Έχετε φυτά στο σπίτι; Οι ειδικοί εξηγούν πώς μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα του αέρα
Μια διεθνής μελέτη υπό την καθοδήγηση του Πανεπιστημίου του Surrey (Ηνωμένο Βασίλειο) έδειξε ότι τα φυτά εσωτερικού χώρου και οι πράσινοι τοίχοι μπορούν να μειώσουν ορισμένους ρύπους του αέρα κατά 10 έως 30 τοις εκατό, ενώ ορισμένα συστήματα εσωτερικής βλάστησης θα μπορούσαν να μειώσουν την ενέργεια που απαιτείται για την ψύξη κτιρίων σε κάποιους χώρους γραφείων έως και κατά 27%.
Για την έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Eco-Environment and Health», μια ομάδα 35 διεθνών εμπειρογνωμόνων, υπό την καθοδήγηση του Παγκόσμιου Κέντρου Έρευνας για τον Καθαρό Αέρα (GCARE) του Surrey, εξέτασε διάφορες μελέτες από όλο τον κόσμο σχετικά με την απόδοση των φυτών εσωτερικού χώρου.
Διαπίστωσαν ότι η παθητική βλάστηση, όπως τα φυτά σε γλάστρες και οι πράσινοι τοίχοι, μπορεί να συμβάλει στην απομάκρυνση των πτητικών οργανικών ενώσεων (ΠΟΕ), αερίων που εκλύονται από προϊόντα καθημερινής χρήσης όπως βαφές, έπιπλα και προϊόντα καθαρισμού. Ωστόσο, τα συστήματα που απορροφούν ενεργά τον αέρα μέσω των φυτών και των υποστρωμάτων τους αποδείχθηκαν, υπό ελεγχόμενες συνθήκες, πιο αποτελεσματικά στην απομάκρυνση αυτών των ρύπων.
Η παρουσία φυτών σε εσωτερικούς χώρους συσχετίστηκε επίσης με μείωση της θερμοκρασίας μεταξύ 0,5 και 4,5 βαθμών γύρω από τα φυτά, γεγονός που αποδεικνύει τη δυνατότητά τους να βελτιώνουν την άνεση στους εσωτερικούς χώρους και να μειώνουν την εξάρτηση από τα κλιματιστικά.
Μετρήσεις σε εργαστηριακό περιβάλλον
Αν και τα στοιχεία υποδεικνύουν τα πολυάριθμα οφέλη της παρουσίας φυτών στους εσωτερικούς χώρους, η αποτελεσματικότητά τους ποικίλλει ανάλογα με παράγοντες όπως ο αερισμός, ο φωτισμός, τα είδη των φυτών και ο τύπος του συστήματος που χρησιμοποιείται. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ποιες προσεγγίσεις λειτουργούν καλύτερα σε διαφορετικά περιβάλλοντα.
Η έρευνα εντόπισε ευκαιρίες για την ενίσχυση των στοιχείων σχετικά με την καλλιέργεια φυτών σε εσωτερικούς χώρους, καθώς πολλές μελέτες διεξήχθησαν σε εργαστήρια και όχι σε πραγματικές συνθήκες. Πολλές από αυτές περιελάμβαναν μικρούς θαλάμους δοκιμών και σύντομες περιόδους παρακολούθησης, κάτι που ενδέχεται να μην αντικατοπτρίζει την απόδοση των φυτών σε πραγματικά περιβάλλοντα με την πάροδο του χρόνου.
Ο καθηγητής Prashant Kumar, ιδρυτικός διευθυντής του GCARE στο Πανεπιστήμιο του Surrey και κύριος συγγραφέας της μελέτης, υπογραμμίζει ότι «υπάρχουν όλο και περισσότερες ενδείξεις ότι η ενσωμάτωση φυτών σε εσωτερικούς χώρους μπορεί να βελτιώσει τους χώρους όπου ζούμε και εργαζόμαστε, αλλά μεγάλο κομμάτι της έρευνας έχει επικεντρωθεί στα μεμονωμένα οφέλη ξεχωριστά».
«Αυτό που κάναμε είναι να συγκεντρώσουμε αυτά τα στοιχεία και να αναλύσουμε πώς μπορούμε να μετρήσουμε και να προβλέψουμε καλύτερα αυτά τα αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου με τον οποίο θα μπορούσαν να διαφοροποιούνται ανάλογα με τις περιβαλλοντικές συνθήκες», εξηγεί. «Αν και εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά στην έρευνα, αυτό παρέχει ένα προκαταρκτικό σημείο αναφοράς για τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων σχετικά με το πού και πώς τα φυτά εσωτερικού χώρου μπορούν να είναι πιο αποτελεσματικά».
Οι εξωτερικές συνθήκες
Η ομάδα επισημαίνει επίσης την ανάγκη να κατανοήσουμε καλύτερα πώς οι εξωτερικές συνθήκες και η κλιματική αλλαγή θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα φυτά εσωτερικού χώρου, ειδικά κατά τη διάρκεια περιόδων ακραίας ζέστης και υγρασίας, όταν τα επίπεδα υγρασίας θα μπορούσαν να αυξήσουν τον κίνδυνο συμπύκνωσης ή μούχλας.
Για να συμβάλουν στην αντιμετώπιση αυτών των ελλείψεων, οι ερευνητές πρότειναν ένα εννοιολογικό πλαίσιο που συνδυάζει την παρακολούθηση και την αριθμητική μοντελοποίηση για την αξιολόγηση της απόδοσης της εσωτερικής βλάστησης υπό διαφορετικές περιβαλλοντικές συνθήκες, με στόχο να τεκμηριώσουν μελλοντικές αποφάσεις σχετικά με τον σχεδιασμό, τη διαχείριση και τις πολιτικές στον τομέα των κατασκευών.
Η Δρ. Elisa Valentim Goulart και ο Δρ. Hao Sun, και οι δύο ερευνητές του GCARE, επισημαίνουν ότι η μελέτη τους «αναδεικνύει ένα σημαντικό κενό στην παρακολούθηση και τη μοντελοποίηση του αντίκτυπου των ζωνών πρασίνου σε εσωτερικούς χώρους, και απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος».
Η έρευνα διεξήχθη στο πλαίσιο του δικτύου Micro GREENIN Plus (UKRI1239), το οποίο χρηματοδοτείται από το UKRI και διευθύνεται από τον καθηγητή Kumar στο Πανεπιστήμιο του Surrey, και συγκεντρώνει διεθνείς εμπειρογνώμονες με σκοπό την προώθηση της έρευνας σχετικά με τις πράσινες υποδομές σε εσωτερικούς χώρους.