Νέος «πονοκέφαλος» οι αμερικανικοί δασμοί- Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα
Πριν καλά- καλά μετρηθούν οι επιπτώσεις από τον πόλεμο στον Περσικό, η Ευρώπη και φυσικά η Ελλάδα έχουν αρχίσει να αναλογίζονται τις συνέπειες από έναν νέο γύρο αμερικανικών δασμών, ένα come back του προέδρου Τραμπ μετά το στραπάτσο από το μπλόκο του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
Το στοίχημα
Στις 20 Φεβρουαρίου, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάνθηκε ότι ο Πρόεδρος Τραμπ δεν έχει εξουσία επιβολής ανταποδοτικών εισαγωγικών δασμών βάσει του Νόμου περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA). Αποτέλεσμα; Ακυρώθηκαν οι ανταποδοτικοί δασμοί που είχαν επιβληθεί. Στην περίπτωση της ΕΕ, ο καταργηθείς δασμός ανερχόταν σε 15%. Όπως επισημαίνει, όμως, το ειδικό ενημερωτικό σημείωμα της ελληνικής πρεσβείας στην Ουάσιγκτον, παρέμειναν σε ισχύ δασμοί που επιβάλλονται βάσει άλλων νόμων, όπως το Άρθρο 232 (εθνική ασφάλεια) ή το Άρθρο 301 (αθέμιτες εμπορικές πρακτικές).
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει τη… ρεβάνς, ενώ συν τοις άλλοις έριξε… τροχιοδεικτικά προς την Ευρώπη, εν μέσω κρίσης στη Μ. Ανατολή, για την εκεχειρία που είχε συμφωνηθεί, έτσι ώστε να μην ξεσπάσει εμπορικός πόλεμος με τη γηραιά ήπειρο.
Αυθημερόν κατά την έκδοση της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ο Πρόεδρος Τραμπ επικαλέσθηκε το Άρθρο 122 του Εμπορικού Νόμου του 1974, για την επιβολή ενός νέου καθολικού δασμού, ύψους 10% συν τον δασμό του Μάλλον Ευνοούμενου Κράτους (MFN), με ισχύ 150 ημερών, από 24/2/2026 έως τέλη Ιουλίου 2026, με δυνατότητα παράτασης, κατόπιν απόφασης του Κογκρέσου. Εν όψει της λήξης ισχύος του καθολικού δασμού 10% στα τέλη Ιουλίου, η κυβέρνηση των ΗΠΑ επεξεργάζεται τρόπους επέκτασης των δασμών βάσει των Άρθρων 232 και 301. Για τον σκοπό αυτό έχει ξεκινήσει έξι και δύο διαδικασίες έρευνας και δημόσιας διαβούλευσης, αντιστοίχως. Θεωρείται, δε, βέβαιο ότι οι διαδικασίες αυτές θα καταλήξουν στην επιβολή νέων δασμών. Το αποτέλεσμά τους αναμένεται να ανακοινωθεί κατά το διάστημα Ιουλίου – Σεπτεμβρίου 2026.
Το κόστος για τις ελληνικές εξαγωγές
Βάσει του Άρθρου 122, από 24/2, ο πρόσθετος δασμός για προϊόντα προέλευσης ΕΕ ανέρχεται σε 10% συν τον προϋπάρχοντα δασμό MFN. Βάσει του Άρθρου 232, παραμένουν σε ισχύ οι δασμοί ύψους 50% που έχουν επιβληθεί σε προϊόντα χάλυβα, αλουμινίου και χαλκού και 25% στα παράγωγά τους. Παρά το γεγονός ότι πρόκειται για σημαντικές εξαγωγικές κατηγορίες της Ελλάδας, οι εξαγωγές μας έχουν ανοδική πορεία λόγω της παράλληλης αύξησης της αμερικανικής ζήτησης, ως αποτέλεσμα της ανεπαρκούς αμερικανικής παραγωγής.
Όσον αφορά τις νέες έρευνες, βάσει του Άρθρου 232, το Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής πρεσβείας εκτιμά ότι μπορεί να επηρεασθούν ελληνικές εξαγωγές αξίας περίπου €12 εκ. που αντιστοιχούν μόλις στο 0,5% του συνόλου.
Η έρευνα, βάσει του Άρθρου 301, περί απαγόρευσης εισαγωγής αγαθών που έχουν παραχθεί με αναγκαστική εργασία, δεν αναμένεται να επηρεάσει τις ελληνικές εξαγωγές, καθώς η χώρα μας δεν αντιμετωπίζει τέτοιο πρόβλημα. Αντιθέτως, η έρευνα, βάσει του άρθρου 301, περί Διαρθρωτικής Πλεονάζουσας Δυναμικότητας και Παραγωγής στους Τομείς της Μεταποίησης, αποτελεί πιθανή πηγή μελλοντικής επιβάρυνσης των ελληνικών εξαγωγών, διότι το πεδίο της έρευνας είναι ιδιαιτέρως ευρύ και η Ελλάδα θα αποτελέσει αποδέκτη οποιουδήποτε μέτρου υιοθετηθεί κατά άλλου κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εκτιμάται, πάντως, ότι η κατηγορία των τροφίμων-ποτών που αποτελεί το 1/3 του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών, όπως και η κατηγορία των υδρογονανθράκων που αντιστοιχεί σε άλλο 1/3, δεν θα επηρεασθεί. Επίσης, τα προϊόντα χαλκού, σιδήρου, αλουμινίου και τα παράγωγά τους ήδη επιβαρύνονται με δασμό 50% και 25% αντιστοίχως. Συνεπώς, τυχόν επιπτώσεις εξαρτώνται από τις λοιπές κατηγορίες προϊόντων στις οποίες θα αφορά.