Πώς να εντοπίσετε αν ένα ζευγάρι γυαλιά ηλίου διαθέτει κρυφή κάμερα

Τα έξυπνα γυαλιά, όπως τα Meta Ray-Ban Smart Glasses, επαναφέρουν στο επίκεντρο τις ανησυχίες για την ιδιωτικότητα, αφού εξωτερικά θυμίζουν κοινά γυαλιά ηλίου, αλλά στην πραγματικότητα έχουν τη δυνατότητα λήψης φωτογραφιών και βίντεο, χωρίς να γίνεται εύκολα αντιληπτό από τους ανθρώπους γύρω τους.

Πρόσφατα, μια γυναίκα κατήγγειλε ότι ένας άνδρας που φορούσε smart glasses την προσέγγισε και στη συνέχεια ανέβασε βίντεο της συνομιλίας τους στα social media χωρίς τη συγκατάθεσή της. Το βίντεο συγκέντρωσε δεκάδες χιλιάδες προβολές, ενώ ο ίδιος φέρεται να αρνήθηκε να το κατεβάσει.

Το περιστατικό είναι ακόμη μία ένδειξη των ανησυχιών που προκαλούν τα γυαλιά με ενσωματωμένη κάμερα. Τα Meta Ray-Ban μοιάζουν με μια πιο «χοντρή» εκδοχή των κλασικών Ray-Ban Wayfarer, γεγονός που σημαίνει ότι ένας περαστικός δύσκολα θα υποψιαστεί πως ο σκελετός τους κρύβει κάμερα.

Έξυπνα γυαλιά και προβλήματα απορρήτου

Όπως σημειώνει η ιστοσελίδα cnet, μεγάλο μέρος του κοινού εξακολουθεί να μην γνωρίζει τίποτα για τα έξυπνα γυαλιά. Ειδικότερα, μερικοί χρήστες έξυπνων γυαλιών εκμεταλλεύονται την άγνοια παρενοχλώντας  αγνώστους και βιντεοσκοπώντας τις αντιδράσεις τους . Πολλά από τα θύματά τους είναι άστεγοι, εργαζόμενοι στον τομέα των υπηρεσιών και γυναίκες .

Αυτά τα γυαλιά δεν αποτελούν ένα εξειδικευμένο προϊόν. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα η Meta πούλησε 7 εκατομμύρια ζευγάρια έξυπνων γυαλιών το 2025, σε σχετικά χαμηλή τιμή (ξεκινώντας από τα 300 δολάρια). Αυτό σημαίνει ότι δημιουργοί περιεχομένου, influencers ή απλοί χρήστες μπορούν σχετικά εύκολα να αποκτήσουν μια συσκευή που επιτρέπει διακριτική καταγραφή.

Οι ανησυχίες γίνονται ακόμη μεγαλύτερες αν προστεθούν στο μέλλον λειτουργίες αναγνώρισης προσώπου, κάτι που φέρεται να εξετάζεται από εταιρείες του χώρου.

Τα έξυπνα γυαλιά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση ατόμων που συμμετέχουν σε διαμαρτυρίες  ή για την κρυφή καταγραφή ατόμων σε τουαλέτες και άλλους δημόσιους χώρους. Το πρόβλημα της ιδιωτικότητας θα επιδεινωθεί μόνο εάν οι εταιρείες προσθέσουν λειτουργίες αναγνώρισης προσώπου στα έξυπνα γυαλιά τους -- και η Meta φέρεται να σχεδιάζει να κάνει ακριβώς αυτό

Μπορεί να μην είναι πάντα δυνατό να εμποδίσετε κάποιον να σας βιντεοσκοπήσει δημόσια χωρίς τη συγκατάθεσή σας. Αλλά μπορείτε να δυσκολέψετε αυτή τη νέα γενιά « γυάλινων τρυπών » να σας βιντεοσκοπήσει κρυφά. Το πρώτο βήμα είναι να μάθετε πώς να αναγνωρίζετε την τεχνολογία.

Πώς μοιάζουν τα Meta Ray-Ban

Δεν είναι όλα τα έξυπνα γυαλιά ίδια και δεν διαθέτουν όλα κάμερα. Ωστόσο, τα πιο γνωστά μοντέλα με κάμερα σήμερα είναι αυτά που παράγει η Meta σε συνεργασία με τη Ray-Ban.

