Σε τροχιά πτώσης ο Κιρ Στάρμερ μετά την παραίτηση του Βρετανού Υπουργού Υγείας

Την αποχώρησή του από το υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε ο Γουές Στρίτινγκ μέσω επιστολής που ανάρτησε στην πλατφόρμα X, στην οποία εξηγεί τους λόγους της παραίτησής του.

Ο Βρετανός πολιτικός δηλώνει πως δεν διατηρεί πλέον την εμπιστοσύνη του προς την ηγεσία του Κιρ Στάρμερ, τονίζοντας ότι υπό τις παρούσες συνθήκες δεν μπορεί να συνεχίσει να συμμετέχει στην κυβέρνηση.

Όπως αναφέρει, θα ήταν αντίθετο με τις αξίες και τις αρχές του να παραμείνει στο κυβερνητικό σχήμα, ενώ εκτιμά ότι ο Στάρμερ δεν πρόκειται να οδηγήσει το Εργατικό Κόμμα στις επόμενες γενικές εκλογές. Παράλληλα, επισημαίνει πως η επόμενη ημέρα για το κόμμα απαιτεί μια ισχυρή και αξιόπιστη διαδικασία διαδοχής με τους καταλληλότερους υποψηφίους.

Ο Στρίτινγκ χαρακτηρίζει τη θητεία του στο υπουργείο Υγείας ως «τη μεγαλύτερη τιμή της ζωής του», σημειώνοντας ότι το Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS) έχει αρχίσει να ανακάμπτει, αν και —όπως υπογραμμίζει— εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις.

Εσωκομματικές πιέσεις και σενάρια διαδοχής στους Εργατικούς

Ο Κιρ Στάρμερ βρίσκεται αντιμέτωπος με έντονες πιέσεις για την πολιτική του επιβίωση, καθώς σχεδόν το ένα τέταρτο των βουλευτών των Εργατικών έχει ζητήσει δημόσια την αποχώρησή του μετά το αρνητικό αποτέλεσμα των τοπικών εκλογών της προηγούμενης εβδομάδας.

Ο Γουές Στρίτινγκ συγκαταλέγεται πλέον στα πρόσωπα που θεωρούνται πιθανοί διεκδικητές της ηγεσίας, εφόσον ξεκινήσει επίσημη εσωκομματική διαδικασία. Την ίδια στιγμή, η πρώην αναπληρώτρια πρωθυπουργός Άντζελα Ρέινερ ανακοίνωσε ότι απαλλάχθηκε από τις κατηγορίες που σχετίζονταν με φορολογική έρευνα εις βάρος της, εξέλιξη που την επαναφέρει δυναμικά στο πολιτικό προσκήνιο.

Παράλληλα, η αριστερή πτέρυγα του κόμματος επιδιώκει να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική έδρα για τον δήμαρχο του Μάντσεστερ, Άντι Μπέρναμ, καθώς χωρίς ιδιότητα βουλευτή δεν μπορεί να συμμετάσχει σε εσωκομματική αναμέτρηση για την ηγεσία.

Για να τεθεί επίσημα θέμα ηγεσίας, απαιτείται ένας πιθανός αντίπαλος του Στάρμερ να εξασφαλίσει τη στήριξη του 20% της κοινοβουλευτικής ομάδας των Εργατικών. Με δεδομένο ότι το κόμμα διαθέτει σήμερα 403 βουλευτές, χρειάζονται συνολικά 81 υπογραφές προκειμένου να κινηθεί διαδικασία μομφής. Η τελική επιλογή ηγέτη θα πραγματοποιηθεί μέσω εσωκομματικής ψηφοφορίας στην οποία συμμετέχουν μέλη και οργανώσεις του κόμματος.

Οι σχέσεις ανάμεσα στον Στρίτινγκ και τον Στάρμερ είχαν ήδη επιβαρυνθεί τους προηγούμενους μήνες. Τον Νοέμβριο είχε ξεσπάσει δημόσια αντιπαράθεση, όταν συνεργάτες του πρωθυπουργού κατηγόρησαν τον τότε υπουργό Υγείας ότι προετοίμαζε εσωκομματική αμφισβήτηση. Ο ίδιος απέρριψε κατηγορηματικά τα σενάρια αυτά και κάλεσε τον Στάρμερ να απομακρύνει όσους διέρρεαν σχετικές πληροφορίες. Η ένταση παρέμεινε και μέσα στο 2026, με τον Στρίτινγκ να αφήνει αιχμές για τις επανειλημμένες πολιτικές υπαναχωρήσεις της κυβέρνησης.

Στο εσωτερικό των Εργατικών, ο Στρίτινγκ θεωρείται ισχυρός επικοινωνιακά και ιδιαίτερα αποτελεσματικός στον δημόσιο λόγο, σε αντίθεση με τον Στάρμερ, ο οποίος δέχεται κριτική ότι δεν έχει καταφέρει να διαμορφώσει ένα σαφές πολιτικό αφήγημα μετά τις εκλογές της 7ης Μαΐου.

