Η αυταπάτη (;) των 120 δόσεων: Τι δείχνουν τα επίσημα στοιχεία - Ποια είναι τα “αγκάθια”

Η ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών, για μια νέα ρύθμιση 72 δόσεων, η οποία θα ενεργοποιηθεί μέσα στο καλοκαίρι, ομολογουμένως δεν έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από τους κλαδικούς φορείς και τα Επιμελητήρια. Αντ' αυτής, όσοι κινούνται στην αγορά προτάσσουν την αναγκαιότητα μιας πιο “γενναίας” ρύθμισης, που να φτάνει στις 120 δόσεις.   

Πόσο απέδωσε, όμως, αυτή η ρύθμιση όταν θεσμοθετήθηκε για πρώτη φορά το 2019 κι όταν αναβίωσε το 2023; Δικαιώνουν, άραγε, τα στοιχεία όσους επιμένουν σε μια τέτοια ρύθμιση; Αν λάβουμε υπόψιν τα αναλυτικά στοιχεία του ΚΕΑΟ, μάλλον όχι.  

Τι δείχνουν τα στοιχεία  

Από τη μέρα που άνοιξε η ρύθμιση των 120 δόσεων, 211.551 τέτοιες ρυθμίσεις ολοκληρώθηκαν, αποφέροντας στα κρατικά ταμεία κάτι παραπάνω από 1 δισ ευρώ, ενώ άλλες 84.358 παραμένουν ενεργές και αφορούν σε οφειλές περί τα 1,2 δισ ευρώ. Πόσες τέτοιες ρυθμίσεις χάθηκαν, παρά τον ορίζοντα των 120 δόσεων; Ούτε λίγο ούτε πολύ, 314.600 τέτοιες ρυθμίσεις έμειναν στα χαρτιά, αφήνοντας συνολικό “φέσι” 3,5 δισ ευρώ. Σίγουρα, δεν μπορεί να πει κανείς ότι σε εκείνη τη φάση στέφθηκε από επιτυχία.   

Μήπως, όμως, είχε καλλίτερη τύχη η αναβίωση της, όταν είχε παρέλθει και η κρίση του Covid, που αναμφίβολα ανέτρεψε τον οικονομικό σχεδιασμό χιλιάδων μικρομεσαίων κι επαγγελματιών; Στις 28/3/2023 δημοσιεύτηκε σε ΦΕΚ ο Ν. 5036/2023 ο οποίος προέβλεπε τη δυνατότητα αναβίωσης ευνοϊκών ρυθμίσεων του ν. 4611/2019 (έως 120 δόσεις) και του ν. 4756/2020 (COVID έως 72 δόσεις) για όσους οφειλέτες τις είχαν απωλέσει μέχρι την 1η Φεβρουαρίου 2023. Επιπλέον, θεσπίστηκε νέα ρύθμιση σε έως και 72 δόσεις για οφειλές που δημιουργήθηκαν την περίοδο από τον Σεπτέμβριο 2021 έως και τον Δεκέμβριο 2022. Ποιος είναι ο απολογισμός αυτών των διευκολύνσεων; Μόλις 9.145 ολοκληρωμένες ρυθμίσεις για χρέη 45,2 εκατ ευρώ, άλλες 4.683 για οφειλές 58,2 εκατ ευρώ και 41.119 απωλεσθείσες για χρέη άνω των 531 εκατ ευρώ.

Να δούμε τι τύχη είχε και η ρύθμιση του άρθρου 67 του Ν. 4821/21 που επέτρεπε τον διακανονισμό σε έως και 72 δόσεις των οφειλών που δημιουργήθηκαν λόγω των μέτρων για την αντιμετώπιση των αρνητικών συνεπειών της εμφάνισης του κορωνοϊού; 23.673 ολοκληρώθηκαν, ρυθμίζοντας χρέη 180 εκατ ευρώ, άλλες 8.766 παραμένουν ενεργές για χρέη 222,8 εκατ ευρώ, ενώ 29.409 χάθηκαν, όπως και τα αναλογούντα χρέη των 300 και πλέον εκατ ευρώ.

