Η Ιαπωνία εκτόξευσε ένα ξύλινο «κουτί» στο διάστημα ως λύση σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του μέλλοντος
Ένα από τα διαχρονικά εμπόδια της διαστημικής έρευνας ήταν οι τεχνολογικοί περιορισμοί. Σήμερα, ωστόσο, η ραγδαία πρόοδος σε νέες τεχνολογίες, ρομποτικά συστήματα και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης επιταχύνει θεαματικά τις εξελίξεις στον κλάδο.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον έντονης καινοτομίας, η Ιαπωνία παρουσίασε έναν δορυφόρο σε σχήμα κύβου, κατασκευασμένο από ξύλο, μια επιλογή που εκ πρώτης όψεως μοιάζει αντισυμβατική. Ωστόσο, σύμφωνα με τους δημιουργούς του, πρόκειται για μια λύση που μπορεί να απαντήσει σε ένα πρόβλημα που γίνεται όλο και πιο πιεστικό: τη συνεχή αύξηση των δορυφόρων και των αντικειμένων που συσσωρεύονται σε τροχιά γύρω από τη Γη.
Το εγχείρημα προέκυψε από συνεργασία της Universidad de Kioto με την Sumitomo Forestry και στοχεύει στη μείωση των διαστημικών απορριμμάτων. Τα τελευταία χρόνια, ο αριθμός των δορυφόρων που εκτοξεύονται αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς, κυρίως για τηλεπικοινωνιακές και μετεωρολογικές χρήσεις. Η τάση αυτή αναμένεται να ενταθεί, ενισχύοντας τον κίνδυνο «συνωστισμού» σε χαμηλή τροχιά, αλλά και τη δημιουργία περισσότερων ανενεργών δορυφόρων που παραμένουν ως επικίνδυνα συντρίμμια.
Μέχρι σήμερα, όταν ένας δορυφόρος ολοκληρώνει τον κύκλο ζωής του, ακολουθείται η διαδικασία της ελεγχόμενης επανεισόδου στην ατμόσφαιρα, ώστε να καεί και να διαλυθεί. Το πρόβλημα είναι ότι οι περισσότεροι κατασκευάζονται από αλουμίνιο, το οποίο κατά την καύση μετατρέπεται σε λεπτά σωματίδια οξειδίου του αλουμινίου. Τα σωματίδια αυτά μπορούν να παραμείνουν για δεκαετίες στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, με άγνωστες ακόμη πλήρως επιπτώσεις.
Εδώ εντάσσεται το project LignoSat. Η βασική του καινοτομία είναι η χρήση ξύλου ως δομικού υλικού. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το ξύλο στο διαστημικό περιβάλλον παρουσιάζει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα: δεν καίγεται ούτε σαπίζει, καθώς δεν υπάρχει οξυγόνο, ενώ αντέχει σε ακραίες διακυμάνσεις θερμοκρασίας, από -120°C έως +120°C, χωρίς τις έντονες διαστολές και συστολές που εμφανίζουν τα μέταλλα.
Πως κατέληξαν στο ξύλο
Πριν επιλεγεί το τελικό υλικό, δοκιμάστηκαν διαφορετικά είδη ξύλου, τα οποία παρέμειναν για περισσότερο από έναν χρόνο εκτεθειμένα στο διάστημα και επέστρεψαν χωρίς εμφανείς φθορές. Τελικά, επελέγη ξύλο μανόλιας, λόγω της σταθερότητας των διαστάσεών του και της ευκολίας κατεργασίας.
Το βασικό πλεονέκτημα, ωστόσο, αφορά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Όταν ο δορυφόρος ολοκληρώσει τη λειτουργία του και επανεισέλθει στην ατμόσφαιρα, η καύση του ξύλου παράγει κυρίως υδρατμούς και ελάχιστες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα, αποφεύγοντας τη δημιουργία μεταλλικών σωματιδίων.
Εάν η τεχνολογία αποδειχθεί αξιόπιστη σε μεγαλύτερη κλίμακα, θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα στη μαζική εκτόξευση μικρών δορυφόρων. Σε μια περίοδο όπου η διαστημική οικονομία αναπτύσσεται ραγδαία, η βιωσιμότητα των υλικών και η διαχείριση των απορριμμάτων σε τροχιά ενδέχεται να εξελιχθούν σε κρίσιμους παράγοντες για τη μελλοντική ανάπτυξη του κλάδου.