Αν και προέρχεται από τη δεξιά πτέρυγα του κόμματος, ακολουθώντας τη γραμμή προσωπικοτήτων όπως ο Τόνι Μπλερ και ο Πίτερ Μάντελσον, το τελευταίο διάστημα φαίνεται πως επιχείρησε να διευρύνει την επιρροή του και προς την αριστερά των Εργατικών, παίρνοντας θέση σε ζητήματα όπως ο πόλεμος στη Γάζα.

Αναλυτικά η ανακοίνωση της παραίτησής:

«Αγαπητέ Πρωθυπουργέ,

Τα αποτελέσματα είναι πλέον γνωστά και χαίρομαι που μπορώ να αναφέρω ότι πέτυχα τους φιλόδοξους στόχους που μου θέσατε όταν ανέλαβα υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Φροντίδας. Τα σημερινά στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι ξεπεράσαμε τον στόχο για τους χρόνους αναμονής παρά τις απεργίες και ότι οι λίστες αναμονής μειώθηκαν κατά 110.000 τον Μάρτιο - η μεγαλύτερη μηνιαία μείωση εκτός περιόδου Covid από το 2008 - γεγονός που σημαίνει ότι βρισκόμαστε σε τροχιά για τη μεγαλύτερη και ταχύτερη βελτίωση στους χρόνους αναμονής στην ιστορία του NHS.

Το μοναδικό ερώτημα που έχει σημασία για κάθε κυβέρνηση είναι αν παραδίδει στους επόμενους μια καλύτερη κατάσταση από αυτή που παρέλαβε. Οι χρόνοι ανταπόκρισης των ασθενοφόρων για καρδιακά επεισόδια και εγκεφαλικά είναι πλέον οι καλύτεροι της τελευταίας πενταετίας. Οι χρόνοι αναμονής στα επείγοντα βελτιώνονται, με τις επιδόσεις στο όριο των τεσσάρων ωρών να είναι επίσης οι καλύτερες των τελευταίων πέντε ετών. Προσλάβαμε 2.000 επιπλέον γενικούς γιατρούς και η ικανοποίηση των πολιτών αυξήθηκε από το 60% στο 74,5% από τότε που αναλάβαμε τη διακυβέρνηση. Πετύχαμε τον στόχο πρόσληψης 8.500 εργαζομένων στην ψυχική υγεία τρία χρόνια νωρίτερα. Όλα αυτά επιτεύχθηκαν ενώ εξισορροπήσαμε τα οικονομικά για πρώτη φορά έπειτα από εννέα χρόνια και ξεπεράσαμε τον στόχο παραγωγικότητας του NHS κατά 2%, φτάνοντας στο 2,8%, κάτι που σημαίνει ότι οι επενδύσεις αποδίδουν περισσότερο και οι πολίτες μπορούν να έχουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη ότι τα χρήματά τους αξιοποιούνται σωστά.

Τίποτα από αυτά δεν θα είχε επιτευχθεί χωρίς την εξαιρετική ηγετική ομάδα υπουργών, στελεχών και συμβούλων που δημιουργήσαμε στο υπουργείο Υγείας και στο NHS - με επικεφαλής τη Σαμάνθα Τζόουνς και τον σερ Τζιμ Μάκι, ο οποίος υπήρξε  σπουδαίος ηγέτης για το 1,5 εκατομμύριο εργαζομένων από τους οποίους εξαρτάται αυτή η επιτυχία.

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας αποτελεί την ενσάρκωση όλων όσων είναι καλύτερα στη Βρετανία και στις αξίες της. Χάρη στην κυβέρνηση των Εργατικών βρίσκεται πλέον στον δρόμο της ανάκαμψης: έγιναν πολλά, αλλά υπάρχουν ακόμη πάρα πολλά να γίνουν.

Όλοι αυτοί είναι καλοί λόγοι για να παραμείνω στη θέση μου. Όμως, όπως γνωρίζετε από τη συζήτησή μας νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, έχοντας χάσει την εμπιστοσύνη μου στην ηγεσία σας, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι θα ήταν ανέντιμο και ανήθικο με τις αρχές μου να παραμείνω στην κυβέρνηση.

Τα αποτελέσματα των εκλογών της περασμένης εβδομάδας ήταν πρωτοφανή, τόσο ως προς το μέγεθος της ήττας όσο και ως προς τις συνέπειές της. Για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας μας, εθνικιστές βρίσκονται στην εξουσία σε κάθε γωνιά του Ηνωμένου Βασιλείου - συμπεριλαμβανομένου ενός επικίνδυνου αγγλικού εθνικισμού που εκπροσωπείται από τον Νάιτζελ Φάρατζ και το Reform UK. Αυτό αποτελεί υπαρξιακή απειλή για την ενότητα του Ηνωμένου Βασιλείου, αλλά και απειλή για τις αξίες και τα ιδανικά που έκαναν αυτή τη χώρα σπουδαία.

