Νέο κύμα πλειστηριασμών- Σωσίβιο ο Εξωδικαστικός

Μπορεί τα «κόκκινα» δάνεια των τραπεζών να έχουν περιοριστεί στα μέσα επίπεδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι εξαφανίστηκε το ιδιωτικό χρέος που γεννήθηκε κατά τη διάρκεια της πολυετούς οικονομικής κρίσης. Τουναντίον.

Τα τελευταία στοιχεία έδειξαν ότι στα χέρια των servicers βρίσκονται δάνεια περί τα 79 δισ ευρώ, εκ των οποίων τα 41 δισ ευρώ βαραίνουν νοικοκυριά είτε υπό τη μορφή οφειλών από καταναλωτικά δάνεια (γύρω στα 15,5 δισ ευρώ), είτε υπό τη μορφή οφειλών από στεγαστικά δάνεια (περί τα 25 δισ ευρώ). Το μόνο σίγουρο είναι αν και οι διμερείς ρυθμίσεις με τους servicers έχουν αυξηθεί (5.700 ρύθμισαν ως επί το πλείστον στεγαστικά δάνεια 356 εκ ευρώ τον Νοέμβριο), ο ρυθμός τους δεν ο προσδοκώμενος κι ο επιθυμητός. Και κάπως έτσι μπαίνουν στην εξίσωση οι πλειστηριασμοί

Τα σφυριά

Αν και μόλις ξεκίνησε η χρονιά, ήδη έχουν αναρτηθεί 12.204 προγράμματα πλειστηριασμών ως το τέλος του 2026. Από αυτούς, οι 5.428 αφορούν σε κατοικίες, οι 757 σε οικόπεδα, οι 1.826 σε οικόπεδο με κτίσμα, οι 741 σε καταστήματα, οι 956 σε αποθήκες, οι 977 σε αγροτεμάχια.

Από τα τελευταία απολογιστικά στοιχεία φαίνεται ότι ο Εξωδικαστικός κερδίζει έδαφος ως “σωσίβιο” απέναντι σε επαχθή μέτρα, όπως ο πλειστηριασμός. Το “κλειδί” δεν είναι άλλο από τη διεύρυνση της περιμέτρου ακόμα και σε νοικοκυριά μεσαίων εισοδημάτων, που πλέον μπορούν να αξιοποιήσουν τα πλεονεκτήματα αυτών των ρυθμίσεων, δηλαδή των “κουρεμάτων” και της επέκτασης του ορίζοντα αποπληρωμής. Είναι ενδεικτικό ότι ο 4ος χρόνος εφαρμογής του “εργαλείου” ολοκληρώθηκε με θεαματική αύξηση σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά το 2022, πρώτο χρόνο λειτουργίας, επιτεύχθηκαν 2.706 ρυθμίσεις – αριθμός που σήμερα είναι πιο κοντά στις μηνιαίες ρυθμίσεις- ενώ εντός του 2025 σημειώθηκαν 21.680 επιτυχείς αναδιαρθρώσεις, κάτι που ισοδυναμεί με αύξηση της τάξεως του 700%.

Ο Εξωδικαστικός

Μέσω του Μηχανισμού, οι οφειλέτες έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίζουν το σύνολο των χρεών τους εξασφαλίζοντας μία αυτοματοποιημένη λύση και αποφεύγοντας τις δικαστικές διαδικασίες. Mε τις πρόσφατες βελτιωτικές παρεμβάσεις, οι οφειλέτες που εντάσσονται στον μηχανισμό επωφελούνται:

• Μείωσης έως και 28% των οφειλών για το σύνολο των οφειλετών και για δάνεια που καλύπτονται από εμπράγματη ασφάλεια με βελτίωση του σχετικού αλγορίθμου.
• 3% σταθερού επιτοκίου για 3 έτη για όλες τις ρυθμίσεις (Δημόσιο, τράπεζες και servicers).

Επιπρόσθετα, ειδικά για τους ευάλωτους οφειλέτες το νέο πλαίσιο ορίζει ως αυτόματη και υποχρεωτική την αποδοχή από τράπεζες και Δημόσιο της πρότασης αναδιάρθρωσης του χρέους τους εφόσον έχει εκδοθεί η Βεβαίωση Ευάλωτου Οφειλέτη.

Τα οφέλη από την ένταξη στον Μηχανισμό είναι πολλαπλά:

• Αναστολή των μέτρων ατομικής και συλλογικής αναγκαστικής εκτέλεσης κατά του οφειλέτη (πχ πλειστηριασμοί και κατασχέσεις) εφόσον τηρείται η ρύθμιση.
• Έκδοση αποδεικτικού φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας.
• Ρύθμιση των δανείων που έχουν εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου.
• Έως 240 δόσεις για αποπληρωμή οφειλών προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης και έως 420 δόσεις προς χρηματοπιστωτικούς φορείς.
• Δυνατότητα διαγραφής βασικής οφειλής, τόκων, προστίμων και προσαυξήσεων.
• Μερική διαγραφή χρέους ενώ αποφεύγεται η προσφυγή σε δικαστικές λύσεις.

Στο πλαίσιο του Μηχανισμού προβλέπεται η μερική διαγραφή:

• Έως 75% επί της βασικής οφειλής προς το Δημόσιο
• έως 85% επί των προσαυξήσεων των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς ΑΑΔΕ και e-ΕΦΚΑ
• έως 95% επί των προστίμων της ΑΑΔΕ
• Έως 80% επί της βασικής οφειλής, καθώς και έως 100% επί των τόκων προς τις τράπεζες και τους διαχειριστές δανείων.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, η πλειοψηφία των αιτήσεων (38,4%) βρίσκεται στο εύρος οφειλής 50-200 χιλιάδων ευρώ. Οι οφειλές άνω του 1εκ. Ευρώ αθροίζουν σε 33,7 δισ ευρώ και αποτελούν το 57,8% του συνόλου των οφειλών του Εξωδικαστικού.