Κιτ επιβίωσης 72 ωρών: τι περιλαμβάνει και πώς το φτιάχνετε μόνοι σας

Ακούγεται τρομακτικό και βγαλμένο από ταινία; Το κιτ επιβίωσης 72 ωρών έχει τραβήξει το ενδιαφέρον το τελευταίο διάστημα και αφορά την προετοιμασία των πολιτών για ενδεχόμενη έκτακτη ανάγκη ή κάποια κρίση.

Συγκεκριμένα, το κιτ επιβίωσης 72 ωρών είναι ένα απόθεμα εφοδίων που περιλαμβάνει κάποια είδη πρώτης ανάγκης ώστε, σε περίπτωση που χρειαστεί, να υπάρχει αυτονομία για διάστημα τριών ημερών, που θεωρείται κρίσιμο μέχρι να οργανωθεί η επίσημη βοήθεια.

Η πρόταση αυτή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν είναι καινούργια, αλλά έχει γίνει από τον Μάρτιο του 2025, ενώ οι οδηγίες της, που δημοσιεύτηκαν στις 3 Νοεμβρίου 2026, δεν έχουν υποχρεωτικό χαρακτήρα.

Τι είναι το κιτ επιβίωσης 72 ωρών και γιατί προτείνεται

Η σύσταση δεν είναι κάποια οδηγία με νομική ισχύ. Πρόκειται για μη δεσμευτικές κατευθυντήριες γραμμές προς τις εθνικές αρχές πολιτικής προστασίας, που τις προσαρμόζουν στις δικές τους συνθήκες.

Η αφετηρία είναι η Στρατηγική «Preparedness Union» που παρουσίασε η Κομισιόν στις 26 Μαρτίου 2025. Προέβλεπε κατευθυντήριες γραμμές για αυτονομία του πληθυσμού τουλάχιστον 72 ωρών. Οι γραμμές αυτές παρουσιάστηκαν στις 3 Νοεμβρίου 2026 από την Επίτροπο Hadja Lahbib, στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας.

Η στρατηγική αναφέρεται σε γεωπολιτικές εντάσεις και συγκρούσεις, υβριδικές και κυβερνοαπειλές, επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και φυσικές καταστροφές. Οι νέες οδηγίες δεν αφορούν μόνο περιπτώσεις πολεμικής σύρραξης. αλλά καλύπτουν και πλημμύρες, πυρκαγιές, σεισμούς, βιομηχανικά ατυχήματα, διακοπές ρεύματος και γενικότερα συνθήκες έκτακτης ανάγκης που θα διατάρασσαν τη λειτουργία υποδομών, δικτύων και επικοινωνιών.

Γιατί 72 ώρες

Οι 72 ώρες δεν είναι τυχαίο νούμερο. Προσδιορίζεται ως το ελάχιστο διάστημα στο οποίο οι υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης μπορεί να δεχθούν μεγάλη πίεση, ενώ χρειάζεται χρόνος για να οργανωθεί η βοήθεια, να αποκατασταθούν οι υποδομές και να διανεμηθούν προμήθειες. Όσο περισσότερα νοικοκυριά καλύπτουν μόνα τους προσωρινά τις βασικές τους ανάγκες, τόσο περισσότεροι πόροι μένουν για όσους χρειάζονται άμεση βοήθεια.

Η Κομισιόν υπογραμμίζει ότι οι 72 ώρες είναι ελάχιστο και όχι δέσμευση ότι η βοήθεια θα φτάσει την τέταρτη μέρα. Κάποιες χώρες, μάλιστα, συστήνουν το διάστημα μίας εβδομάδας ή περισσότερο. Για τον λόγο αυτό δεν ορίζονται συγκεκριμένες ποσότητες, ούτε για το νερό.

Τι περιλαμβάνει το κιτ

Ο οδηγός της Κομισιόν ξεχωρίζει δύο πράγματα: τα εφόδια για να μείνετε στο σπίτι και ένα σακίδιο έκτακτης ανάγκης για γρήγορη εκκένωση. Τα βασικά είδη είναι τα εξής:

• Τρόφιμα που φυλάσσονται σε θερμοκρασία δωματίου και τρώγονται χωρίς μαγείρεμα.
• Νερό για να πίνουμε, για μαγείρεμα και υγιεινή (3-4 λίτρα την ημέρα ανά άτομο).
• Εναλλακτικός φωτισμός, θέρμανση ή δροσισμός.
• Φάρμακα και υλικά πρώτων βοηθειών.
• Είδη υγιεινής και τρόπος διαχείρισης αποβλήτων.
• Ραδιόφωνο μπαταρίας και φορτισμένα power banks.
• Μετρητά, με μικρά χαρτονομίσματα και κέρματα, για την περίπτωση που αποτύχουν οι ηλεκτρονικές πληρωμές.

Στο σακίδιο εκκένωσης ανήκουν ταυτότητες και επιπλέον μετρητά. Ο οδηγός προτείνει επίσης οικογενειακό σχέδιο με επαφές γραμμένες σε χαρτί, σημείο συνάντησης και πληροφορία για το κοντινότερο καταφύγιο.

