Το περιβάλλον της Γροιλανδίας και η έλλειψη υποδομών μπλοκάρουν την εξόρυξη σπάνιων γαιών
Το ακραίο περιβάλλον της Γροιλανδίας, η απουσία βασικών υποδομών και η ιδιαίτερα δύσκολη γεωλογία της έχουν μέχρι σήμερα αποτρέψει τη δημιουργία ορυχείων για την εξόρυξη σπάνιων γαιών. Ακόμη κι αν ο Ντόναλντ Τραμπ καταφέρει να επιβάλει τον έλεγχο των ΗΠΑ στο αρκτικό νησί, τα εμπόδια αυτά δεν πρόκειται να εξαφανιστούν.
Ο Τραμπ έχει θέσει ως προτεραιότητα τον περιορισμό της κυριαρχίας της Κίνας στην παγκόσμια αγορά σπάνιων γαιών, ιδίως μετά τους αυστηρούς περιορισμούς που επέβαλε το Πεκίνο στις εξαγωγές, ως απάντηση στους αμερικανικούς δασμούς της περασμένης άνοιξης. Η κυβέρνησή του έχει ήδη επενδύσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια και έχει αποκτήσει συμμετοχές σε σχετικές εταιρείες. Παρ’ όλα αυτά, ο Τραμπ επανέρχεται στο αφήγημα ότι η απόκτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ θα μπορούσε να αποτελέσει λύση.
«Θα κάνουμε κάτι με τη Γροιλανδία, είτε τους αρέσει είτε όχι», δήλωσε την Παρασκευή.
Μπορεί να παράγει σπάνιες γαίες ;
Στην πράξη, όμως, η Γροιλανδία δύσκολα θα μπορέσει να παράγει σπάνιες γαίες μέσα στα επόμενα χρόνια, αν τελικά τα καταφέρει ποτέ. Παρά τις προσπάθειες ορισμένων εταιρειών, τα περίπου 1,5 εκατ. τόνοι σπάνιων γαιών που βρίσκονται εγκλωβισμένοι στα πετρώματα του νησιού παραμένουν, ως επί το πλείστον, στο στάδιο της έρευνας.
Η εμμονή του Τραμπ με τη Γροιλανδία φαίνεται να σχετίζεται περισσότερο με τον γεωπολιτικό ανταγωνισμό με Ρωσία και Κίνα στην Αρκτική, παρά με την εξασφάλιση στοιχείων όπως το νεοδύμιο και το τέρβιο, τα οποία χρησιμοποιούνται σε ηλεκτρικά οχήματα, ανεμογεννήτριες, ρομπότ και μαχητικά αεροσκάφη.
«Η ενασχόληση με τη Γροιλανδία είχε πάντα περισσότερο χαρακτήρα γεωπολιτικής επίδειξης, στρατιωτικού και στρατηγικού ενδιαφέροντος, παρά ρεαλιστικής λύσης για την τροφοδοσία της τεχνολογικής βιομηχανίας», σημειώνει η Τρέισι Χιουζ, επικεφαλής του Critical Minerals Institute μιλώντας στο apnews. «Ο θόρυβος ξεπερνά κατά πολύ την επιστημονική και οικονομική πραγματικότητα».
Ο ίδιος ο Τραμπ επιβεβαίωσε αυτές τις ανησυχίες από τον Λευκό Οίκο: «Δεν θέλουμε τη Ρωσία ή την Κίνα στη Γροιλανδία. Αν δεν την πάρουμε εμείς, θα τους έχουμε για γείτονες. Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί».
Ένα εξαιρετικά δύσκολο πεδίο για εξορύξεις
Το βασικό πρόβλημα για την εξόρυξη στη Γροιλανδία είναι η απομόνωση. Ακόμη και στο νότιο, πιο κατοικημένο τμήμα, οι δρόμοι είναι ελάχιστοι και δεν υπάρχουν σιδηροδρομικές γραμμές, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε μεταλλευτικό έργο θα έπρεπε να κατασκευάσει σχεδόν από το μηδέν τις απαραίτητες υποδομές. Παράλληλα, η ενέργεια θα έπρεπε να παραχθεί τοπικά και εξειδικευμένο προσωπικό να μεταφερθεί από το εξωτερικό.
Υπάρχουν, επίσης, σοβαρές περιβαλλοντικές ανησυχίες. Η εξόρυξη σπάνιων γαιών απαιτεί τη χρήση τοξικών χημικών ουσιών για τον διαχωρισμό τους από το πέτρωμα, κάτι που εγκυμονεί κινδύνους ρύπανσης, ιδιαίτερα σε ένα εύθραυστο αρκτικό οικοσύστημα. Επιπλέον, τα κοιτάσματα σπάνιων γαιών συχνά συνυπάρχουν με ραδιενεργό ουράνιο.
Σαν να μην έφταναν αυτά, οι σπάνιες γαίες της Γροιλανδίας βρίσκονται κυρίως σε ένα πολύπλοκο πέτρωμα που ονομάζεται ευδιαλύτης, από το οποίο δεν έχει μέχρι σήμερα αναπτυχθεί βιώσιμη, κερδοφόρα μέθοδος εξαγωγής. Σε άλλες περιοχές του κόσμου, τα αντίστοιχα στοιχεία εντοπίζονται σε διαφορετικούς γεωλογικούς σχηματισμούς, όπου οι διαδικασίες είναι δοκιμασμένες.
Παρότι ορισμένες εταιρείες βλέπουν τη μετοχή τους να εκτοξεύεται με ανακοινώσεις για πιλοτικές μονάδες στη Γροιλανδία, η πραγματικότητα είναι ότι απέχουν πολύ από τη λειτουργία ενός κανονικού ορυχείου και θα χρειαστούν επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων.
Μια αγορά με σκληρούς κανόνες
Η παραγωγή σπάνιων γαιών παραμένει μια ιδιαίτερα απαιτητική και ασταθής δραστηριότητα. Η Κίνα έχει επανειλημμένα χρησιμοποιήσει την τακτική της υπερπροσφοράς για να συμπιέσει τις τιμές και να εκτοπίσει ανταγωνιστές, ενώ σήμερα το μεγαλύτερο μέρος της επεξεργασίας αυτών των υλικών εξακολουθεί να γίνεται εκεί.
Με δεδομένο ότι πάνω από το 90% της παγκόσμιας παραγωγής προέρχεται από την Κίνα, αρκετοί στον κλάδο εκτιμούν πως οι ΗΠΑ θα έπρεπε να στηρίξουν ώριμα έργα σε φιλικές χώρες, όπως η Αυστραλία, ή ήδη λειτουργούσες μονάδες στο εσωτερικό τους, αντί να επενδύουν σε εξαιρετικά αβέβαια εγχειρήματα όπως αυτά της Γροιλανδίας.
Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, η μείωση της κινεζικής επιρροής είναι εφικτή, αλλά δύσκολα μπορεί να επιτευχθεί γρήγορα, και σίγουρα όχι ξεκινώντας από τις πιο δύσκολες και ακριβές επιλογές.
Με πληροφορίες από το AP news