Ο πιο απλός τρόπος να τα αναγνωρίσει κανείς είναι να κοιτάξει τον σκελετό. Τα Meta Ray-Ban έχουν σχετικά παχύ πλαστικό σκελετό και φέρουν έναν μικρό φακό κάμερας στην επάνω αριστερή γωνία από την πλευρά του χρήστη – δηλαδή στην επάνω δεξιά γωνία αν τον κοιτάτε απέναντί σας.

Στην αντίθετη πλευρά βρίσκεται μια μικρή λυχνία LED, η οποία ανάβει όταν ο χρήστης τραβά φωτογραφία ή βίντεο. Όταν λαμβάνεται φωτογραφία, το φως ανάβει στιγμιαία, ενώ κατά την εγγραφή βίντεο πάλλεται.

Ο χρήστης μπορεί να τραβήξει φωτογραφία ή βίντεο πατώντας ένα κουμπί στον δεξιό βραχίονα των γυαλιών. Μπορεί επίσης να δώσει φωνητική εντολή, όπως «Hey Meta, take a photo» ή «Hey Meta, take a video».

Τι ισχύει για άλλα μοντέλα

Η Meta διαθέτει και γυαλιά σε συνεργασία με την Oakley. Το μοντέλο HSTN μοιάζει με πιο στρογγυλεμένη εκδοχή των Ray-Ban, με την κάμερα και τη λυχνία LED σε αντίστοιχα σημεία.

Το μοντέλο Vanguard, αντίθετα, θυμίζει περισσότερο αθλητικά γυαλιά τύπου wraparound. Σε αυτή την περίπτωση, η κάμερα και η φωτεινή ένδειξη βρίσκονται στο κέντρο, στη γέφυρα της μύτης.

Εκτός από τη φωτεινή ένδειξη, μπορεί να υπάρχει και ηχητική ειδοποίηση, όπως ο ήχος κλείστρου όταν τραβιέται φωτογραφία. Ωστόσο, τόσο το φως όσο και ο ήχος είναι αρκετά διακριτικά και δεν είναι πάντα εύκολο να γίνουν αντιληπτά.

Γιατί δεν είναι πάντα εύκολο να καταλάβετε αν σας καταγράφουν

Ακόμη και αν γνωρίζετε πού βρίσκεται η ένδειξη εγγραφής, δεν είναι πάντα βέβαιο ότι θα μπορέσετε να την εντοπίσετε. Σε εξωτερικό χώρο με έντονο ήλιο, το LED μπορεί να είναι σχεδόν αόρατο.

Επιπλέον, ορισμένοι χρήστες μπορεί να καλύψουν τη λυχνία με αυτοκόλλητο ή να επέμβουν στον σκελετό ώστε να μη λειτουργεί σωστά η ένδειξη – πρακτικές που δεν επιτρέπονται, αλλά μπορούν να συμβούν.

Στην αγορά υπάρχουν επίσης γυαλιά με πολύ μικρές κάμερες τύπου pinhole, τα οποία είναι ακόμη πιο δύσκολο να αναγνωριστούν και εγείρουν σοβαρότερα ζητήματα ιδιωτικότητας.

Η νέα πραγματικότητα των smart glasses

Τα έξυπνα γυαλιά δεν είναι απαραίτητα αρνητική τεχνολογία. Μπορούν να φανούν χρήσιμα σε άτομα με προβλήματα όρασης, σε δημιουργούς, καλλιτέχνες, μάγειρες, τεχνίτες ή επαγγελματίες που χρειάζονται να καταγράφουν εικόνα ενώ έχουν τα χέρια τους απασχολημένα.

Ωστόσο, η ίδια τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί και με προβληματικό τρόπο. Η διακριτική καταγραφή ανθρώπων σε δημόσιους χώρους, χώρους εργασίας ή κοινωνικές περιστάσεις δημιουργεί νέα δεδομένα για την προστασία της ιδιωτικής ζωής.

Το νομικό πλαίσιο σε πολλές χώρες δεν έχει ακόμη προσαρμοστεί πλήρως στη χρήση των smart glasses. Όσο όμως οι συσκευές αυτές γίνονται πιο διαδεδομένες, τόσο περισσότερο θα χρειαστεί να διαμορφωθούν κοινωνικοί κανόνες, όπως συνέβη στο παρελθόν με την καταγραφή μέσω κινητών τηλεφώνων.

Η δυνατότητα να αναγνωρίζουμε τέτοια γυαλιά στον δημόσιο χώρο δεν λύνει πλήρως το πρόβλημα, αλλά περιορίζει τον κίνδυνο να βρεθούμε εν αγνοία μας σε ένα βίντεο που θα καταλήξει στα social media.