Οι προοδευτικοί πολίτες σε όλη τη χώρα κατανοούν αυτή την απειλή και την ευθύνη μας να την αντιμετωπίσουμε, όμως χάνουν ολοένα και περισσότερο την πίστη τους ότι το Εργατικό Κόμμα μπορεί να ανταποκριθεί στην ιστορική του ευθύνη να νικήσει τον ρατσισμό και να προσφέρει ελπίδα ότι οι καλύτερες ημέρες της Βρετανίας βρίσκονται μπροστά μας μέσω της σοσιαλδημοκρατίας.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η αντιδημοφιλία της κυβέρνησης αποτέλεσε βασικό και κοινό παράγοντα στις ήττες μας σε Αγγλία, Σκωτία και Ουαλία. Καλοί άνθρωποι των Εργατικών έχασαν χωρίς δική τους ευθύνη. Υπάρχουν πολλοί λόγοι που μπορούμε να επισημάνουμε: από μεμονωμένα πολιτικά λάθη, όπως η απόφαση για περικοπή του επιδόματος θέρμανσης, έως την ομιλία για το "νησί των ξένων", που άφησαν τη χώρα να μην γνωρίζει ποιοι είμαστε και τι πραγματικά εκπροσωπούμε.

Διαθέτετε πολλές μεγάλες αρετές που θαυμάζω. Οδηγήσατε το κόμμα μας σε μια νίκη που λίγοι πίστευαν πιθανή το 2024 και ήμουν περήφανος που αγωνίστηκα στο πλευρό σας σε εκείνη την εκστρατεία. Δείξατε θάρρος και πολιτική υπευθυνότητα στη διεθνή σκηνή - ιδιαίτερα κρατώντας τη Βρετανία εκτός του πολέμου με το Ιράν.

Όμως, εκεί που χρειαζόμαστε όραμα υπάρχει κενό. Εκεί που χρειαζόμαστε κατεύθυνση υπάρχει στασιμότητα. Αυτό αποτυπώθηκε ξεκάθαρα και στην ομιλία σας τη Δευτέρα. Οι ηγέτες αναλαμβάνουν ευθύνη, αλλά πολύ συχνά αυτό έχει σημάνει ότι άλλοι άνθρωποι θυσιάζονται πολιτικά. Πρέπει επίσης να ακούτε περισσότερο τους συναδέλφους σας, συμπεριλαμβανομένων των βουλευτών της κοινοβουλευτικής ομάδας, καθώς η σκληρή αντιμετώπιση των διαφορετικών απόψεων υποβαθμίζει την πολιτική μας.

Ως μέλος της κυβέρνησής σας γνωρίζω καλύτερα από τους περισσότερους πόσο δύσκολη είναι η διακυβέρνηση. Και πρέπει να είναι δύσκολη, γιατί έχει σημασία. Η χώρα αντιμετωπίζει τεράστιες προκλήσεις. Για πρώτη φορά στην ιστορία μας, η επόμενη γενιά κινδυνεύει να παραλάβει χειρότερες συνθήκες από την προηγούμενη. Πόλεμοι στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή επιδεινώνουν τις δυσκολίες μας.

Βρισκόμαστε στις απαρχές μιας τεχνολογικής βιομηχανικής επανάστασης που θα επηρεάσει κάθε πτυχή της ζωής μας, ιδιαίτερα το μέλλον της εργασίας. Δεν είναι σαφές αν ο 21ος αιώνας θα καθοριστεί από τη δημοκρατία ή την τυραννία. Μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση, τη λιτότητα, το Brexit, τη Λιζ Τρας, την πανδημία, τον πόλεμο στην Ουκρανία και πλέον τον πόλεμο στο Ιράν, η χώρα χρειάζεται ξανά να πιστέψει ότι τα πράγματα μπορούν να γίνουν καλύτερα και ότι η πολιτική αποτελεί μέρος της λύσης και όχι της αιτίας του προβλήματος. Αυτές οι προκλήσεις απαιτούν τολμηρό όραμα και μεγαλύτερες λύσεις από όσες προσφέρουμε σήμερα.

Είναι πλέον σαφές ότι δεν θα οδηγήσετε το Εργατικό Κόμμα στις επόμενες γενικές εκλογές και ότι οι βουλευτές και τα συνδικάτα των Εργατικών επιθυμούν η συζήτηση για το μέλλον να είναι μια μάχη ιδεών και όχι προσωπικών αντιπαραθέσεων ή μικροκομματικών συγκρούσεων. Η διαδικασία αυτή πρέπει να είναι ανοιχτή και να περιλαμβάνει τους καλύτερους δυνατούς υποψηφίους. Στηρίζω αυτή την προσέγγιση και ελπίζω ότι θα τη διευκολύνετε.

Το να υπηρετώ ως υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Φροντίδας υπήρξε η μεγαλύτερη τιμή και χαρά της ζωής μου και, ανεξάρτητα από τις διαφωνίες μας αυτή την εβδομάδα, παραμένω πραγματικά ευγνώμων για την ευκαιρία που μου δώσατε να υπηρετήσω. Είμαι βαθιά λυπημένος που αποχωρώ από την κυβέρνηση με αυτόν τον τρόπο.

Με εκτίμηση,
Γουές Στρίτινγκ MP».