Κατευθείαν στα βαθιά ο Κυριάκος Πιερρακάκης -Συνεδρίαση του Eurogroup στη βαριά σκιά των γεωπολιτικών εξελίξεων

Η πρώτη του Έλληνα υπουργού Οικονομικών ως επικεφαλής του Eurogroup δεν θα έχει πανηγυρικό χαρακτήρα. Μετά τις αναμενόμενες αβροφροσύνες και τα φιλικά χτυπήματα στην πλάτη από τους συναδέλφους του, ο Κ. Πιερρακάκης θα πρέπει να κολυμπήσει στα βαθιά.

Η ατζέντα της Ευρωομάδας μόνο τυπική δεν είναι, αφού δίνει τη γραμμή για το τι μέλλει γενέσθαι σε ένα ασταθές περιβάλλον, με την επισήμανση ότι η αναδιαμόρφωση του περιβάλλοντος ασφάλειας της Ευρώπης οδηγεί σε μια μετάβαση προς σημαντική αύξηση των αμυντικών δαπανών σε ολόκληρη την Ένωση, όπου τα μέλη του ΝΑΤΟ έχουν δεσμευτεί για έναν νέο στόχο 5% του ΑΕΠ για δαπάνες που σχετίζονται με την άμυνα και την ασφάλεια.

«Η ζώνη του ευρώ αντιμετωπίζει ένα πιο αβέβαιο παγκόσμιο περιβάλλον από οποιαδήποτε άλλη στιγμή την τελευταία δεκαετία. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, ιδίως ο συνεχιζόμενος πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, που επηρεάζει τις ανατολικές παραμεθόριες περιοχές της ΕΕ και η εμφάνιση μιας πιο
κατακερματισμένης, πολυπολικής παγκόσμιας τάξης αναδιαμορφώνουν τα εμπορικά και χρηματοοικονομικά πρότυπα. Οι μονομερείς προσεγγίσεις των κύριων εταίρων, ιδίως στον τομέα του εμπορίου, έχουν αποσταθεροποιήσει τις αγορές και έχουν εγείρει ερωτήματα σχετικά με την αξιοπιστία των μακροχρόνιων διεθνών πλαισίων», σημειώνει χαρακτηριστικά το κείμενο των συστάσεων της Κομισιόν που συζητείται σήμερα και δεν είναι τυχαίο ότι το βάρος πέφτει στο πεδίο των αμυντικών δαπανών.