Η λίστα του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού έχει 15 είδη: ραδιόφωνο με εφεδρικές μπαταρίες, φάρμακα, κουτί πρώτων βοηθειών, βασικά εργαλεία, τρόφιμα που δεν αλλοιώνονται και δεν θέλουν μαγείρεμα, ζεστά ρούχα και κουβέρτα επιβίωσης, φακό, φορτιστή κινητού, μετρητά, πόσιμο νερό, εφεδρικά γυαλιά και αντίγραφα εγγράφων σε αδιάβροχη θήκη. Προσθέτει είδη υγιεινής, εφεδρικά κλειδιά και, όπου χρειάζεται, παιχνίδια για παιδιά και τροφή για κατοικίδια.

Ο οδηγός του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδας αναφέρει φάρμακα τριών ημερών για κάθε απαραίτητο σκεύασμα και αντίγραφα των συνταγών. Προσθέτει επίσης μάσκες FFP2, φίλτρο ή ταμπλέτες καθαρισμού νερού και έντυπο χάρτη της περιοχής.

Πώς το φτιάχνετε μόνοι σας

Μπορείτε να το φτιάξετε το δικό σας κιτ επιβίωσης σταδιακά, με είδη που ήδη έχετε ή βρίσκετε εύκολα σε σούπερ μάρκετ και καταστήματα.

Το κόστος εξαρτάται από το πόσα άτομα καλύπτετε και τι διαθέτετε ήδη. Υπολογίζεται γύρω στα 50 ευρώ ανά άτομο, ενώ στην αγορά κυκλοφορούν και έτοιμα σακίδια με τιμές που φτάνουν τα 400 ευρώ.

Εφόδια για το σπίτι (ανά άτομο, για 3 ημέρες)

• Νερό σε σφραγισμένα μπουκάλια (ελάχιστο 6 λίτρα, δείτε τον πίνακα παραπάνω)
• Τρόφιμα που δεν χρειάζονται ψύξη ή μαγείρεμα: κονσέρβες, μπάρες, ξηροί καρποί, κράκερ
• Χειροκίνητο ανοιχτήρι κονσερβών
• Φάρμακα τριών ημερών και αντίγραφα συνταγών
• Κουτί πρώτων βοηθειών
• Φακός LED και εφεδρικές μπαταρίες
• Ραδιόφωνο μπαταρίας ή χειροκίνητο
• Power bank και καλώδια φόρτισης
• Χαρτί υγείας, σαπούνι ή απολυμαντικό, σακούλες απορριμμάτων
• Ζεστά ρούχα, αδιάβροχο και κουβέρτα επιβίωσης

Σακίδιο εκκένωσης

• Ταυτότητες και αντίγραφα σημαντικών εγγράφων σε αδιάβροχη θήκη
• Μετρητά
• Εφεδρικά κλειδιά σπιτιού και αυτοκινήτου
• Λίστα επαφών σε χαρτί
• Εφεδρικά γυαλιά
• Πολυεργαλείο και σφυρίχτρα
• Έντυπος χάρτης της περιοχής

Όπου χρειάζεται: είδη για βρέφη και παιδιά, τροφή για κατοικίδια, φάρμακα και βοηθήματα για άτομα με αναπηρία ή χρόνιες παθήσεις (εφεδρικές συσκευές εισπνοής, ινσουλίνη, εφεδρική ισχύς για βοηθητικές συσκευές).

Συντήρηση και οικογενειακό σχέδιο

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι το περιεχόμενο του κιτ χρειάζεται να ελέγχεται ανά διαστήματα και να ανανεώνεται. Τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο απαιτείται να τσεκάρετε τις ημερομηνίες λήξης σε τρόφιμα, νερό, μπαταρίες και φάρμακα, και να αντικαθιστάτε ό,τι έχει λήξει ή πλησιάζει στη λήξη. Μπορείτε να βάλετε υπενθύμιση στο ημερολόγιο, κάποια συγκεκριμένη ημερομηνία ετησίως. Προσαρμόστε το εποχιακά (ζεστά ρούχα τον χειμώνα, αντηλιακό και εντομοαπωθητικό το καλοκαίρι) και μετά από αλλαγές στην οικογένεια, όπως ένα νέο μωρό.

Παράλληλα, προτείνεται να φυλάξετε το σακίδιο κοντά στην κύρια είσοδο ή σε σημείο που ξέρουν όλα τα μέλη του σπιτιού, ενώ μια μικρότερη εκδοχή στο αυτοκίνητο βοηθά όποιον ζει σε περιοχή με σεισμούς, πλημμύρες ή πυρκαγιές.

Το κιτ δουλεύει καλύτερα σε συνδυασμό με ένα οικογενειακό σχέδιο:

1. Ορίστε ένα σημείο συνάντησης και κάποιο εναλλακτικό, εκτός γειτονιάς.
2. Γράψτε σε χαρτί τηλέφωνα συγγενών, γειτόνων, γιατρού και τοπικών υπηρεσιών. Ο αριθμός για έκτακτη ανάγκη είναι το 112.