Μετεγκατάσταση με ενίσχυση 10.000 ευρώ: Επιπλέον 10 Περιφερειακές Ενότητες στο πρόγραμμα

Σε δέκα ακόμη Περιφερειακές Ενότητες της χώρας επεκτείνεται το Πρόγραμμα Δημογραφικής Ανάπτυξης, το οποίο παρέχει οικονομική ενίσχυση 10.000 ευρώ σε νοικοκυριά που μεταφέρουν μόνιμα την κύρια κατοικία τους στις περιοχές που ορίζονται.

Το πρόγραμμα του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας προβλέπει την καταβολή της ενίσχυσης σε δύο ισόποσες δόσεις, ενώ για πρώτη φορά υπάρχει η δυνατότητα προκαταβολής της πρώτης δόσης των 5.000 ευρώ πριν το στάδιο της προέγκρισης, ώστε να καλυφθούν τα έξοδα της μετεγκατάστασης.

Ποιες περιοχές αφορά

Το Πρόγραμμα, που μέχρι σήμερα εφαρμοζόταν στους Δήμους Σουφλίου, Διδυμότειχου και Ορεστιάδας του Έβρου, επεκτείνεται στις Περιφερειακές Ενότητες Δράμας, Φλώρινας, Κιλκίς, Σερρών, Πέλλας, Καστοριάς, Κοζάνης, Γρεβενών, Ιωαννίνων και Θεσπρωτίας.

Προσοχή: σύμφωνα με το ΦΕΚ, δεν περιλαμβάνονται στο Πρόγραμμα όλοι οι δήμοι κάθε Περιφερειακής Ενότητας. Οι επιλέξιμοι δήμοι και οι θέσεις (ωφελούμενες μονάδες) ανά περιοχή παρουσιάζονται παρακάτω:

Ο συνολικός αριθμός ωφελούμενων νοικοκυριών περιορίζεται σε 1.000 για το σύνολο των περιοχών. Το Πρόγραμμα ισχύει μέχρι την κάλυψη των θέσεων και το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028, ενώ η απόφαση προβλέπει δαπάνη έως 10.000.000 ευρώ σε βάρος του προϋπολογισμού του Υπουργείου.

Πόσα χρήματα δίνονται και πότε πληρώνονται

Η ενίσχυση ανέρχεται σε 10.000 ευρώ ανά νοικοκυριό και καταβάλλεται από τον ΟΠΕΚΑ σε δύο ισόποσες δόσεις των 5.000 ευρώ:

• Πρώτη δόση: με την οριστική έγκριση της αίτησης.
• Δεύτερη δόση: μετά τη συμπλήρωση ενός έτους αποδεδειγμένης μόνιμης παραμονής στην περιοχή μετεγκατάστασης.

Η προκαταβολή. Κατά την υποβολή της αίτησης μπορεί κάποιος να ζητήσει να λάβει την πρώτη δόση πριν η αίτηση περάσει στο στάδιο της προέγκρισης. Για να δοθεί η προκαταβολή, ελέγχονται κατ’ ελάχιστο η υποβολή φορολογικών δηλώσεων, η προηγούμενη κατοικία του νοικοκυριού και η ύπαρξη κατοικίας στην περιοχή μετεγκατάστασης. Ο αιτών αναλαμβάνει την υποχρέωση να συμπληρώσει τις υπόλοιπες προϋποθέσεις και να προσκομίσει τα υπόλοιπα δικαιολογητικά μέσα σε δύο μήνες. Η προθεσμία μπορεί να παραταθεί έως δύο μήνες ακόμη, μόνο για εξαιρετικούς λόγους ή τυχηρά γεγονότα, με αίτημα που κατατίθεται τουλάχιστον 20 ημέρες πριν τη λήξη της αρχικής προθεσμίας.

