Ελαιοκομικό Μητρώο: Τι πρέπει να προσέξουν οι ελαιοπαραγωγοί στη νέα υποχρεωτική Δήλωση Συγκομιδής

Νέες υποχρεώσεις και πολλά ερωτήματα προκαλλούν στους ελαιοπαραγωγούς οι αλλαγές στο Ελαιοκομικό Μητρώο και στην υποχρεωτική Δήλωση Συγκομιδής.

Συγκεκριμένα, πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι οι δύο διαδικασίες είναι ξεχωριστές, ωστόσο σχετίζονται μεταξύ τους, αφού η Δήλωση Συγκομιδής θα βασίζεται στα στοιχεία που έχουν καταχωριστεί στο Μητρώο. Επιπλέον μια ακόμη σημαντική αλλαγή είναι ότι η Δήλωση Συγκομιδής γίνεται υποχρεωτική από την 1η Οκτωβρίου 2026.

Τι είναι το Ελαιοκομικό Μητρώο και πώς ενημερώνεται

Το Ελαιοκομικό Μητρώο αποτελεί την επίσημη βάση δεδομένων στην οποία καταγράφονται οι ελαιοκαλλιεργητές και τα ελαιοτεμάχιά τους. Η ενημέρωσή του κρίνεται απαραίτητη αφού εξυπηρετεί στο να αποτυπώνεται σωστά η πραγματική εικόνα κάθε εκμετάλλευσης, με ευθύνη του κατόχου ή καλλιεργητή των ελαιοκομικών αγροτεμαχίων.

Η διαδικασία πραγματοποιείται στις αρμόδιες ΔΑΟΚ κάθε Περιφερειακής Ενότητας, αλλά και μέσω γραφείων που υποστηρίζουν την υποβολή των σχετικών αιτήσεων. Σύμφωνα με πρόσφατες διευκρινίσεις υπηρεσιών, δεν έχει τεθεί ακόμη συγκεκριμένη καταληκτική ημερομηνία για εγγραφή ή τροποποίηση στοιχείων στο Ελαιοκομικό Μητρώο.

Για την ενημέρωση του Μητρώου απαιτούνται, κατά περίπτωση:

• τίτλοι ιδιοκτησίας,
• μισθωτήρια,
• αντίγραφο Ε9,
• δελτίο αστυνομικής ταυτότητας ή διαβατήριο,
• τοπογραφικό διάγραμμα ή χαρτογραφικό υπόβαθρο όπου χρειάζεται και
• αποδεικτικά μεταβολών σε περιπτώσεις αγοράς, κληρονομιάς, μίσθωσης, κατάτμησης, συγχώνευσης ή μεταβίβασης αγροτεμαχίων.

Αξίζει να σημειωθεί πως όσοι παραγωγοί έχουν ήδη εγγραφεί δεν χρειάζεται να προχωρήσουν σε νέα ενέργεια, εφόσον δεν έχουν αλλάξει τα στοιχεία της εκμετάλλευσής τους. Αν όμως έχει προστεθεί νέο ελαιοτεμάχιο, έχει γίνει μεταβίβαση, έχει υπάρξει κληρονομιά ή εντοπίζεται λάθος στον αριθμό των δέντρων, στο εμβαδό ή στα όρια, θα πρέπει να υποβληθεί αίτημα διόρθωσης ή τροποποίησης.

Ακόμη, για τις διορθώσεις σχετικά με τον αριθμό των δέντρων πρέπει να δηλώνεται ο ακριβής αριθμός και η ποικιλία τους. Για λάθη σε εμβαδό ή όρια μπορεί να ζητηθεί τοπογραφικό, απόσπασμα κτηματολογίου ή αεροφωτογραφία, ενώ η διαδικασία μπορεί να γίνει και από τρίτο πρόσωπο, με νόμιμη εξουσιοδότηση ή πληρεξούσιο.

Τι ισχύει για την Δήλωση Συγκομιδής

Αρχικά η Δήλωση Συγκομιδής αποτελεί μια διαφορετική διαδικασία. Ειδικότερα, αφορά την ετήσια παραγωγή ελαιοκάρπου και γίνεται υποχρεωτική από την 1η Οκτωβρίου 2026.

Υπόχρεοι θα είναι οι νόμιμοι κάτοχοι, δηλαδή οι νομείς ελαιοτεμαχίων, οι οποίοι θα δηλώνουν την παραγωγή κάθε καλλιεργητικής περιόδου μέσω της σχετικής ψηφιακής εφαρμογής.

Το βασικό σημείο που πρέπει να γνωρίζουν οι παραγωγοί είναι ότι η ενημέρωση του Ελαιοκομικού Μητρώου δεν αντικαθιστά τη Δήλωση Συγκομιδής. Το Μητρώο αφορά τα στοιχεία της εκμετάλλευσης, ενώ η Δήλωση Συγκομιδής αφορά την παραγωγή.

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει κάποια διάταξη που να λέει ότι ένας παραγωγός δεν μπορεί να παραδώσει ελιές ή να πάει την παραγωγή του σε ελαιοτριβείο επειδή δεν έχει ενημερώσει τα στοιχεία του στο Ελαιοκομικό Μητρώο. Ωστόσο, η σωστή καταγραφή των στοιχείων είναι πλέον σημαντική, καθώς πάνω σε αυτά θα βασιστούν οι νέες διαδικασίες.

Γι’ αυτό οι αρμόδιες υπηρεσίες καλούν τους ελαιοπαραγωγούς να ελέγξουν εγκαίρως τα στοιχεία τους και να κάνουν τις απαραίτητες διορθώσεις ή αλλαγές. Η σωστή εικόνα της εκμετάλλευσης μπορεί να επηρεάσει θέματα όπως οι ενισχύσεις, οι αποζημιώσεις, οι δηλώσεις παραγωγής και οι έλεγχοι.

Παράλληλα, η νέα διαδικασία για τις Δηλώσεις Συγκομιδής προβλέπει πρόστιμα σε όσους δεν υποβάλουν δήλωση, την υποβάλουν εκπρόθεσμα ή δηλώσουν λάθος στοιχεία. Τα ποσά διαμορφώνονται ανάλογα με το μέγεθος της εκμετάλλευσης και τον αριθμό των ελαιοδέντρων. Ενδεικτικά, ξεκινούν από τα 100 ευρώ για μικρές εκμεταλλεύσεις και αυξάνονται στις μεγαλύτερες ή σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης.

Το κρίσιμο μήνυμα για τους παραγωγούς είναι ότι το Ελαιοκομικό Μητρώο ουσιαστικά αποτελεί το πρώτο βήμα προετοιμασίας για τις υποχρεώσεις που έρχονται από την 1η Οκτωβρίου 2026.

Η έγκαιρη επικαιροποίηση των στοιχείων μπορεί να αποτρέψει προβλήματα όταν τεθεί σε πλήρη εφαρμογή η υποχρεωτική Δήλωση Συγκομιδής.