Αλτσχάιμερ: Διαθέσιμη η εξέταση που μπορεί να αποκλείσει τη νόσο
Η διάγνωση της νόσου Αλτσχάιμερ έχει ιδιαίτερη αξία, καθώς, με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, αυξάνεται και το ποσοστό των ατόμων που είναι επιρρεπή σε νευροεκφυλιστικές παθήσεις, ασκώντας αυξανόμενη πίεση στα συστήματα υγείας.
Στην περίπτωση της νόσου Αλτσχάιμερ, η παρατεταμένη διάρκεια της νόσου, κατά μέσο όρο 8 έως 10 έτη, επιδεινώνει την πίεση στα συστήματα υγείας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι ασθενείς με Αλτσχάιμερ απαιτούν εκτεταμένους πόρους, όπως συνεχή κλινική διαχείριση, υποστήριξη από φροντιστές και εξειδικευμένη φροντίδα από ιδρύματα.
Μία σημαντική εξέλιξη στο πεδίο αυτό αποτελεί η ανακοίνωση της Roche Diagnostics Hellas ότι είναι πλέον διαθέσιμη η εξέταση Elecsys® pTau181, η πρώτη εξέταση με πιστοποίηση σύμφωνα με τον Κανονισμό για τα In Vitro Διαγνωστικά Ιατροτεχνολογικά Προϊόντα (IVDR) που μπορεί να αποκλείσει την παρουσία παθολογίας του αμυλοειδούς που σχετίζεται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Αυτή η ελάχιστα επεμβατική εξέταση αίματος μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τους κλινικούς ιατρούς, σε συνδυασμό με άλλες κλινικές πληροφορίες, ως εργαλείο αποκλεισμού της παθολογίας της νόσου Αλτσχάιμερ ως αιτία γνωστικής έκπτωσης. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται η ανάγκη για πιο παρεμβατικές εξετάσεις επιβεβαίωσης σε περιπτώσεις αρνητικού αποτελέσματος, όπως η τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET) ή η ανάλυση εγκεφαλονωτιαίου υγρού (ΕΝΥ).
Η εξέταση προσδιορίζει ποσοτικά τη φωσφορυλιωμένη πρωτεΐνη Tau (pTau) 181 στο πλάσμα, έναν βιοδείκτη που σχετίζεται με την παθολογία του αμυλοειδούς, ο οποίος αποτελεί βασικό βιολογικό χαρακτηριστικό της νόσου Αλτσχάιμερ.
Η έγκαιρη και ακριβής διάγνωση της νόσου Αλτσχάιμερ παραμένει σημαντική πρόκληση σε παγκόσμιο επίπεδο. Έως και το 75% των ανθρώπων που ζουν με συμπτώματα άνοιας δεν έχουν διαγνωστεί, ενώ όσοι λαμβάνουν διάγνωση περιμένουν, κατά μέσο όρο, σχεδόν τρία χρόνια από την έναρξη των συμπτωμάτων. Η καθυστέρηση αυτή επηρεάζει ουσιαστικά τη δυνατότητα έγκαιρης παρέμβασης, την πρόσβαση σε κατάλληλες θεραπευτικές επιλογές και τη δυνατότητα λήψης τεκμηριωμένων αποφάσεων για τη μελλοντική φροντίδα.
Όπως δήλωσε ο Γιώργος Παπαδόπουλος, Chapter Leader, Diagnostics Health Care Solutions της Roche Diagnostics Hellas: «Καθώς αναπτύσσονται νέες θεραπείες που είναι πιο αποτελεσματικές όταν χορηγούνται σε πρώιμα στάδια της νόσου, η έγκαιρη διάγνωση αναδεικνύεται σε παράγοντα ζωτικής σημασίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η διαθεσιμότητα ενός αξιόπιστου και λιγότερο επεμβατικού διαγνωστικού εργαλείου προσφέρει ανεκτίμητη αξία στους ασθενείς και τους φροντιστές τους, μειώνοντας την αβεβαιότητα και επιταχύνοντας τη διαγνωστική διαδρομή. Παράλληλα, η χρήση των βιοδεικτών αίματος για τη νόσο Αλτσχάιμερ θα μπορούσε να μειώσει το συνολικό κόστος ανά ασθενή και να αποτελέσει μια οικονομικά αποδοτική λύση για το σύστημα υγείας περιορίζοντας τις περιττές παραπομπές σε ειδικούς καθώς και τις μη απαραίτητες απεικονιστικές ή επεμβατικές εξετάσεις.»
Τα δεδομένα της κλινικής μελέτης υποστηρίζουν τη χρήση της εξέτασης και στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, για άτομα με ποικίλες ενδείξεις γνωστικής έκπτωσης, καθώς εκεί πραγματοποιείται συχνά η πρώτη αξιολόγηση των συμπτωμάτων. Η πιστοποίηση CE της Elecsys® pTau181 βασίστηκε σε προοπτική, πολυκεντρική κλινική μελέτη 787 ατόμων ηλικίας 55–80 ετών από τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Αυστραλία. Τα αποτελέσματα έδειξαν υψηλή αρνητική προγνωστική αξία (93,8%) για τον αποκλεισμό της νόσου Αλτσχάιμερ, επιβεβαιώνοντας την αξιοπιστία της εξέτασης. Η απόδοσή της επηρεάστηκε ελάχιστα από παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, ο δείκτης μάζας σώματος ή η νεφρική λειτουργία.
Με περισσότερες από δύο δεκαετίες επιστημονικής έρευνας στη νόσο Αλτσχάιμερ, η Roche συνεχίζει να επενδύει στην ανάπτυξη διαγνωστικών και θεραπευτικών λύσεων με στόχο την έγκαιρη ανίχνευση, τη βελτίωση της διάγνωσης και την αποτελεσματικότερη διαχείριση της νόσου, συμβάλλοντας στη βελτίωση της ποιότητας ζωής εκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως.
Η εξέταση Elecsys® pTau181 είναι διαθέσιμη στην Ελλάδα σε διαγνωστικά κέντρα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.