Κουμπαράς για τη νέα γενιά: Νέα αγορά για τράπεζες και ασφαλιστικές – Τι θα γίνει με τις χρεώσεις

Μια νέα αγορά μακροχρόνιας αποταμίευσης και επένδυσης μπορεί να ανοίξει από το 2027 για τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες και επενδυτικές επιχειρήσεις, με αφετηρία τον «Κουμπαρά για τη Νέα Γενιά».

Το νέο σχήμα δεν ξεκινά από το μηδέν, καθώς στην ελληνική αγορά υπάρχουν ήδη αποταμιευτικά και επενδυτικά προϊόντα για οικογένειες και παιδιά που κινούνται σε αυτή τη φιλοσοφία. Ωστόσο, η μεγάλη διαφορά είναι ότι στο νέο μοντέλο το κράτος θα συμμετέχει στις καταβολές των γονέων, ενώ οι πάροχοι θα πρέπει να κινηθούν μέσα σε συγκεκριμένο πλαίσιο πιστοποίησης και επενδυτικών κανόνων.

Ο ειδικός επενδυτικός λογαριασμός θα μπορεί να ανοίγει μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού. Για κάθε ευρώ που καταθέτει η οικογένεια, το Δημόσιο θα βάζει ισόποση εισφορά έως τα 1.200 ευρώ ετησίως, όριο το οποίο θα αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία. Δεν προβλέπονται εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια και κάθε παιδί θα μπορεί να διαθέτει έναν τέτοιο λογαριασμό.

Η οικογένεια δεν θα είναι υποχρεωμένη να εξαντλεί το όριο. Αν, για παράδειγμα, καταθέσει 500 ευρώ σε ένα έτος, άλλα 500 ευρώ θα προσθέσει το κράτος. Αν δεν πραγματοποιηθεί καταβολή κάποια χρονιά, ο λογαριασμός θα παραμένει ενεργός, χωρίς όμως κρατική συμμετοχή για το συγκεκριμένο έτος. Η συνολική ετήσια εισφορά του γονέα θα μπορεί να φτάνει έως τις 10.000 ευρώ, χωρίς το επιπλέον ποσό πάνω από το όριο να «ματσάρεται» από το Δημόσιο.

Τα χρήματα, κατά κανόνα, θα παραμένουν δεσμευμένα έως τα 18 χρόνια του παιδιού. Πρόωρη ανάληψη προβλέπεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όπως θάνατος γονέα ή τέκνου και σοβαροί λόγοι υγείας του παιδιού που απαιτούν χειρουργική αντιμετώπιση. Παράλληλα, τόκοι, μερίσματα και υπεραξίες του λογαριασμού θα απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος.

Από 49.304 ευρώ οι καταβολές, έως πάνω από 77.000 ευρώ με αποδόσεις

Στο παράδειγμα που έχει παρουσιάσει το οικονομικό επιτελείο, εφόσον η οικογένεια καταβάλλει κάθε χρόνο το μέγιστο ποσό που αντιστοιχίζει το Δημόσιο, στα 18 χρόνια θα έχουν εισφερθεί συνολικά 49.304 ευρώ, από τα οποία τα 24.652 ευρώ από τους γονείς και ισόποσο ποσό από το κράτος.

Με μέση ετήσια απόδοση 3%, το σωρευμένο κεφάλαιο υπολογίζεται σε 64.109 ευρώ, ενώ με απόδοση 5% στα 77.062 ευρώ. Σε σενάριο 7%, σύμφωνα με τους σχετικούς υπολογισμούς που έχουν δημοσιευθεί, μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 93.173 ευρώ. Πρόκειται, πάντως, για ενδεικτικά σενάρια και όχι για εγγυημένες αποδόσεις.

Νέα πελατεία για ασφαλιστικές και τράπεζες

Το κρίσιμο στοιχείο για την αγορά είναι ότι ο «κουμπαράς» δεν περιορίζεται στις τράπεζες. Δικαίωμα να διαθέσουν πιστοποιημένα προϊόντα θα έχουν και ασφαλιστικές εταιρείες, καθώς και Επιχειρήσεις Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών. Τα προϊόντα θα εγκρίνονται με τη συμμετοχή, όπου απαιτείται, της Τράπεζας της Ελλάδος και της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.

Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις που έχουν δοθεί, θα υπάρχουν διαφορετικές επιλογές ανάλογα με το επενδυτικό ρίσκο, ενώ κάθε φορέας θα πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον μία επιλογή εγγυημένου κεφαλαίου. Με απλά λόγια, η οικογένεια θα μπορεί να κινηθεί από ένα πιο συντηρητικό προϊόν έως μια περισσότερο επιθετική επενδυτική επιλογή, αναλαμβάνοντας αντίστοιχα μεγαλύτερο κίνδυνο με προσδοκία υψηλότερης απόδοσης.

