών είναι και το πιο καίριο, αφού περιλαμβάνει την αποκατάσταση της ελεύθερης κίνησης κεφαλαίων προς το εξωτερικό, κοινώς την άρση όλων των περιορισμών στις πληρωμές προς το εξωτερικό είτε αφορούν σε εμπορικές συναλλαγές είτε σε ιατρικές δαπάνες είτε σε ταξίδια. Τον περασμένο Οκτώβριο, όταν καταργήθηκαν κι άλλοι περιορισμοί (π.χ. κατάργηση του ορίου αναλήψεων), υψηλόβαθμες τραπεζικές πηγές εκτιμούσαν ή εξέφραζαν τη βεβαιότητα ότι τα capital controls θα αποτελέσουν παρελθόν στις αρχές του 2019, ωστόσο αποδείχθηκε ότι τα πράγματα δεν ήταν τόσο απλά.

Η παρατεταμένη προεκλογική περίοδος και η όξυνση των παθών, οι κόντρες με τους Ευρωπαίους (α΄κατοικία, παροχές Προϋπολογισμού, διατήρηση συντάξεων κ.λ.π.), αλλά και τα «σύννεφα» πάνω από την Ευρώπη (Ιταλία, κύμα ευρωσκεπτικισμού), επέβαλαν στην πραγματικότητα την αναβολή των αποφάσεων για τα capital controls, με τις νεώτερες πληροφορίες να αναφέρουν ότι στην παρούσα φάση δεν υπάρχει το παραμικρό στο τραπέζι, καθώς το βάρος έχει πέσει στο μείζον θέμα των «κόκκινων» δανείων.

Αν και θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι μετά τις εθνικές εκλογές, οι κεφαλαιακοί περιορισμοί θα αποτελέσουν παρελθόν, καθώς το κλίμα αποκατάστασης της εμπιστοσύνης αποτυπώνεται στο ταμπλό του Χρηματιστηρίου και στις αγορές ομολόγων, δεν μπορεί να αγνοήσει κανείς το γεγονός ότι η ελληνική οικονομία, που βγήκε από τον περασμένο Αύγουστο από την εντατική, δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως «κανονική», ειδικά αν συνυπολογίσει κανείς ότι παραμένει σε μη επενδυτική βαθμίδα.

Η σύγκριση με την περίπτωση της Κύπρου, που βίωσε, μάλιστα, και την τραυματική εμπειρία του «κουρέματος» των καταθέσεων, είναι μάλλον απογοητευτική. Η επιβολή capital controls στη Νήσο ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2013 και τελείωσε δύο χρόνια αργότερα, δηλαδή τον Απρίλιο του 2015, σε αντίθεση με την περίπτωση της Ελλάδας, που έβαλε μόνη τη θηλιά στο λαιμό και δεν μπορεί να απαλλαγεί τέσσερα χρόνια μετά.

Όσον αφορά στα επίπεδα των καταθέσεων, που κακά τα ψέματα, αποτελούν έναν από τους δείκτες εμπιστοσύνης, τα στοιχεία μιλάνε από μόνα τους και σίγουρα δεν μαρτυρούν μόνο τη συρρίκνωση του ΑΕΠ και των εισοδημάτων των νοικοκυριών τα χρόνια της κρίσης. Το Σεπτέμβριο του 2009, όταν δηλαδή φάνηκε ότι η Ελλάδα μπαίνει σε περιπέτειες, οι καταθέσεις νοικοκυριών κι επιχειρήσεων ανέρχονταν σε 237,8 δις ευρώ.

Λίγους μήνες αργότερα, το Μάιο του 2010, δηλαδή όταν υπογράφηκε το 1ο Μνημόνιο, είχαν περιοριστεί σε 220,2 δις ευρώ. Δύο χρόνια αργότερα κι αφού η Ελλάδα φλέρταρε για πρώτη φορά με το Grexit κι έχοντας υπογράψει το 2ο Μνημόνιο, οι καταθέσεις βρίσκονταν στα 150,6 δις ευρώ, αφού ένα μεγάλο μέρος είχε προ πολλού αποσυρθεί σε… στρώματα. Το Νοέμβριο του 2014 κι ενώ η ελληνική οικονομία φαινόταν έτοιμη να γυρίσει σελίδα, οι καταθέσεις είχαν ανέβει στα 164,3 δις ευρώ αλλά η εκλογική περιπέτεια και τα… νταούλια της νέας κυβέρνησης έφεραν τις αποταμιεύσεις στα 140,5 δις ευρώ!

