Τα εστιατόρια έγιναν τόσο ακριβά που οι καταναλωτές τρώνε πλέον σε… IKEA και σούπερ μάρκετ

Στη Γερμανία, όλο και περισσότεροι καταναλωτές επιλέγουν να γευματίσουν σε χώρους του λιανεμπορίου, αναζητώντας χαμηλότερες τιμές από εκείνες των παραδοσιακών εστιατορίων, με μια από τις δημοφιλέστερες επιλογές να είναι τα καταστήματα ΙΚΕΑ και σούπερ μάρκετ. Εικόνες με πελάτε που τρώνε μπούτια κοτόπουλου από το σούπερ μάρκετ, hot dogs και currywurst με τηγανητές πατάτες στο πάρκινγκ ενός καταστήματος οικοδομικών υλικών.

Η εικόνα αυτή έχει ονομασία. Η αποκαλούμενη «εστίαση του λιανεμπορίου» καταγράφει διαδοχικά ρεκόρ, σύμφωνα με μελέτη του γερμανικού Ινστιτούτου Ερευνών Λιανεμπορίου EHI. Ειδικότερα, οι επιχειρήσεις του κλάδου πραγματοποίησαν το 2025 τζίρο περίπου 13,3 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 7,1% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος και στο υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα.

Σε σχέση με το 2019, τα έσοδα έχουν ενισχυθεί σχεδόν κατά 33%. Η άνοδος αποδίδεται τόσο στην αύξηση της επισκεψιμότητας όσο και στις ανατιμήσεις, ενώ το EHI προβλέπει περαιτέρω ανάπτυξη της αγοράς το 2026. Η έρευνα βασίστηκε σε στοιχεία 29 εμπορικών επιχειρήσεων, οι οποίες διαθέτουν συνολικά περίπου 6.100 καταστήματα, και τα αποτελέσματά της αναπροσαρμόστηκαν ώστε να αποτυπώνουν το σύνολο της γερμανικής αγοράς.

Από τα αρτοποιεία έως τα εστιατόρια των IKEA

Στην εστίαση του λιανεμπορίου περιλαμβάνονται τα έτοιμα γεύματα, τα σνακ και τα ποτά που πωλούνται σε εμπορικούς χώρους. Πρόκειται για αρτοποιεία, καφέ, σημεία γρήγορου φαγητού, θερμές βιτρίνες, εστιατόρια και delicatessen μέσα σε σούπερ μάρκετ, εμπορικά κέντρα, πρατήρια καυσίμων, καταστήματα επίπλων και αλυσίδες ειδών για το σπίτι.

Τα προϊόντα με τις υψηλότερες πωλήσεις στη Γερμανία είναι οι κεφτέδες, το currywurst, τα γεμιστά σάντουιτς και τα σνίτσελ. Το μεσημεριανό γεύμα αποτελεί τον βασικό πυλώνα της αγοράς, ενώ τα περισσότερα προϊόντα αγοράζονται για κατανάλωση εκτός καταστήματος. Περισσότεροι από τρεις στους τέσσερις εμπόρους διαχειρίζονται μόνοι τους τις εγκαταστάσεις εστίασης.

Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της IKEA, η οποία, εκτός από τα εστιατόριά της, διαθέτει hot dogs κοντά στα ταμεία. Σύμφωνα με την εταιρεία, στα γερμανικά καταστήματά της παρασκευάστηκαν και πουλήθηκαν περίπου 20 εκατομμύρια hot dogs μέσα στους τελευταίους 12 μήνες.

Παράλληλα, πολλά σούπερ μάρκετ έχουν δημιουργήσει salad bars και καταστήματα ασιατικού φαγητού. Σε 100 καταστήματα της Rewe λειτουργούν πλέον σημεία αυτοεξυπηρέτησης με ζεστά γεύματα, ενώ άλλες επιχειρήσεις επενδύουν σε food trucks. Ορισμένες αλυσίδες δοκιμάζουν ακόμη και ρομπότ μαγειρικής.

Η αλυσίδα σούπερ μάρκετ Globus πουλά στις θερμές βιτρίνες της ψωμάκια με γερμανικό ρολό κρέατος στην τιμή του ενός ευρώ. Οι ετήσιες πωλήσεις φτάνουν τα 30 εκατομμύρια τεμάχια. Στα 57 εστιατόρια της εταιρείας σερβίρονται καθημερινά περίπου 60.000 μεσημεριανά γεύματα.

Έως και 45% φθηνότερα τα πιάτα ζυμαρικών

Η αγορά επωφελείται από το λεγόμενο «φαινόμενο trading down»: οι καταναλωτές, πιεσμένοι από τις μεγάλες αυξήσεις των τιμών, εγκαταλείπουν ακριβότερες επιλογές και στρέφονται σε φθηνότερες λύσεις. Η διαφορά στο τελικό κόστος είναι αισθητή.

Σύμφωνα με στοιχεία της YouGov, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 οι πελάτες πλήρωναν κατά μέσο όρο 9,17 ευρώ για πιάτα με μπριζόλα ή άλλο κρέας στους χώρους εστίασης του λιανεμπορίου, έναντι 13,16 ευρώ στην υπόλοιπη αγορά εστίασης.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η ψαλίδα στα ζυμαρικά: ένα πιάτο κόστιζε κατά μέσο όρο 5,87 ευρώ σε σούπερ μάρκετ ή εμπορικό κατάστημα, έναντι 10,60 ευρώ σε εστιατόρια και άλλα καταστήματα εστίασης.

Επτά στους δέκα θεωρούν ακριβά τα εστιατόρια

Την ίδια στιγμή, τα εστιατόρια, τα μπαρ και τα καφέ της Γερμανίας βρίσκονται υπό έντονη πίεση. Ο ονομαστικός τζίρος του κλάδου κατά το πρώτο εξάμηνο ήταν σχεδόν 15% υψηλότερος από το 2019. Σε πραγματικούς όρους, όμως, δηλαδή μετά την αφαίρεση της επίδρασης των αυξήσεων στις τιμές, τα έσοδα ήταν μειωμένα κατά περισσότερο από 23%.

Οι καταναλωτές εξετάζουν πλέον πολύ πιο προσεκτικά πού θα διαθέσουν τα χρήματά τους και εάν μία επίσκεψη σε εστιατόριο είναι πραγματικά απαραίτητη. Σε αντιπροσωπευτική έρευνα της YouGov, το 72% δήλωσε ότι θεωρεί πλέον υπερβολικά ακριβό το φαγητό σε εστιατόριο, ενώ το 38% ανέφερε ότι στις αρχές του 2026 έτρωγε έξω λιγότερο συχνά σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Η τάση δεν περνά απαρατήρητη από τις μεγάλες εμπορικές αλυσίδες. Πολλές επεκτείνουν τις υπηρεσίες εστίασης, όχι μόνο για να αυξήσουν την επισκεψιμότητα και να ενισχύσουν την πιστότητα των πελατών, αλλά και για να τους κρατήσουν περισσότερη ώρα μέσα στα καταστήματα. Έτσι, το φθηνό γεύμα μετατρέπεται σε ένα ακόμη εργαλείο στον ανταγωνισμό του λιανεμπορίου.