BMW: Η νέα βίδα έφερε διαμάχη, μια τεχνική επιλογή που περιορίζει την δυνατότητα επισκευής από τρίτους
Η BMW κατέθεσε πρόσφατα μια πατέντα που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στον κλάδο του aftermarket και των ανεξάρτητων επισκευαστών αυτοκινήτων.
Όπως επισημαίνει η iFixit, στο επίκεντρο βρίσκεται μια νέα βίδα ασφαλείας, της οποίας η κεφαλή έχει σχεδιαστεί με βάση το λογότυπο της BMW. Ο συγκεκριμένος σχεδιασμός στοχεύει ρητά στο να αποτρέπει τη χρήση συμβατικών εργαλείων κατά τη συντήρηση και την επισκευή.
Από καθαρά μηχανολογική σκοπιά, η λύση φαίνεται να δίνει προτεραιότητα στην εταιρική ταυτότητα έναντι της λειτουργικότητας. Λόγω της ιδιαίτερης γεωμετρίας της κεφαλής, «ούτε η μύτη ούτε το σώμα της βίδας μπορούν να αντέξουν τη ροπή σύσφιξης που εφαρμόζεται σε μια τυπική βίδα Torx ή εξάγωνη. Το αποτέλεσμα; Σπασμένες μύτες, φθαρμένες βίδες και περισσότερος χρόνος σε μια διαδικασία που υπό άλλες συνθήκες θα ήταν απλή», αναφέρει η iFixit.
Το ίδιο το κείμενο της πατέντας είναι σαφές ως προς τον σκοπό: να αποτρέπεται η σύσφιξη ή η χαλάρωση εξαρτημάτων από μη εξουσιοδοτημένα πρόσωπα. Η επιλογή αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική ελέγχου του οικοσυστήματος after-sales υπηρεσιών, στρατηγική που έχει ήδη διαφανεί σε άλλες πρωτοβουλίες του βαυαρικού ομίλου.
Δεν είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε κάτι τέτοιο
Η χρήση βιδών ασφαλείας και αντικλεπτικών συστημάτων στερέωσης δεν είναι νέα. Από τις μονόδρομες βίδες των αρχών του 20ού αιώνα έως πιο σύγχρονες λύσεις, όπως οι Pentalobe, οι κατασκευαστές επικαλούνται λόγους ασφάλειας ή προστασίας από κλοπές.
Στο πεδίο των καταναλωτικών προϊόντων, ωστόσο, τα επιχειρήματα αυτά γίνονται ολοένα και πιο αμφιλεγόμενα, ιδίως όταν περιορίζουν τη δυνατότητα παρέμβασης του ίδιου του ιδιοκτήτη.
Σύμφωνα με το iFixit, οι ιδιόκτητες βίδες ασφαλείας, όμως, εξυπηρετούν διαφορετικές προτεραιότητες, περισσότερο συνδεδεμένες με τον έλεγχο της αγοράς παρά με την τεχνολογική πρόοδο.
Όπως συχνά συμβαίνει, η κοινότητα DIY (Do It Yourself) αντέδρασε άμεσα.. Μελετώντας τα δημόσια έγγραφα της πατέντας, η εταιρεία Adafruit, γνωστή για την ανάπτυξη εργαλείων και εξαρτημάτων ανοιχτής τεχνολογίας, κατάφερε να υπολογίσει με ακρίβεια τις διαστάσεις της συγκεκριμένης βίδας. Στη συνέχεια, αξιοποιώντας τεχνολογία τρισδιάστατης εκτύπωσης (3D printing), κατασκεύασε ένα ειδικό εξάρτημα που εφαρμόζει πάνω στη βίδα και επιτρέπει το λύσιμό της, παρακάμπτοντας στην πράξη τον περιορισμό που είχε σχεδιαστεί για να αποτρέπει την ανεξάρτητη επισκευή.
Η υπόθεση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το ρυθμιστικό πλαίσιο μεταβάλλεται, με τις πρωτοβουλίες υπέρ του «right to repair» (δικαίωμα στην επισκευή) να κερδίζουν έδαφος και στον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας. Σε αυτό το περιβάλλον, η εισαγωγή εξαρτημάτων που δυσχεραίνουν την ανεξάρτητη επισκευή ενδέχεται να θεωρηθεί αναχρονιστική και σε αντίθεση με τις εξελισσόμενες απαιτήσεις της αγοράς.