Στην κορύφωση της κρίσης, με ορατό το Grexit και πριν προλάβουν να μπουν τα capital controls, οι καταθέσεις «βούτηξαν» στα 120,8 δις ευρώ, ενώ έφτασαν στο χαμηλότερο επίπεδο τον Απρίλιο του 2017, όταν δηλαδή είχαμε την κρίση με το ΔΝΤ και την προνομοθέτηση της μείωσης συντάξεων- αφορολογήτου: 118,9 δις ευρώ.

Το Δεκέμβριο του 2018, οι καταθέσεις είχαν ανέβει στα 134,5 δις ευρώ, ενώ τον Απρίλιο βρίσκονταν  στα 134,7 δις ευρώ, δηλαδή περίπου στα επίπεδα του Απριλίου του 2015, δίνοντας την αίσθηση ότι πήγαν χαμένα τέσσερα χρόνια. Εάν μπει, δε, κανείς στον πειρασμό να μετρήσει τη διαφορά με τα προ κρίσης επίπεδα, θα διαπιστώσει ότι έκαναν «φτερά» περί τα 103 δις ευρώ…

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η μάχη για επιστροφή των χαμένων καταθέσεων
Η μάχη για επιστροφή των χαμένων καταθέσεων
Τουλάχιστον 25 δισ. ευρώ μπορούν να επιστρέψουν άμεσα στις τράπεζες από το εξωτερικό και τα... στρώματα. Πρόσκληση Μητσοτάκη στις επιχειρήσεις για επαναπατρισμό κεφαλαίων.
Η μάχη για επιστροφή των χαμένων καταθέσεων
Προβληματισμός για τους στόχους των «κόκκινων» δανείων
Προβληματισμός για τους στόχους των «κόκκινων» δανείων
Μείωση των προβληματικών δανείων υπάρχει και καταγράφεται, ωστόσο όπως σημειώνουν πηγές με γνώση της κατάστασης, οι στόχοι των τραπεζών για την τριετία 2019- 2021 είναι φιλόδοξοι και θα απαιτήσουν υπερπροσπάθεια.
Προβληματισμός για τους στόχους των «κόκκινων» δανείων
Στο ΥΠΟΙΚ όλες οι διάσπαρτες Διευθύνσεις για τις τράπεζες
Στο ΥΠΟΙΚ όλες οι διάσπαρτες Διευθύνσεις για τις τράπεζες
Στα χέρια του νέου υφυπουργού Οικονομικών Γιώργου Ζαββού, περνάει ο συντονισμός για τις τράπεζες και τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, καθώς πρόκειται να τεθούν ΟΛΕΣ ανεξαιρέτως οι διάσπαρτες υπηρεσίες υπό την «ομπρέλα» του.
Στο ΥΠΟΙΚ όλες οι διάσπαρτες Διευθύνσεις για τις τράπεζες
Εξετάζονται αλλαγές για τις 120 δόσεις
Εξετάζονται αλλαγές για τις 120 δόσεις
Ρηξικέλευθες μεθόδους, προκειμένου να καταστήσει πιο ελκυστική, άρα βιώσιμη, τη ρύθμιση των 120 δόσεων, εξετάζει το οικονομικό επιτελείο με τις πρακτικές που ακολουθούν οι τράπεζες για τη ρύθμιση των «κόκκινων» δανείων, να λειτουργούν ως οδηγός.
Εξετάζονται αλλαγές για τις 120 δόσεις
Τι να προσέξετε στην πλατφόρμα για την α' κατοικία
Τι να προσέξετε στην πλατφόρμα για την α' κατοικία
Περίπου 37.000 "κόκκινοι" δανειολήπτες, με στεγαστικό ή επαγγελματικό δάνειο, για το οποίο έχουν υποθηκεύσει την κύρια κατοικία τους, έχουν εισέλθει ως τώρα στην ηλεκτρονική πλατφόρμα, ενώ από αυτούς περίπου 11.000 έχουν ξεκινήσει τη διαδικασία αίτησης ρύθμισης. 
Τι να προσέξετε στην πλατφόρμα για την α' κατοικία
Εκτοξεύτηκαν οι καταθέσεις στις τράπεζες
Εκτοξεύτηκαν οι καταθέσεις στις τράπεζες
Συνεχίστηκε και τον Ιούνιο η ανοδική πορεία των καταθέσεων, σύμφωνα με αναλυτικά στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, ενώ παράλληλα παραμένει η αρνητική πιστωτική επέκταση.
Εκτοξεύτηκαν οι καταθέσεις στις τράπεζες