Αν τα δικαιολογητικά δεν κατατεθούν εγκαίρως, η προκαταβολή ανακαλείται και το ποσό αναζητείται πίσω ως αχρεωστήτως καταβληθέν. Επιπλέον, μετά τη χορήγηση της προκαταβολής δεν είναι δυνατή η ανάκληση της αίτησης.

«Δίνουμε σε περισσότερους πολίτες τη δυνατότητα να κάνουν μια νέα αρχή», δήλωσε η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, τονίζοντας ότι η απόφαση να αλλάξει κάποιος τόπο ζωής χρειάζεται και πρακτική στήριξη.

Ποιοι δικαιούνται

Στο Πρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν μονοπρόσωπα και πολυπρόσωπα νοικοκυριά.

• Μονοπρόσωπο νοικοκυριό: ενήλικας Έλληνας πολίτης, άγαμος, χήρος, διαζευγμένος ή σε διάσταση, που υποβάλλει ατομική φορολογική δήλωση. Εξαιρούνται οι ενήλικες έως 25 ετών που φοιτούν σε εκπαιδευτικές δομές των δήμων μετεγκατάστασης.
• Πολυπρόσωπο νοικοκυριό: πρόσωπα που διαμένουν στην ίδια στέγη και απαρτίζονται από ένα άτομο που υποβάλλει φορολογική δήλωση και ένα ή περισσότερα τέκνα, ή από έγγαμο ζευγάρι ή ζευγάρι με σύμφωνο συμβίωσης, με ή χωρίς τέκνα. Ο αιτών πρέπει να είναι ενήλικας Έλληνας πολίτης.
• Έλληνες που ζούσαν σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ, εφόσον αποδείξουν την κατοικία τους εκεί πριν από τη μετεγκατάσταση.
• Νέοι απόφοιτοι: πρόσωπα που αποφοίτησαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2025 από τμήμα Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος με έδρα στην ίδια Περιφερειακή Ενότητα και επιλέγουν να παραμείνουν εκεί, χωρίς να έχουν αλλάξει κατοικία εκτός της Περιφερειακής Ενότητας.

Οι προϋποθέσεις (πρέπει να συντρέχουν όλες μαζί)

• Το νοικοκυριό έχει υποβάλει φορολογική δήλωση τουλάχιστον τα τρία προηγούμενα φορολογικά έτη πριν από το έτος μετεγκατάστασης και μεταφέρει την κύρια κατοικία του στην επιλέξιμη περιοχή από την 1.1.2025 και μετά.
• Τα τρία προηγούμενα έτη η κύρια κατοικία του βρισκόταν σε δήμο προέλευσης ή σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ.
• Ο αιτών ή μέλος του νοικοκυριού είναι ιδιοκτήτης (πλήρης κυριότητα ή επικαρπία, ακόμη και κατά ποσοστό), ή του έχει παραχωρηθεί η χρήση ακινήτου από συγγενή έως δευτέρου βαθμού, ή είναι μισθωτής ακινήτου στην περιοχή.
• Τα ανήλικα μέλη φοιτούν σε σχολική μονάδα (δημόσια ή ιδιωτική) μέχρι την ολοκλήρωση της υποχρεωτικής εκπαίδευσης ή μέχρι το 16ο έτος της ηλικίας.

Περιορισμοί στον τόπο προηγούμενης κατοικίας

Ως δήμοι προέλευσης ορίζονται όλοι οι δήμοι της χώρας, πλην των δήμων όλων των Περιφερειακών Ενοτήτων των Περιφερειών Ηπείρου, Δυτικής Μακεδονίας, Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Βορείου Αιγαίου και Νοτίου Αιγαίου.

Πώς γίνεται η αίτηση

Η αίτηση υποβάλλεται μία φορά, ηλεκτρονικά, μέσω gov.gr, στην εφαρμογή του Προγράμματος (relocation.vouchers.gov.gr), με τους κωδικούς taxisnet. Απαιτούνται ΑΜΚΑ, αστυνομική ταυτότητα ή διαβατήριο και IBAN ελληνικής τράπεζας ή παρόχου πληρωμών, στο οποίο ο αιτών είναι δικαιούχος ή συνδικαιούχος. Δηλώνονται επίσης e-mail και κινητό τηλέφωνο, καθώς και αν ζητείται η προκαταβολή.

