Εργαζόμενοι συνταξιούχοι: Ποιοι παίρνουν αύξηση έως 106 ευρώ
Μόνιμη αύξηση στη σύνταξή τους μπορούν να εξασφαλίσουν χιλιάδες εργαζόμενοι συνταξιούχοι, καθώς ο χρόνος εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση μπορεί να οδηγήσει σε προσαύξηση της ανταποδοτικής σύνταξης.
Τα ποσά δεν είναι ίδια για όλους. Εξαρτώνται από τα χρόνια απασχόλησης, το ύψος των αποδοχών ή των ασφαλιστικών εισφορών και την κατηγορία στην οποία ανήκει ο κάθε συνταξιούχος. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα παραδείγματα, οι αυξήσεις μπορούν να ξεκινούν από περίπου 9 ευρώ τον μήνα και να φτάνουν έως τα 106 ευρώ.
Το βασικό σημείο που πρέπει να γνωρίζουν οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι είναι ότι η προσαύξηση δεν δίνεται αυτόματα σε όλους. Συνδέεται με τον ασφαλιστικό χρόνο που δημιουργείται μετά τη συνταξιοδότηση και με τις εισφορές που έχουν καταβληθεί.
Πώς υπολογίζεται η προσαύξηση
Η αύξηση στην ανταποδοτική σύνταξη υπολογίζεται με συντελεστή αναπλήρωσης 0,77% για κάθε έτος εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση.
Για τους μισθωτούς, ο υπολογισμός γίνεται με βάση τις αποδοχές από την εργασία τους. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους λαμβάνονται υπόψη οι ασφαλιστικές εισφορές σύνταξης που έχουν καταβληθεί στον ΕΦΚΑ.
Με απλά λόγια, όσο περισσότερα είναι τα χρόνια εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση και όσο υψηλότερες είναι οι αποδοχές ή οι εισφορές, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι η μηνιαία προσαύξηση.
Οι 4 κατηγορίες δικαιούχων
Οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι που μπορούν να δουν αύξηση στη σύνταξή τους χωρίζονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες:
1. Όσοι εργάζονταν πριν από τον Μάιο του 2016
Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν οι παλαιοί εργαζόμενοι συνταξιούχοι, δηλαδή όσοι συνέχισαν να εργάζονται ή ανέλαβαν εργασία πριν από τις 13 Μαΐου 2016.
Για αυτούς, η προσαύξηση αφορά μόνο τον χρόνο απασχόλησης από τον Μάιο του 2016 και μετά. Για το διάστημα πριν από την ημερομηνία αυτή δεν προβλεπόταν αντίστοιχη ανταποδοτική αύξηση στη σύνταξη.
2. Όσοι ξεκίνησαν εργασία μετά τον Μάιο του 2016
Η δεύτερη κατηγορία αφορά συνταξιούχους που ανέλαβαν εργασία μετά την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου.
Οι συγκεκριμένοι μπορούν να λάβουν προσαύξηση για όλο το διάστημα απασχόλησης μετά τη συνταξιοδότησή τους, εφόσον έχουν καταβληθεί οι προβλεπόμενες εισφορές.
3. Όσοι συνεχίζουν να εργάζονται
Στην τρίτη κατηγορία βρίσκονται οι συνταξιούχοι που παραμένουν ενεργοί στην αγορά εργασίας.
Για αυτούς εξετάζεται το ενδεχόμενο οι αυξήσεις να αποδίδονται περιοδικά, χωρίς να απαιτείται πρώτα η οριστική διακοπή της εργασίας. Πρόκειται για σημείο με ιδιαίτερη πρακτική σημασία, καθώς αφορά όσους εξακολουθούν να εργάζονται και να καταβάλλουν εισφορές.
4. Όσοι εργάστηκαν έως το τέλος του 2023 και διέκοψαν
Η τέταρτη κατηγορία αφορά συνταξιούχους που εργάστηκαν έως τον Δεκέμβριο του 2023 και στη συνέχεια διέκοψαν την απασχόλησή τους.
Οι συγκεκριμένοι υπάγονταν στο προηγούμενο καθεστώς, με μείωση 30% στη σύνταξη λόγω απασχόλησης. Παρ’ όλα αυτά, μπορούν να δικαιούνται προσαύξηση για τον χρόνο εργασίας που πραγματοποίησαν.
Παραδείγματα αυξήσεων
Τα ποσά που μπορεί να προκύψουν από τον επανυπολογισμό διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την περίπτωση.
Ενδεικτικά:
- Συνταξιούχος με μισθωτή εργασία και μέσο μισθό 1.150 ευρώ μπορεί να λάβει αύξηση περίπου 9 ευρώ τον μήνα για ένα έτος εργασίας.
- Με δύο έτη απασχόλησης, η αύξηση μπορεί να φτάσει περίπου τα 18 ευρώ.
- Με έξι έτη εργασίας, η προσαύξηση μπορεί να ανέλθει περίπου στα 53 ευρώ.
- Συνταξιούχος με μέσες μικτές αποδοχές 2.300 ευρώ και πέντε χρόνια εργασίας μπορεί να λάβει μόνιμη αύξηση περίπου 89 ευρώ.
- Με έξι χρόνια απασχόλησης, η αύξηση μπορεί να φτάσει έως τα 106 ευρώ.
- Αυτοαπασχολούμενος με εισφορά σύνταξης 211 ευρώ για δύο χρόνια μπορεί να δει αύξηση περίπου 16 ευρώ τον μήνα.
- Ελεύθερος επαγγελματίας με εισφορά σύνταξης 419 ευρώ και έξι χρόνια εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση μπορεί να φτάσει σε αύξηση έως 97 ευρώ τον μήνα.
Τι άλλαξε από το 2024
Από την 1η Ιανουαρίου 2024 καταργήθηκε η περικοπή 30% στις συντάξεις όσων εργάζονται μετά τη συνταξιοδότηση. Στη θέση της επιβλήθηκε ειδικός πόρος υπέρ ΕΦΚΑ επί του εισοδήματος από εργασία.
Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή: ο ειδικός πόρος δεν είναι ανταποδοτικός. Αυτό σημαίνει ότι δεν αξιοποιείται για να αυξήσει τη σύνταξη. Η προσαύξηση συνδέεται με τις ασφαλιστικές εισφορές σύνταξης που καταβάλλονται και όχι με τον ειδικό πόρο.
Ποιοι μένουν εκτός
Δεν παίρνουν όλοι οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι προσαύξηση. Εκτός μπορούν να μείνουν όσοι δεν καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές σύνταξης ή όσοι ανήκουν σε κατηγορίες όπου η απασχόληση δεν δημιουργεί πρόσθετο ασφαλιστικό χρόνο.
Επίσης, ειδικές κατηγορίες ασφαλισμένων μπορεί να υπάγονται σε διαφορετικούς κανόνες. Για τον λόγο αυτό, κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται με βάση το ασφαλιστικό καθεστώς, το είδος απασχόλησης και τις εισφορές που έχουν καταβληθεί.
Τι πρέπει να ελέγξουν οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι
Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ελέγξουν:
- αν η απασχόλησή τους έχει δηλωθεί στον ΕΦΚΑ,
- αν έχουν καταβληθεί ασφαλιστικές εισφορές σύνταξης,
- πόσα χρόνια εργάστηκαν μετά τη συνταξιοδότηση,
- αν έχουν διακόψει ή συνεχίζουν να εργάζονται,
- σε ποιο καθεστώς υπάγονται,
- αν δικαιούνται επανυπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η εργασία μετά τη συνταξιοδότηση μπορεί να δώσει μόνιμη αύξηση στη σύνταξη, αλλά μόνο εφόσον δημιουργείται ασφαλιστικός χρόνος και έχουν καταβληθεί οι απαιτούμενες εισφορές.