Εγκρίθηκε η οριστική μελέτη για την επέκταση και αναβάθμιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου

Την οριστική μελέτη (αρχιτεκτονική, στατική, ηλεκτρομηχανολογική, αρχιτεκτονικής τοπίου και φωτισμού) για την επέκταση και αναβάθμιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου ενέκριναν το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ) και το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ).

Οι συνεδριάσεις των δύο οργάνων του υπουργείου Πολιτισμού πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2026 και από εκεί προέκυψε
ομόφωνη θετική γνωμοδότηση με παρατηρήσεις.

Στις συνεδριάσεις παρέστη και ο Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ, επικεφαλής του γραφείου Chipperfield, που έχει αναλάβει τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό σε συνεργασία με το γραφείο Τομπάζη. Ο ίδιος υποστήριξε ότι στρατηγική των επεμβάσεων ήταν να μην ανταγωνίζονται το υπάρχον μνημείο.

Τι άλλαξε σε σχέση με την προμελέτη

Οι οριστικές μελέτες ενσωμάτωσαν παρατηρήσεις που είχαν διατυπώσει τα δύο συμβούλια πριν από μερικούς μήνες. Το ύψος της πρόσοψης επί της Πατησίων μειώθηκε και θα κυμαίνεται από 5,25 έως 7,25 μέτρα, ανάλογα με την κλίση του εδάφους. Επιπλέον, προστέθηκαν κυλιόμενες σκάλες που συνδέουν το υπόγειο με το ισόγειο, για να αποσυμφορηθεί η ροή των επισκεπτών.

Προτάθηκε επίσης αλλαγή υλικών στις όψεις: συμπιεσμένο χώμα στο εσωτερικό, για καλύτερο μικροκλίμα και ακουστική, και συμπιεσμένο σκυρόδεμα εξωτερικά, που παρουσιάζει αυξημένη αντοχή και ανθεκτικότητα. Ακόμη, ο σχεδιασμός των περιπτέρων του κήπου απλοποιήθηκε και θα έχουν μαρμάρινη επένδυση αντί για ξύλινη.

Κήπος και κυκλοφοριακό

Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί και στη διαμόρφωση του εξωτερικού χώρου και του κήπου. Η μελέτη προβλέπει περίπου 250 νέα δέντρα και 5.000 θάμνους. Ο κήπος θα είναι δημόσιος, αλλά θα κλείνει τις βραδινές ώρες για λόγους προστασίας.

Όσον αφορά το κυκλοφοριακό ζήτημα και τις επιπτώσεις από την αναβάθμιση του μουσείου, σχετικά π.χ. με τη στάση τουριστικών ή άλλων οχημάτων επί της οδού Πατησίων, ο αρμόδιος μελετητής ανέφερε ότι υπάρχει μελέτη επιπτώσεων που προκρίνει την οδό Β. Ηρακλείου για προσωρινή στάθμευση των πούλμαν, καθώς και τη μεταφορά του σταθμού λεωφορείων του ΟΑΣΑ που βρίσκεται εκεί.

Οι παρατηρήσεις των μελών

Τα σχόλια ήταν γενικά θετικά. Τα μέλη έθεσαν θέματα όπως το ύψος και το είδος των δέντρων, η έκκεντρη τοποθέτηση της μεγάλης κλίμακας από την Πατησίων προς τον κήπο και ο μνημειώδης χαρακτήρας της, που ίσως περιοριστεί. Τόνισαν επίσης τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής φυσιογνωμίας του μουσείου, όπως το παλιό αμφιθέατρο, για το οποίο οι μελετητές σημείωσαν ότι υπάρχουν σχετικές προτάσεις από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, χωρίς να έχει οριστικοποιηθεί κάποια απόφαση.

Η γενική γραμματέας Πολιτισμού, Ολυμπία Βικάτου, δήλωσε ότι στην οριστική μελέτη έχουν ενσωματωθεί οι προηγούμενες παρατηρήσεις των συμβουλίων και ότι το υπουργείο είναι «απόλυτα ικανοποιημένο» από τη συνεργασία. Οι μελέτες εφαρμογής που θα ακολουθήσουν θα εξεταστούν και αυτές από τα κεντρικά συμβούλια.

Το έργο συνολικά

Οι προμελέτες είχαν εγκριθεί ομόφωνα από τα ίδια όργανα τον Δεκέμβριο του 2025. Η μελέτη αφορά ολόκληρο το οικοδομικό τετράγωνο, μαζί με το Επιγραφικό Μουσείο. Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη είχε τότε δηλώσει ότι «η Ελλάδα αποκτά το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο που της αξίζει».

Οι μελέτες ξεκίνησαν αφού η Βουλή κύρωσε τον Απρίλιο του 2024 σύμβαση χορηγίας 40 εκατ. ευρώ από τους Σπύρο και Dorothy Latsis, η οποία καλύπτει πλήρως το κόστος των μελετών. Σύμφωνα με το υπουργείο, το σχέδιο προβλέπει:

• Υπόγεια επέκταση που σέβεται τη νεοκλασική πρόσοψη και νέα κύρια είσοδο στην Πατησίων, με πλατεία και φουαγιέ.
• Έκθεση περίπου 17.000 αρχαίων. Οι αίθουσες των προϊστορικών συλλογών θα αυξηθούν από 1.100 σε 2.500 τ.μ. και ο χώρος περιοδικών εκθέσεων από 429 σε περίπου 1.033 τ.μ.
• Μεγαλύτερα εργαστήρια συντήρησης (από 856 σε 1.707 τ.μ.) και εκπαιδευτικοί χώροι (από 50 σε 178 τ.μ.).

Μνημείο Αγνώστου Στρατιώτη

Στην ίδια συνεδρίαση το ΚΣΝΜ ενέκρινε ομόφωνα την αρχιτεκτονική διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη. Οι ασφαλτοστρωμένες ζώνες, που εκπέμπουν θερμότητα και είναι ολισθηρές, θα αντικατασταθούν με μάρμαρα Αλιβερίου. Το συμβούλιο ζήτησε επιπλέον αναλυτικές μελέτες φωτισμού και φυτοτεχνική, καθώς και ειδική μελέτη για τα παγκάκια που προτάθηκαν.