«Όχι δεν είναι ταινία φαντασίας»: Τα μεγάλα φωτοβολταϊκά πάρκα μπορούν να φέρουν βροχή στην έρημο
Σε περιοχές όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το νερό είναι πιο πολύτιμο ακόμα και από το πετρέλαιο. Ευτυχώς όμως, νέα μελέτη δείχνει πως τεράστιες εκτάσεις με φωτοβολταϊκά πάρκα μπορούν να προκαλέσουν βροχόπτωση.
Εκτός από ηλεκτρική ενέργεια τα ηλιακά πάρκα φαίνεται πως μπορούν να παράγουν και... βροχή. Αυτό εξετάζει η επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Earth System Dynamics, σύμφωνα με την οποία πολύ μεγάλες σκούρες επιφάνειες, όπως τα φωτοβολταϊκά πάρκα, μπορούν να ενισχύσουν τη δημιουργία τοπικών καταιγίδων σε άνυδρες περιοχές.
Η έρευνα επικεντρώνεται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μια χώρα με έντονο πρόβλημα λειψυδρίας, η οποία εδώ και χρόνια επενδύει σε αφαλάτωση και τεχνικές σποράς νεφών. Οι επιστήμονες, με επικεφαλής τον Oliver Branch από το Πανεπιστήμιο του Hohenheim, χρησιμοποίησαν κλιματικά μοντέλα για να εξετάσουν εάν η συσσώρευση τέτοιων σκούρων επιφανειών λειτουργεί ως νησίδα θερμότητας και δημιουργεί ανοδικά ρεύματα αέρα.
Πώς επηρεάζουν τον καιρό τα πάνελ
Η ιδέα είναι αρκετά απλή και με μια πρώτη ματιά φαίνεται ότι έχει εφαρμογή. Η άμμος της ερήμου αντανακλά σημαντικό μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας, ενώ οι σκούρες επιφάνειες απορροφούν πολύ περισσότερη θερμότητα. Αυτή η διαφορά θερμοκρασίας μπορεί να θερμάνει τον αέρα κοντά στο έδαφος και να δημιουργήσει ανοδικά ρεύματα. Αν στην ατμόσφαιρα υπάρχει αρκετή υγρασία, τα ρεύματα αυτά μπορούν να βοηθήσουν στον σχηματισμό νεφών και, υπό κατάλληλες συνθήκες, βροχής.
Στην περίπτωση των ΗΑΕ, οι ερευνητές εξέτασαν τον ρόλο της θαλάσσιας αύρας και της υγρασίας που μεταφέρεται από τον Περσικό Κόλπο. Το μοντέλο έδειξε ότι επιφάνειες μεγέθους 20 τετραγωνικών χιλιομέτρων και άνω μπορούν να ενισχύσουν τις βροχοπτώσεις.
Από τον ήλιο στη... βροχή
Σύμφωνα με τη μελέτη, ένα φωτοβολταϊκό πάρκο 20 τετραγωνικών χιλιομέτρων θα μπορούσε να αυξήσει τη βροχόπτωση κατά περίπου 571.616 κυβικά μέτρα νερού την ημέρα, στις κατάλληλες καιρικές συνθήκες. Για μεγαλύτερες επιφάνειες, τα αποτελέσματα ήταν ακόμη πιο εντυπωσιακά: περίπου 1 εκατ. κυβικά μέτρα για 30 τ.χλμ., 1,5 εκατ. για 40 τ.χλμ. και 2,3 εκατ. κυβικά μέτρα για 50 τ.χλμ.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι, αν τέτοια επεισόδια βροχής λάμβαναν χώρα δέκα φορές μέσα σε έναν χρόνο, θα μπορούσαν να καλύψουν τις ετήσιες ανάγκες νερού για περισσότερους από 31.000 ανθρώπους στην περίπτωση επιφάνειας 20 τ.χλμ., και για πάνω από 125.000 ανθρώπους στην περίπτωση επιφάνειας 50 τ.χλμ., με βάση την κατά κεφαλήν κατανάλωση στα ΗΑΕ.
Πού θα μπορούσε να εφαρμοστεί
Παρά τα εντυπωσιακά ευρήματα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πρόκειται για προσομοίωση και όχι για ένα δεδομένο που έχει επιβεβαιωθεί στην πράξη. Ένα βασικό ζήτημα είναι ότι τα πραγματικά φωτοβολταϊκά πάνελ δεν είναι πάντα τόσο σκούρα, όσο οι επιφάνειες που χρησιμοποιήθηκαν στο μοντέλο. Πολλά σύγχρονα πάνελ έχουν σχεδιαστεί ώστε να αντανακλούν μέρος της ακτινοβολίας και να περιορίζουν την υπερθέρμανση.
Επιπλέον, η συγκεκριμένα μέθοδος δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει παντού. Χρειάζεται ένας συνδυασμός έντονης ηλιακής ακτινοβολίας, τεράστιας επιφάνειας πάνελ, κατάλληλων ανέμων αλλά και διαθέσιμης ατμοσφαιρικής υγρασίας. Προς το παρόν οι ερευνητές έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η συγκεκριμένη τεχνοτροπία θα μπορούσε να αξιοποιηθείς σε κάποιες άνυδρες περιοχές, όπως η Ναμίμπια και η χερσόνησος Μπάχα.