«Μαύρα» τα σενάρια για την αγορά Ενέργειας
Ελλείψεις καυσίμων, αυξημένες τιμές, μειούμενη ζήτηση, επιβράδυνση των οικονομιών, αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων. Αυτή είναι, λίγο ως πολύ, η «επόμενη μέρα» του πολέμου στον Περσικό και η «βουτιά» της τιμής του πετρελαίου και του φυσικού αερίου επ’ ουδενί μπορεί να εκληφθεί ως λήξη της κρίσης, καθώς η ζημιά έχει γίνει και το ζητούμενο είναι να περιοριστούν οι ζημιές το ταχύτερο δυνατόν.
Ακόμα και οι ελλείψεις στα αεροπορικά καύσιμα, που περιγράφονται και στην επικαιροποιημένη έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ), μόνο ελαφρά τη καρδία δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν, αφού δεν πρόκειται για καύσιμα… πολυτελείας, όπως κάποιοι αφελείς λένε, αλλά για την αναγκαία συνθήκη έτσι ώστε να μη διαταραχθούν οι παγκόσμιες μεταφορές και ο Τουρισμός.
Τα νέα δεδομένα
Σύμφωνα με τη νέα έκθεση του ΙΕΑ, η ζήτηση πετρελαίου αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 80 kb/d φέτος, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν ανατρέπει τις παγκόσμιες προοπτικές. Αυτό είναι 730 kb/d λιγότερο από ό,τι στην έκθεση του Μαρτίου και μια προβλεπόμενη μείωση 1,5 mb/d στο δεύτερο τρίμηνο του 2026 θα είναι η πιο απότομη από τότε που η Covid-19 μείωσε την κατανάλωση καυσίμων.
Η παγκόσμια παραγωγή αργού πετρελαίου συνεχίζει να αντιμετωπίζει δυσκολίες λόγω των διαταραχών στην προμήθεια πρώτων υλών και των ζημιών στις υποδομές, οι οποίες περιορίζουν τις παγκόσμιες αγορές προϊόντων. Τον Απρίλιο, τα διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής και της Ασίας με περιορισμούς σε πρώτες ύλες μείωσαν την παραγωγή τους κατά περίπου 6 mb/d, στα 77,2 mb/d. Η παγκόσμια παραγωγή αργού πετρελαίου αναμένεται τώρα να μειωθεί κατά μέσο όρο κατά 1 mb/d το 2026, στα 82,9 mb/d.
Αγωνία για τον νέο κύκλο διαβουλεύσεων
Η ανακοίνωση την περασμένη εβδομάδα για εκεχειρία στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έδωσε κάποια ευπρόσδεκτη ανάπαυλα στις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου, ακριβώς τη στιγμή που ο αντίκτυπος των διαταραχών στον εφοδιασμό και το εμπόριο εξαπλωνόταν παγκοσμίως. Ωστόσο, παραμένει ασαφές εάν η εκεχειρία θα μετατραπεί σε μια διαρκή ειρήνη και σε μια επιστροφή στις τακτικές ροές πλοίων μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Με δεδομένο ότι οι χώρες εισαγωγής πετρελαίου αγωνίζονται να προμηθευτούν βαρέλια αντικατάστασης από μια ολοένα και πιο συρρικνούμενη δεξαμενή εφοδιασμού, οι τιμές του φυσικού αργού πετρελαίου εκτοξεύτηκαν σε επίπεδα ρεκόρ κοντά στα 150 δολάρια/βαρέλι, πολύ πάνω από τις τιμές στις αγορές μελλοντικής εκπλήρωσης, με την αποσύνδεση των φυσικών συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης να γίνεται ολοένα και πιο έντονη. Ακόμη πιο απότομα κέρδη έχουν παρατηρηθεί για τα διυλισμένα προϊόντα, με τις τιμές των μεσαίων αποσταγμάτων στη Σιγκαπούρη να φτάνουν σε ιστορικά υψηλά πάνω από 290 δολάρια/βαρέλι!
Τόσο οι καταναλωτές όσο και τα διυλιστήρια αξιοποιούν τα αποθέματα πετρελαίου για να μετριάσουν τον άμεσο αντίκτυπο των διακοπών εφοδιασμού. Όπου, όμως, τα αποθέματα πετρελαίου δεν μπόρεσαν να γεφυρώσουν το χάσμα, η ζήτηση έχει πληγεί. Τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν υγραέριο έχουν επίσης επηρεαστεί, ενώ οι ακυρώσεις πτήσεων σε όλη τη Μέση Ανατολή, σε τμήματα της Ασίας και της Ευρώπης έχουν οδηγήσει σε απότομη πτώση της κατανάλωσης καυσίμου αεριωθούμενων. Ένας αυξανόμενος αριθμός χωρών έχει εφαρμόσει πολιτικές για τη μείωση της ζήτησης, ενώ άλλες έχουν θεσπίσει μέτρα για την προστασία των καταναλωτών από τον πλήρη αντίκτυπο της αύξησης των τιμών των καυσίμων.
Το καλό και αισιόδοξο σενάριο του ΙΕΑ, υποθέτει την επανέναρξη των τακτικών παραδόσεων πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή στις διεθνείς αγορές έως τα μέσα του έτους, αλλά όχι πίσω στα επίπεδα πριν από τη σύγκρουση. Στο κακό σενάριο, όπου οι κίνδυνοι για την παραγωγή και το εμπόριο ενέργειας στη Μέση Ανατολή παραμένουν υψηλοί λόγω μιας παρατεταμένης σύγκρουσης, οι αγορές ενέργειας και οι οικονομίες σε όλο τον κόσμο πρέπει να προετοιμαστούν για σημαντικές διαταραχές τους επόμενους μήνες.