Να δούμε και τη συνολική εικόνα; Στο τέλος Δεκεμβρίου 2025 οι συνολικές ενεργές ασφαλιστικές ρυθμίσεις ήταν 282.377 και το ρυθμισμένο ποσό 4.867.426.016 ευρώ, ενώ οι ολοκληρωμένες ρυθμίσεις ήταν συνολικά 825.897 για οφειλές στο Κ.Ε.Α.Ο. ύψους 4.179.768.882 ευρώ. Μεγαλύτερο ενδιαφέρον έχει η συνολική εικόνα των εισπράξεων. Το συνολικό ποσό των εισπράξεων από την έναρξη λειτουργίας του Κ.Ε.Α.Ο. έως και τον Δεκέμβριο του 2025 ανέρχεται στο ποσό των 15.125.085.996 ευρώ. Αν και το μεγαλύτερο ποσοστό, 58,57% των συνολικών εισπράξεων, προέρχεται από οφειλές που έχουν ενταχθεί σε καθεστώς ρύθμισης, το 41,43%, δηλαδή περί τα 6,3 εκατ ευρώ, εισπράχθηκε από καταβολές εκτός ρυθμίσεων, δηλαδή με την εφαρμογή μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης.

Ανάλογη είναι η εικόνα κι από τα χρέη προς την εφορία, καθώς αποδεικνύεται ότι εκείνοι που ρυθμίζουν είναι ελάχιστοι κι από αυτούς μόνο όσοι έχουν μικρές οφειλές. Αντιθέτως, οι “μεγάλοι” συνεχίζουν να σφυρίζουν αδιάφορα. Συγκεκριμένα, μόλις το 6,65% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου βρίσκεται σε ρύθμιση, ποσοστό που αντιστοιχεί σε 5,26 δισ. ευρώ. Το υψηλότερο ποσοστό των συνολικών ρυθμισμένων οφειλών (18,01%) εντοπίζεται στο εύρος 10.000 με 100.000 ευρώ, ενώ εντός αυτού του εύρους το ποσοστό των ρυθμισμένων οφειλών αγγίζει το 19,23% για ποσά από 20.001 έως 50.000 ευρώ. Ειδικά όσον αφορά στα φυσικά πρόσωπα, το υψηλότερο ποσοστό ρυθμισμένων οφειλών εντοπίζεται μεταξύ 500 και 10.000 ευρώ (16,73%) και αγγίζει το 19,22% για ποσά από 2.000 έως 3.000 ευρώ. Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα ποσοστά ρυθμίσεων (γύρω στο 2%) συναντώνται σε επιχειρήσεις με χρέη άνω του 1 εκατ ευρώ.

Τις πταίει

Τα παραπάνω στοιχεία έχουν αποτελέσει πολλές φορές σημείο τριβής μεταξύ των ελληνικών Αρχών και των Ευρωπαίων τεχνοκρατών, ειδικά όταν συζητιέται κάποια νέα ρύθμιση. Για τους ξένους τεχνοκράτες, το πρόβλημα είναι η αδύναμη κουλτούρα πληρωμών στην Ελλάδα ήτοι η μη πληρωμή φόρων και εισφορών, με την προσδοκία ευνοϊκών κι ευνοϊκότερων ρυθμίσεων, κάτι που όντως ίσχυε ειδικά σε προεκλογικές περιόδους.

Από την άλλη δεν μπορεί να αγνοήσει κανείς τρία δεδομένα: 1) τις πολεμικού τύπου απώλειες εισοδήματος που υπέστησαν φυσικά και νομικά πρόσωπα την περίοδο της κρίσης, στις οποίες προστέθηκε το σοκ της πανδημίας και η πληθωριστική κρίση 2) η δομή της ελληνικής οικονομίας, που στηρίζεται σε μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις και 3) τα χαρακτηριστικά των ρυθμίσεων. Ειδικά ως προς το 3ο σημείο και η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων “πάσχει” αφενός στο ύψος του επιτοκίου, που προσεγγίζει το 6%, αφετέρου στην υποχρέωση ρύθμισης όλων των πιθανών χρεών που “γεννήθηκαν” από την Πρωτοχρονιά του 2024 και μετά, πριν υπαχθεί κάποιος στις 72 δόσεις.