Όπως αναφέρει ασφαλιστικός παράγοντας στο economistas.gr οι ασφαλιστικές έχουν ήδη την τεχνογνωσία για τέτοιου τύπου προϊόντα. Αυτό που αναμένουν είναι οι τελικές τεχνικές προδιαγραφές της κυβέρνησης, ώστε να αποφασίσουν αν θα δημιουργήσουν νέα προϊόντα ή θα προσαρμόσουν υφιστάμενα. Στην αγορά θεωρείται πιθανό ότι θα προηγηθεί διάλογος με τους θεσμικούς φορείς και τις ασφαλιστικές πριν οριστικοποιηθεί η μορφή των προτάσεων που θα φτάσουν στον καταναλωτή.

Τα προϊόντα που υπάρχουν ήδη

Η ασφαλιστική αγορά διαθέτει ήδη αρκετές λύσεις που κινούνται κοντά στη φιλοσοφία της μακροχρόνιας δημιουργίας κεφαλαίου. Η ERGO διαθέτει το My Saving Junior, με ασφαλιστικό και επενδυτικό σκέλος και δυνατότητα πρόσθετων καταβολών.

Η Interamerican προσφέρει το Capital SAVE, το οποίο προβάλλεται και ως λύση για τη δημιουργία κεφαλαίου για τις σπουδές των παιδιών, ενώ η Generali έχει το Maximizer, με ελάχιστη διάρκεια δέκα ετών και επιλογές ανάλογα με το επενδυτικό προφίλ.

Στην ίδια κατεύθυνση, η Eurolife FFH διαθέτει το My Investment Plan, με τακτικές καταβολές από 50 ευρώ τον μήνα και διαφορετικές στρατηγικές ρίσκου, η NN Hellas το NN Accelerator+ και η Allianz το My Global Allianz.

Αυτό δεν σημαίνει ότι τα σημερινά προϊόντα θα μπορούν να μπουν αυτομάτως στο πρόγραμμα. Ο νέος λογαριασμός θα επιτρέπει επενδύσεις σε αμοιβαία κεφάλαια, μετοχές και εταιρικά ή κρατικά ομόλογα που διαπραγματεύονται σε οργανωμένες αγορές Ελλάδας και Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνεπώς, προϊόντα με διαφορετική επενδυτική γεωγραφία ή όρους θα χρειαστούν προσαρμογή και νέα πιστοποίηση.

Το ερωτηματικό των χρεώσεων

Το μεγάλο ανοιχτό ζήτημα είναι το κόστος για τον καταναλωτή. Τα σημερινά ασφαλιστικά και επενδυτικά προϊόντα διαθέτουν διαφορετικές δομές χρεώσεων, εξόδων και προμηθειών. Δεν έχει ακόμη καθοριστεί αν στον κρατικό «κουμπαρά» θα υπάρξουν ανώτατα όρια προμηθειών, ειδικό καθεστώς τιμολόγησης ή άλλοι περιορισμοί.

Το υπουργείο έχει ήδη προβλέψει κοινό υπόδειγμα ενημέρωσης και ενιαίο συνολικό δείκτη κόστους (Total Expense Ratio), ώστε οι οικογένειες να συγκρίνουν τις προτάσεις στην ίδια βάση. Παράλληλα προβλέπεται δωρεάν μεταφορά σε άλλο εγκεκριμένο προϊόν. Ωστόσο, αυτά διασφαλίζουν κυρίως τη διαφάνεια και τη συγκρισιμότητα και δεν απαντούν ακόμη στο ποιο θα είναι τελικά το ύψος των χρεώσεων.

Από τη μία, για τις οικογένειες που έχουν τη δυνατότητα να ακολουθήσουν τη νέα πρωτοβουλία, το κίνητρο είναι ισχυρό, καθώς η κρατική συμμετοχή μπορεί να διπλασιάσει την ετήσια αποταμίευση έως το προβλεπόμενο όριο. Από την άλλη, αρκετά δημοσιεύματα εστιάζουν και στην άλλη όψη του μέτρου, επισημαίνοντας ότι απευθύνεται κυρίως σε οικογένειες που μπορούν να διατηρούν χρήματα «στην άκρη» και όχι σε μια οριζόντια ρύθμιση που θα ενισχύει εξίσου τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.

Για τις τράπεζες και τις ασφαλιστικές, πάντως, δημιουργείται δυνητικά μια νέα κατηγορία πελατών και μακροχρόνιων κεφαλαίων, καθώς περισσότεροι πολίτες ενδέχεται να στραφούν στην οργανωμένη αποταμίευση και επένδυση.

Το πώς θα κινηθούν τελικά οι φορείς, αλλά και το μέγεθος της ανταπόκρισης του κοινού, θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από τους όρους και τα «ψιλά γράμματα» που απομένει να αποσαφηνιστούν.