Εργασία και Σύνταξη: Ποια είναι τα οφέλη και ποιο το κόστος

Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και αναλόγως το επάγγελμα, μπορούν κάποιοι συνταξιούχοι να συνεχίσουν να εργάζονται, λαμβάνοντας παράλληλα και το επίδομα σύνταξης, χωρίς αυτό να μειώνεται ή να χάνεται.

Η περικοπή της σύνταξης για τους εργαζόμενους συνταξιούχους καταργήθηκε από 1^η Ιανουαρίου 2024 και θεσπίστηκε ειδικός πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ, με διαφορετικό τρόπο υπολογισμού για μισθωτούς, ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες. Τι ισχύει για κάθε περίπτωση;

Μισθωτοί

Για έναν μισθωτό, το επίδομα σύνταξης και ο μισθός της εργασίας του εξασφαλίζουν δύο βασικές πηγές εισοδήματος, με το κόστος επιβάρυνσης να ανέρχεται μόλις στο 10% επί των μεικτών αποδοχών του, ενώ εξακολουθεί να λαμβάνει ολόκληρη την κύρια σύνταξη και την επικουρική, αν υπάρχει. Το κόστος επιβάρυνσης υπολογίζεται από τον μισθό και δεν παρακρατείται από τη σύνταξη. Για παράδειγμα, ένας μισθωτός με μεικτές αποδοχές 1.200 ευρώ επιβαρύνεται με 120 ευρώ τον μήνα, αλλά κρατά ολόκληρη τη σύνταξη των 800 ή 1.000 ευρώ. Επιπλέον, τα ένσημα που συνεχίζει να συγκεντρώνει δεν χάνονται.  Η σύνταξη προσαυξάνεται κατά 0,77% επί των αποδοχών για κάθε έτος εργασίας. Παρά το 4% του πληθωρισμού και τις συνεχόμενες αυξήσεις σε ενέργεια και ενοίκια, ο συνδυασμός σύνταξης και εργασίας δεν σημαίνει απαραίτητα περικοπές στα έξοδα για να καλυφθούν βασικές ανάγκες.

Ελεύθεροι επαγγελματίες

Το πλαίσιο που ισχύει από το 1^η Ιανουαρίου 2024 δίνει τη δυνατότητα σε ένα γιατρό ή δικηγόρο να συνεχίσει να εργάζεται χωρίς να κλείσει το γραφείο του. Παλαιότερα, πολλοί δεν έκαναν αίτηση σύνταξης, γιατί η σύνταξη μαζί με εργασία είχε μεγάλο κόστος. Πλέον οι  ελεύθεροι επαγγελματίες πληρώνουν τις κανονικές εισφορές τους και επιπλέον ποσό ίσο με το 50% της εισφοράς κύριας ασφάλισης της κατηγορίας που έχουν επιλέξει. Το ποσό είναι σταθερό και δεν εξαρτάται από το πόσα κερδίζουν. Στην 1η κατηγορία η εισφορά κύριας σύνταξης είναι 185,09 ευρώ, η πρόσθετη επιβάρυνση είναι περίπου 92,55 ευρώ τον μήνα, όσο υψηλός κι αν είναι ο τζίρος. Επομένως, ενώ η ακρίβεια και ο πληθωρισμός «χτυπά» τους ελεύθερους επαγγελματίες, το μηνιαίο εισόδημα από την εργασία και τη σύνταξη παρέχει σίγουρα μια ασφάλεια  όταν ο τζίρος ανεβοκατεβαίνει και το κόστος λειτουργίας αυξάνεται.

Αγρότες

Ο αγρότης που παίρνει σύνταξη από τον πρώην ΟΓΑ μπορεί να συνεχίσει να καλλιεργεί ή να εκτρέφει ζώα και να εισπράττει κανονικά τη σύνταξή του, χωρίς να πληρώνει τίποτα επιπλέον στον ΕΦΚΑ.

Ποιους συμφέρει;

• Ελεύθερους επαγγελματίες 62 ετών και άνω που συμπληρώνουν τις προϋποθέσεις για πλήρη σύνταξη.
• Αυτοαπασχολούμενους (γιατρούς, μηχανικούς, δικηγόρους) 62 ετών και άνω που συμπληρώνουν τις προϋποθέσεις για πλήρη σύνταξη.
• Μισθωτούς που μπορούν να παραμείνουν στην εργασία σε συνεννόηση με τον εργοδότη και συμπληρώνουν τις προϋποθέσεις για πλήρη ή, κατά περίπτωση, μειωμένη σύνταξη.
• Αγρότες.
• Ασφαλισμένους που μπορούν να λάβουν σύνταξη αναπηρίας και να αυξήσουν έτσι το εισόδημά τους.

Τι καταβάλλουν

• Μισθωτοί: επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 10% επί των μεικτών αποδοχών.
• Αυτοαπασχολούμενοι / ελεύθεροι επαγγελματίες: εισφορές αυξημένες κατά 50% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης.
• Αγρότες (εκτός π. ΟΓΑ): εισφορές αυξημένες κατά 50% επί της επιλεγείσας ασφαλιστικής κατηγορίας κύριας ασφάλισης.
• Απασχόληση με Παραστατικά Παρεχόμενων Υπηρεσιών (τίτλους κτήσης): επιπλέον πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ ύψους 10% επί της καθαρής αξίας του παραστατικού.

Από την καταβολή του πόρου εξαιρούνται:

• Οι συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας
• Οι συνταξιούχοι των ειδικών παθήσεων
• Όσοι λαμβάνουν εξωιδρυματικό επίδομα
• Οι πολύτεκνοι

Δεν καταβάλλουν καθόλου ασφαλιστικές εισφορές ούτε πόρο υπέρ e-ΕΦΚΑ:

• Οι συνταξιούχοι του π. ΟΓΑ, εφόσον ασκούν απασχόληση που υπάγεται στην ασφάλιση του π. ΟΓΑ.
• Οι συνταξιούχοι των ενταγμένων στον e-ΕΦΚΑ φορέων, εφόσον το ετήσιο εισόδημά τους από αγροτική απασχόληση δεν υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ.