Συντάξεις: Τα σενάρια για επίδομα έως 446 ευρώ και μείωση κρατήσεων
Ψηλά στην ατζέντα των μέτρων στήριξης της μεσαίας τάξης που ετοιμάζει η κυβέρνηση για τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) βρίσκεται η περαιτέρω ενίσχυση των συνταξιούχων.
Συγκεκριμένα, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να στηρίξουν άμεσα το εισόδημά τους, είτε μέσω αύξησης του μόνιμου ετήσιου επιδόματος είτε μέσω ελάφρυνσης των κρατήσεων από την Εισφορά Αλληλεγγύης.
Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επεξεργάζεται η κυβέρνηση οι συνταξιούχοι έχουν ανακτήσει μικρότερο μέρος των απωλειών που υπέστησαν στη διάρκεια της δεκαετούς λιτότητας, σε σύγκριση με τους μισθωτούς. Παράλληλα, ο υψηλός πληθωρισμός των τελευταίων ετών έχει περιορίσει σημαντικά την πραγματική αξία των αυξήσεων που δόθηκαν στις συντάξεις από το 2023 και μετά.
Η περίοδος 2019-2026
Κατά το διάστημα αυτό η ονομαστική αύξηση του μέσου μισθού πλήρους απασχόλησης έφτασε το 28,5%, ενώ στον κατώτατο μισθό η αύξηση ανήλθε στο 39,4%. Αντίθετα, στις συντάξεις οι αυξήσεις που άρχισαν να καταβάλλονται από το 2023 έφτασαν σωρευτικά περίπου στο 16,3%, ενώ την ίδια περίοδο, ο σωρευτικός πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 23%.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι αυξήσεις στον μέσο και στον κατώτατο μισθό κάλυψαν ή και ξεπέρασαν τον πληθωρισμό, ενώ οι συντάξεις κινήθηκαν χαμηλότερα από την άνοδο των τιμών. Το πρόβλημα εμφανίζεται ακόμη πιο έντονο για τους συνταξιούχους με προσωπική διαφορά, οι οποίοι δεν είδαν, τελικά, στην τσέπη τους το σύνολο των αυξήσεων.
Σενάριο για ετήσιο επίδομα έως μία εθνική σύνταξη
Το βασικό σενάριο που βρίσκεται στο τραπέζι αφορά την αύξηση του μόνιμου επιδόματος των 300 ευρώ, το οποίο καταβάλλεται τον Νοέμβριο. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που εξετάζονται, το ποσό μπορεί να αυξηθεί είτε στα 400 ευρώ, είτε ακόμη και στο ύψος της εθνικής σύνταξης, δηλαδή στα 446,87 ευρώ.
Στην πρώτη περίπτωση, οι περίπου 2 εκατ. δικαιούχοι θα λάβουν 400 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 90% της εθνικής σύνταξης. Στη δεύτερη περίπτωση, το επίδομα θα ισοδυναμεί με μία πλήρη εθνική σύνταξη και θα λειτουργεί ουσιαστικά ως ένα μόνιμο ετήσιο βοήθημα για τους συνταξιούχους.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η αύξηση του επιδόματος στα 400 ευρώ κοστολογείται περίπου στα 200 εκατ. ευρώ, ενώ η αύξησή του στα 446,87 ευρώ ανεβάζει το κόστος κοντά στα 300 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, εξετάζεται και νέα διεύρυνση των δικαιούχων, ώστε να μη μείνουν εκτός συνταξιούχοι κάτω των 65 ετών, οι οποίοι σήμερα εξαιρούνται από την καταβολή του επιδόματος.
Στο τραπέζι και η μείωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης
Εναλλακτικά ή συμπληρωματικά, η κυβέρνηση εξετάζει παρεμβάσεις στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, η οποία επιβαρύνει κύριες και επικουρικές συντάξεις. Για τις κύριες συντάξεις, ένα από τα σενάρια προβλέπει να αφαιρείται ποσό 1.468 ευρώ από τη σύνταξη και η κράτηση να υπολογίζεται μόνο στο υπερβάλλον ποσό.
Για παράδειγμα, σε σύνταξη 2.200 ευρώ, η κράτηση δεν θα υπολογίζεται στο σύνολο των 2.200 ευρώ, όπως ισχύει σήμερα, αλλά στα 732 ευρώ, δηλαδή στη διαφορά μετά την αφαίρεση των 1.468 ευρώ. Με τον τρόπο αυτό, θα μειωθεί η παρακράτηση και θα αυξηθεί το καθαρό ποσό που λαμβάνει ο συνταξιούχος.
Ταυτόχρονα, για τις επικουρικές συντάξεις μελετάται ακόμη και η πλήρης κατάργηση της εισφοράς. Ωστόσο, το θέμα έχει και δικαστική διάσταση, καθώς η μείωση της εισφοράς στις κύριες συντάξεις αποτελεί αντικείμενο πιλοτικής δίκης στο Ελεγκτικό Συνέδριο τον Οκτώβριο, με τις πληροφορίες να αναφέρουν ότι η εισήγηση για «κούρεμα» στα ποσά που πληρώνουν οι συνταξιούχοι είναι θετική.
Οι τελικές αποφάσεις θα κριθούν από τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο και τις προτεραιότητες του πακέτου της ΔΕΘ. Σε κάθε περίπτωση, οι συνταξιούχοι φαίνεται ότι θα αποτελέσουν μία από τις βασικές ομάδες στις οποίες θα στοχεύσουν οι νέες παρεμβάσεις εισοδηματικής στήριξης.