Η Δανία αλλάζει τα φώτα των δρόμων σε κόκκινο, δίνοντας λύση σε ένα σύγχρονο αστικό πρόβλημα

Μια αθόρυβη αλλά ουσιαστική αλλαγή βρίσκεται σε εξέλιξη στη Γκλάσαξ της Δανίας, όπου ο αστικός φωτισμός επανασχεδιάζεται ώστε να προστατεύει την τοπική πανίδα να υποβαθμίζει την οδική ασφάλεια.

Στον συγκεκριμένο δήμο, λίγο έξω από την Κοπεγχάγη, οι αρχές εγκατέστησαν κόκκινους LED λαμπτήρες σε βασικούς οδικούς άξονες, προσφέροντας ένα πιθανό μοντέλο για πόλεις σε όλο τον κόσμο που αναζητούν τρόπους να περιορίσουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του τεχνητού φωτός.

Η πρωτοβουλία στοχεύει στη μείωση της φωτορύπανσης και στη μικρότερη όχληση των νυχτόβιων ειδών, κυρίως των νυχτερίδων, οι οποίες επηρεάζονται έντονα από τον αστικό φωτισμό.

Η αλλαγή αυτή βασίζεται σε επιστημονικά ευρήματα και εντάσσεται σε ευρύτερες στρατηγικές βιωσιμότητας. Δεν αφορά απλώς το χρώμα του φωτός, αλλά μια συνολική επανεξέταση του πώς οι πόλεις μπορούν να προσαρμόσουν τις υποδομές τους, ώστε να προστατεύουν τα οικοσυστήματα και να ανταποκρίνονται στις αυξανόμενες περιβαλλοντικές προκλήσεις.

Λιγότερη φωτορύπανση,περισσότερη προστασία για τα άγρια ζώα

Ο τεχνητός φωτισμός στις πόλεις εξυπηρετεί κυρίως την ασφάλεια πεζών και οδηγών. Ωστόσο, πλήθος ερευνών δείχνει ότι οι παραδοσιακοί λαμπτήρες επηρεάζουν αρνητικά τα οικοσυστήματα. Οι νυχτερίδες, που βασίζονται στον ηχοεντοπισμό για την κίνησή τους, εμφανίζουν διαταραχές από φώτα μικρού μήκους κύματος, όπως τα λευκά, τα μπλε και τα πράσινα.

Αντίθετα, το κόκκινο φως έχει αποδειχθεί ότι προκαλεί ελάχιστη όχληση. Στη Γκλάσαξ, η αντικατάσταση των συμβατικών λευκών λαμπτήρων με κόκκινους LED στη Frederiksborgvej, έναν δρόμο κοντά σε αποικία νυχτερίδων, στοχεύει στην προστασία ειδών όπως η κοινή πίπιτσα και η καφέ νυχτερίδα.

Η επιλογή αυτή στηρίζεται σε ευρήματα της Δανικής Οδικής Διεύθυνσης, σύμφωνα με τα οποία ο αστικός φωτισμός διαταράσσει τη συμπεριφορά των νυχτερίδων όταν βρίσκεται κοντά σε περάσματα τροφοληψίας ή σημεία φωλιάσματος.

Ένα βήμα προς πιο βιώσιμες αστικές υποδομές

Η εγκατάσταση κόκκινου φωτισμού αποτελεί μέρος του ευρωπαϊκού προγράμματος Lighting Metropolis – Green Mobility, στο οποίο συμμετέχουν πόλεις από τη Δανία και τη Σουηδία. Το πρόγραμμα στοχεύει στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος του αστικού φωτισμού, χωρίς συμβιβασμούς στην ενεργειακή απόδοση και την οδική ασφάλεια.

Οι κόκκινοι LED λαμπτήρες είναι ιδιαίτερα ενεργειακά αποδοτικοί και απαιτούν λιγότερη συντήρηση, ενώ επιτρέπουν την ενσωμάτωση «έξυπνων» συστημάτων που ρυθμίζουν την ένταση του φωτός ανάλογα με τις συνθήκες. Παράλληλα, η πρωτοβουλία συνδέεται με τη δέσμευση της Δανίας για τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, από την καθαρή ενέργεια έως τις βιώσιμες πόλεις και την προστασία της χερσαίας ζωής.

Η Γκλάσαξ αναδεικνύει έτσι έναν πρακτικό τρόπο με τον οποίο οι πόλεις μπορούν να περιορίσουν αποτύπωμα άνθρακα και να διαφυλάξουν τη βιοποικιλότητα χωρίς να θυσιάζουν βασικές υποδομές.

Ένα νέο οπτικό σήμα για την πόλη

Πέρα από τα οικολογικά πλεονεκτήματα, ο κόκκινος φωτισμός λειτουργεί και ως οπτικό σήμα: ενημερώνει τους οδηγούς και τους κατοίκους ότι βρίσκονται σε περιοχή όπου απαιτείται προσοχή για την προστασία της άγριας ζωής. Με αυτόν τον τρόπο, ο φωτισμός αποκτά συμβολική διάσταση, ενισχύοντας την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.

Αν και οι πρώτες αντιδράσεις των πολιτών είναι θετικές, η επιτυχία του έργου θα κριθεί από τη συνέχεια. Ο δήμος παρακολουθεί συστηματικά τη δραστηριότητα των νυχτερίδων και αναμένεται να δημοσιεύσει τα πρώτα αναλυτικά δεδομένα τους προσεχείς μήνες, ώστε να αξιολογηθεί η πραγματική αποτελεσματικότητα της παρέμβασης.