Χανταϊός: Ανατροπή από τον ΠΟΥ για το ξέσπασμα του ιού - Το νέο σενάριο

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ανακοίνωσε σήμερα υποπτεύεται «τη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο» μεταξύ ατόμων που είχαν μολυνθεί από τον χανταϊό, αφού ανακοίνωσε νωρίτερα ότι στο ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο Hondius έχουν εντοπιστεί επτά κρούσματα του ιού, ύποπτα και επιβεβαιωμένα, ενώ τρεις άνθρωποι έχουν πεθάνει.

«Με δεδομένο τον χρόνο επώασης του χανταϊού, που κυμαίνεται από μία έως έξι εβδομάδες, υποψιαζόμαστε ότι μολύνθηκαν εκτός πλοίου» και «πιστεύουμε ότι μπορεί να υπήρξε μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο μεταξύ ατόμων που βρέθηκαν σε πολύ στενή επαφή», δήλωσε στους δημοσιογράφους η Μαρία Βαν Κέρχοου, προσωρινή διευθύντρια της υπηρεσίας πρόληψης και προετοιμασίας αντιμετώπισης των επιδημιών και των πανδημιών στον ΠΟΥ.

3 νεκροί και 7 κρούσματα

Συνολικά περίπου 150 επιβάτες βρίσκονται στο κρουαζιερόπλοιο Hondius -κυρίως Βρετανοί, Αμερικανοί και Ισπανοί- το οποίο ξεκίνησε το ταξίδι του από την Αργεντινή τον Μάρτιο και τώρα βρίσκεται στα ανοικτά των ακτών του Πράσινου Ακρωτηρίου, στη δυτική Αφρική.

Μεταξύ των επτά κρουσμάτων - ύποπτων και επιβεβαιωμένων- είναι τρεις άνθρωποι που έχουν πεθάνει, ένας ο οποίος νοσηλεύεται σε σοβαρή κατάσταση και τρεις που εμφανίζουν ήπια συμπτώματα, εξήγησε ο ΠΟΥ.

Οι τρεις νεκροί είναι ένα ζευγάρι Ολλανδών και ένας Γερμανός πολίτης, ενώ ένας Βρετανός έχει απομακρυνθεί από το πλοίο και λαμβάνει θεραπεία στη Νότια Αφρική, σημείωσαν αξιωματούχοι.

Για λόγους ασφαλείας οι επιβάτες του Hondius έχουν οδηγίες να παραμένουν στις καμπίνες τους όσο το δυνατόν, σημείωσε ο ΠΟΥ, τονίζοντας ότι, καθώς η περίοδος επώασης του χανταϊού μπορεί να διαρκέσει μερικές εβδομάδες, κάποιοι άνθρωποι που έχουν μολυνθεί ίσως να μην εμφανίζουν ακόμη συμπτώματα.

Στο μεταξύ έχουν ξεκινήσει οι επιδημιολογικές έρευνες για να εντοπιστεί η πηγή της επιδημίας, σημείωσε η υπηρεσία του ΟΗΕ, με ιατρικές ομάδες στο Πράσινο Ακρωτήρι να αξιολογούν την κατάσταση των ασθενών και να συγκεντρώνουν επιπλέον δείγματα για εξέταση.

Ο ΠΟΥ σημείωσε ότι, αν και δεν είναι συχνή, «έχει αναφερθεί σε περιβάλλοντα που περιλαμβάνουν στενή και παρατεταμένη επαφή» περιορισμένη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο του ιού των Άνδεων, ενός στελέχους του χανταϊού που εντοπίζεται στην Αργεντινή και τη Χιλή.

Το ζευγάρι των Ολλανδών που πέθαναν πρώτοι είχαν ταξιδέψει στη Λατινική Αμερική και είχαν επισκεφθεί, μεταξύ άλλων, την Αργεντινή, προτού επιβιβαστούν στο κρουαζιερόπλοιο.

Εξάλλου, σύμφωνα με τη Βαν Κέρχοβ, «το τρέχον σχέδιο είναι το πλοίο να συνεχίσει την πορεία του προς τα Κανάρια Νησιά». Οι ισπανικές αρχές «έχουν επισημάνει ότι θα το δεχθούν προκειμένου να διεξαχθεί πλήρης έρευνα (…) και φυσικά να εκτιμηθούν οι κίνδυνοι για τους επιβάτες που παραμένουν στο πλοίο», πρόσθεσε η ίδια.