Στοιχεία όπως τα εκκαθαριστικά και Ε1 των τριών τελευταίων ετών, η κατοικία και η φοίτηση των τέκνων αντλούνται αυτόματα από δημόσιες βάσεις δεδομένων. Όπου αυτό δεν είναι εφικτό, υποβάλλονται τα αντίστοιχα δικαιολογητικά. Ενδεικτικά:

• Για την κατοικία: συμβολαιογραφική πράξη αγοράς από 1.1.2025, ή δήλωση μίσθωσης τουλάχιστον τριετούς διάρκειας, ή δήλωση στο Ε1 ιδιόκτητου ακινήτου ως κύριας κατοικίας, ή υπεύθυνη δήλωση συγγενή έως β’ βαθμού για παραχώρηση χρήσης.
• Για ανήλικα τέκνα: βεβαίωση εγγραφής ή φοίτησης και, όταν υπάρχει άλλος γονέας, υπεύθυνη δήλωσή του ότι συναινεί στη μετεγκατάσταση (δεν απαιτείται αν ο αιτών ασκεί αποκλειστικά τη γονική μέριμνα).
• Για όσους ζούσαν σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ: μεταφρασμένα και επικυρωμένα έγγραφα που αποδεικνύουν κατοικία και φορολογική δήλωση εκεί.
• Για νέους αποφοίτους: τίτλος σπουδών ή βεβαίωση περάτωσης σπουδών.

Αν μια αίτηση απορριφθεί, μπορεί να υποβληθεί νέα όταν εκλείψουν οι λόγοι απόρριψης.

Αυτοψίες και έλεγχοι

Μετά την προέγκριση της αίτησης, ο δήμος μετεγκατάστασης διενεργεί αυτοψία μέσω τριμελούς επιτροπής (στέλεχος της Οικονομικής Υπηρεσίας, μηχανικός της Τεχνικής Υπηρεσίας και στέλεχος της Κοινωνικής Πρόνοιας). Η αυτοψία γίνεται εντός 15 ημερών και η έκθεση υποβάλλεται στον Δήμαρχο εντός 5 ημερών. Ως ημερομηνία μετεγκατάστασης ορίζεται η ημέρα της αυτοψίας. Αν ο αιτών απουσιάζει, προβλέπονται δεύτερος και τρίτος έλεγχος.

Η διαδικασία επαναλαμβάνεται μέσα σε 15 ημέρες από τη συμπλήρωση ενός έτους, για να επιβεβαιωθεί η μόνιμη παραμονή και να εγκριθεί η δεύτερη δόση.

Κυρώσεις και επιστροφή χρημάτων

1. Σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης για τη μετεγκατάσταση, ανακαλείται η έγκριση και επιβάλλεται πρόστιμο διπλάσιο της ενίσχυσης που χορηγήθηκε.
2. Όποιος μεταφέρει την κύρια κατοικία του εκτός περιοχής μέσα στο πρώτο έτος επιστρέφει το ποσό για το διάστημα που υπολείπεται του έτους, εφόσον έχει υποβάλει δήλωση αποχώρησης. Αν δεν τη δηλώσει, επιβάλλεται το διπλάσιο πρόστιμο.
3. Σε περίπτωση εικονικής ή πολλαπλής μίσθωσης ή εικονικής δωρεάν παραχώρησης κατοικίας, τα πρόστιμα, διπλάσια της ενίσχυσης, επιβάλλονται στους ιδιοκτήτες των ακινήτων.
4. Κατά των δυσμενών πράξεων του ΟΠΕΚΑ μπορεί να ασκηθεί ενδικοφανής προσφυγή.