Συντάξεις χηρείας: Τέλος στην αγωνία για μειώσεις και αναδρομικά
Καθησυχαστικό μήνυμα προς τους δικαιούχους συντάξεων χηρείας επιχείρησε να στείλει το υπουργείο Εργασίας, μετά την αναστάτωση που προκάλεσε η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για την καταβολή της εθνικής σύνταξης σε περιπτώσεις σώρευσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.
Ο υφυπουργός Εργασίας Κώστας Καραγκούνης, μιλώντας στο ΕΡΤnews, ξεκαθάρισε ότι η κυβέρνηση δεν προτίθεται να προχωρήσει ούτε σε περικοπές συντάξεων χηρείας ούτε σε αναζήτηση αναδρομικών από τους συνταξιούχους. Το μήνυμα του υπουργείου αφορά περίπου 200.000 δικαιούχους, οι οποίοι τις τελευταίες ημέρες βρέθηκαν αντιμέτωποι με σενάρια μειώσεων και επιστροφής ποσών.
Η αβεβαιότητα συνδέεται με την απόφαση του ΣτΕ για τη διάταξη του νόμου Κατρούγκαλου, σύμφωνα με την οποία, όταν ένας συνταξιούχος λαμβάνει περισσότερες από μία συντάξεις, καταβάλλεται μία εθνική σύνταξη. Το δικαστήριο έκρινε συνταγματική τη συγκεκριμένη πρόβλεψη, γεγονός που άνοιξε τη συζήτηση για το τι θα γίνει με όσους έχουν λάβει μέχρι σήμερα ποσά τα οποία, με βάση την αυστηρή εφαρμογή της διάταξης, θα μπορούσαν να θεωρηθούν μη οφειλόμενα.
Ο κ. Καραγκούνης υπογράμμισε ότι το ζήτημα δεν αφορά το ανταποδοτικό μέρος της σύνταξης, το οποίο παραμένει ως έχει, αλλά το κομμάτι της εθνικής σύνταξης. Παράλληλα, σημείωσε ότι η απόφαση του ΣτΕ δεν έχει ακόμη καθαρογραφεί πλήρως, ωστόσο η κυβέρνηση γνωρίζει τη γενική κατεύθυνσή της και προετοιμάζει νομοθετική παρέμβαση αμέσως μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία.
Στόχος της ρύθμισης, σύμφωνα με τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις, είναι να κλείσει το ζήτημα χωρίς δημοσιονομικό αιφνιδιασμό για τους δικαιούχους. Με άλλα λόγια, το υπουργείο Εργασίας θέλει να αποφύγει τόσο το ενδεχόμενο νέων μειώσεων όσο και την αναδρομική αναζήτηση ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί.
Η υπόθεση είχε πάρει διαστάσεις επειδή η απόφαση του ΣτΕ ακύρωσε μέρος ερμηνευτικής εγκυκλίου του 2021, η οποία προέβλεπε ότι όσοι λάμβαναν διπλή σύνταξη δεν θα υποχρεώνονταν να επιστρέψουν ποσά. Το σκεπτικό που μεταδόθηκε από σχετικά ρεπορτάζ είναι ότι η εγκύκλιος εισήγαγε ρυθμίσεις χωρίς την απαιτούμενη νομοθετική εξουσιοδότηση και χωρίς δημοσίευση σε ΦΕΚ.
Το πολιτικό βάρος της υπόθεσης είναι προφανές. Οι συντάξεις χηρείας αφορούν μια ιδιαίτερα ευάλωτη ομάδα συνταξιούχων, για την οποία ακόμη και η φημολογία περί μειώσεων αρκεί για να προκαλέσει έντονη ανησυχία. Γι’ αυτό και το υπουργείο επιχειρεί να στείλει καθαρό μήνυμα ότι οι δικαιούχοι δεν θα κληθούν να πληρώσουν το κόστος μιας εκκρεμότητας που δημιουργήθηκε από τον τρόπο εφαρμογής του ασφαλιστικού πλαισίου.
Αντίστοιχη θέση είχε εκφράσει και η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως, δηλώνοντας ότι δεν θα υπάρξει καμία περικοπή στις συντάξεις χηρείας και ότι, εφόσον χρειαστεί, θα υπάρξει νομοθετική λύση. Η ίδια είχε επισημάνει ότι το υπουργείο αναμένει την πλήρη απόφαση του ΣτΕ, καθώς μέχρι στιγμής υπάρχει η περίληψη και όχι το ολοκληρωμένο κείμενο.
Με τα σημερινά δεδομένα, το κρίσιμο σημείο δεν είναι μόνο η νομική ερμηνεία της απόφασης, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο θα τη διαχειριστεί πολιτικά και νομοθετικά η κυβέρνηση. Μέχρι να κατατεθεί η σχετική ρύθμιση, το θέμα παραμένει τυπικά ανοιχτό. Ωστόσο, η δημόσια δέσμευση του υπουργείου είναι ότι οι συνταξιούχοι χηρείας δεν θα δουν μείωση στις αποδοχές τους και δεν θα βρεθούν αντιμέτωποι με αναδρομικές απαιτήσεις.