Η ατζέντα του 2026 και οι συστάσεις για άμυνα και οικονομία

• Για τη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας, να τηρηθούν οι συνιστώμενες καθαρές διαδρομές δαπανών, συμπεριλαμβανομένης, κατά περίπτωση, της προσωρινής ευελιξίας που παρέχεται μέσω της εθνικής ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες. Αυτό θα πρέπει να οδηγήσει σε μια κατάλληλα διαφοροποιημένη δημοσιονομική πολιτική και σε μια συνολικά ουδέτερη δημοσιονομική στάση το 2026.
• Με την τήρηση των συνιστώμενων διαδρομών καθαρών δαπανών, η Ευρωομάδα να εφαρμόσει μεσοπρόθεσμες δημοσιονομικές στρατηγικές που θα αφήνουν περιθώρια για τις απαραίτητες δαπάνες που συνδέονται με τις αμυντικές ικανότητες, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την ενίσχυση των επενδύσεων σε στρατηγικές προτεραιότητες.
• Να επαναπροσδιορίσει τις προτεραιότητες των εθνικών προϋπολογισμών και να λάβει μέτρα για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας, της ποιότητας και της σύνθεσης των δημόσιων εσόδων και δαπανών, μεταξύ άλλων με την προώθηση της μεγαλύτερης ιδιωτικής ασφάλισης των ζημιών που συνδέονται με κλιματικά φαινόμενα.
• Αντιμετώπιση των εμποδίων στις αμυντικές βιομηχανίες, ώστε να διασφαλιστεί ότι, σύμφωνα με τον χάρτη πορείας για την αμυντική ετοιμότητα έως το 2030, οι πρόσθετες δημόσιες δαπάνες μεταφράζονται σε έγκαιρες και αποτελεσματικές αμυντικές ικανότητες. Προώθηση μιας πανευρωπαϊκής αγοράς αμυντικού εξοπλισμού. Ενθάρρυνση των κοινών προμηθειών που συμβάλλουν στη βελτίωση της αποδοτικότητας, της διαλειτουργικότητας και στη μείωση του κατακερματισμού.
• Ολοκλήρωση της εφαρμογής των σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας έως τις 31 Αυγούστου 2026 και στήριξη της χρηματοδότησης επενδύσεων τα επόμενα έτη μέσω του συντονισμού της εθνικής και της χρηματοδότησης της ΕΕ. Διασφάλιση της απορρόφησης των διαθέσιμων κονδυλίων της ΕΕ, αξιοποιώντας τις ευκαιρίες που δημιουργούνται με την ενδιάμεση επανεξέταση της πολιτικής συνοχής.
• Προώθηση της αναβάθμισης των δεξιοτήτων και της επανεκπαίδευσης του εργατικού δυναμικού με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας και της ικανότητας καινοτομίας και τη στήριξη στρατηγικών τομέων. Ενίσχυση των πολιτικών εκπαίδευσης και κατάρτισης για τη βελτίωση των εκπαιδευτικών αποτελεσμάτων, με ιδιαίτερη έμφαση στις βασικές και ψηφιακές δεξιότητες, και εξασφάλιση καλύτερης αντιστοίχισης μεταξύ της ζήτησης και της προσφοράς δεξιοτήτων. Αντιμετώπιση των αναντιστοιχιών δεξιοτήτων και των μεγάλων περιφερειακών ανισοτήτων σε δεξιότητες και ανθρώπινο δυναμικό. Προώθηση της ποιότητας των θέσεων εργασίας και περαιτέρω αύξηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των υποεκπροσωπούμενων ομάδων στην αγορά εργασίας. Λήψη μέτρων για τη διευκόλυνση της διασυνοριακής κινητικότητας στην ενιαία αγορά και της ελεγχόμενης νόμιμης μετανάστευσης υπηκόων τρίτων χωρών σε επαγγέλματα με έλλειψη εργατικού δυναμικού.
• Ενίσχυση των κινήτρων για την εργασία με τη μετατόπιση της φορολογικής επιβάρυνσης από την εργασία, μεταξύ άλλων μέσω στοχευμένων μεταρρυθμίσεων των φορολογικών συστημάτων και των συστημάτων παροχών.
• Λήψη μέτρων για την καταπολέμηση και τη μείωση της φτώχειας μέσω της διαφύλαξης και της ενίσχυσης επαρκών και βιώσιμων συστημάτων κοινωνικής προστασίας και ένταξης, καθώς και της πρόσβασης σε προσιτή, βιώσιμη και ποιοτική στέγαση. Εξασφάλιση της αποτελεσματικής συμμετοχής των κοινωνικών εταίρων στη χάραξη πολιτικής και ενίσχυση του κοινωνικού διαλόγου.
• Σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές και με σεβασμό στον ρόλο των κοινωνικών εταίρων και του κοινωνικού διαλόγου, ενίσχυση των συνθηκών που υποστηρίζουν τη βιώσιμη αύξηση των μισθών, ιδίως για τους χαμηλόμισθους και μεσαίου εισοδήματος, σύμφωνα με τις εξελίξεις της παραγωγικότητας, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τους κινδύνους πληθωρισμού και τις αποκλίσεις ανταγωνιστικότητας εντός της ζώνης του ευρώ.
• Προτεραιότητα στις δημόσιες επενδύσεις και κίνητρα για ιδιωτικές επενδύσεις προς υποστήριξη της έρευνας και της καινοτομίας, της απανθρακοποίησης της βιομηχανίας, της καθαρής ενέργειας και της ψηφιακής μετάβασης, της οικονομικής ασφάλειας και της μείωσης των στρατηγικών εξαρτήσεων σε όλες τις αλυσίδες αξίας.
• Προώθηση της κατανομής πόρων σε τομείς και τεχνολογίες με υψηλό δυναμικό ανάπτυξης και ενίσχυση των οικοσυστημάτων καινοτομίας, μεταξύ άλλων μέσω της ενίσχυσης των συνδέσεων μεταξύ διαφορετικών φορέων, όπως επιχειρήσεις, πανεπιστήμια ή ερευνητικά ιδρύματα, και της ανάπτυξης του ρόλου του επιχειρηματικού κεφαλαίου στη χρηματοδότηση νεοσύστατων και αναπτυσσόμενων επιχειρήσεων, καθώς και της επιτάχυνσης της υιοθέτησης ψηφιακών και καθαρών τεχνολογιών.
• Εξάλειψη των εσωτερικών φραγμών και των ρυθμιστικών ανισοτήτων σε εθνικό επίπεδο, καθώς και των υφιστάμενων ελλειμμάτων μεταφοράς και συμμόρφωσης, με σκοπό την εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς και την ενίσχυση της αποδοτικότητας και της ικανότητας των επιχειρήσεων να αναπτυχθούν.
• Προώθηση της απλούστευσης του κανονιστικού πλαισίου μέσω του εντοπισμού και της μείωσης των περιττών επιβαρύνσεων και της διασφάλισης της θέσπισης διαφανών και στοχευμένων κανονιστικών ρυθμίσεων, μεταξύ άλλων μέσω της αποτελεσματικής χρήσης των διαβουλεύσεων με το κοινό και τα ενδιαφερόμενα μέρη κατά τη νομοθετική διαδικασία, καθώς και των εκ των υστέρων αξιολογήσεων της νομοθεσίας.