«Ο κίνδυνος για το ευρύ κοινό είναι μικρός. Δεν πρόκειται για έναν ιό που εξαπλώνεται όπως η γρίπη ή η covid-19. Είναι πολύ διαφορετικός», υπογράμμισε.

Τι είναι ο χανταϊός και πώς μεταδίδεται

Ο χανταϊός αποτελεί σπάνιο αλλά εξαιρετικά θανατηφόρο ιό που μεταδίδεται κυρίως μέσω τρωκτικών, ιδίως με την εισπνοή σωματιδίων από ούρα, σάλιο ή περιττώματά τους. Η μετάδοση μεταξύ ανθρώπων θεωρείται εξαιρετικά περιορισμένη.

Η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει σοβαρές παθήσεις, όπως το σύνδρομο πνευμονικής προσβολής και τον αιμορραγικό πυρετό με νεφρική συμμετοχή. Τα αρχικά συμπτώματα περιλαμβάνουν κόπωση και πυρετό και εμφανίζονται συνήθως μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση. Σε διάστημα λίγων ημερών μπορεί να εξελιχθούν σε σοβαρή αναπνευστική δυσχέρεια με βήχα και συσσώρευση υγρού στους πνεύμονες.

«Στα αρχικά στάδια της νόσου, μπορεί πραγματικά να μην είναι δυνατό να διακρίνει κανείς τη διαφορά μεταξύ του χανταϊού και της γρίπης», τονίζει η δρ Σόνια Μπαρτολόμε του Ιατρικού Κέντρου UT Southwestern στο Ντάλας.

Παρά τη σπανιότητά του, με περίπου 200 περιστατικά να καταγράφονται ετησίως παγκοσμίως, ο ιός απασχόλησε πρόσφατα τη δημοσιότητα μετά τον θάνατο της πιανίστριας Betsy Arakawa το 2025. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ειδική θεραπεία ή διαθέσιμο εμβόλιο για τη νόσο. Σχετικά με τη θεραπεία και την αντιμετώπιση η του χανταϊού το CDC εξηγεί πως μπορεί να χρειαστεί οξυγονοθεραπεία, μηχανική αναπνοή, αντιϊικά φάρμακα, ακόμη και αιμοκάθαρση. Οι ασθενείς με σοβαρά συμπτώματα ενδέχεται να χρειαστεί να νοσηλευτούν σε μονάδες εντατικής θεραπείας και να διασωληθούν.

Γιατί εξαπλώθηκε στο κρουαζιερόπλοιο

Τα πλοία και ειδικά τα κρουαζιερόπλοια θεωρούνται το ιδανικό περιβάλλον για την εξάπλωση ιών και ασθενειών. Αυτό συμβαίνει γιατί δημιουργείται ένα μίγμα με χιλιάδες ανθρώπους σε κλειστούς χώρους, ενώ υφίστανται κοινόχρηστοι χώροι εστίασης καθώς και συνεχή επαφή με επιφάνειες.

Οι ιοί μεταδίδονται πανεύκολα από κουπαστές, κουμπιά ανελκυστήρων και μπουφέδες και γι’ αυτό τα ταξίδια με κρουαζιερόπλοια χρήζουν ιδιαίτερης υγειονομικής προσοχής. Ο καλύτερος τρόπος προστασίας σε ένα ξέσπασμα χανταϊού είναι η χρήση προστατευτικών γαντιών και το διάλυμα χλωρίνης για τον καθαρισμό των επιφανειών. Επιπλέον συνίσταται η αποφυγή σάρωσης ή ηλεκτρικής σκούπας σε μολυσμένες περιοχές, καθώς μπορεί να μεταφερθεί ο ιός στον αέρα.

Η συνύπαρξη πολλών ανθρώπων από διαφορετικά μέρη για πολλές ώρες, καθώς τα ταξίδια διαρκούν πολύ, δίνουν στους ιούς τις απαραίτητες συνθήκες για να εξαπλωθούν. Δεν είναι εξάλλου τυχαίο πως εμβληματικές ασθένειες όπως η Μαύρη Πανώλη ή η Ισπανική Γρίπη εξαπλώθηκαν ραγδαία μέσα από τη ναυσιπλοΐα.