Sea Smoke: Η ομίχλη που «εξαφανίζει» τις Κυκλάδες

Ένα λευκό πέπλο ομίχλης, που μοιάζει βγαλμένο από ταινία φαντασίας, έχει καλύψει περιοχές γύρω από τη Σίκινο, τη Φολέγανδρο και την Κίμωλο, περιορίζοντας σημαντικά την ορατότητα σε αρκετά σημεία των Κυκλάδων.

Το φαινόμενο, το οποίο ονομάζεται sea smoke («θαλάσσιος καπνός»), έγινε αρχικά ορατό στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Σικίνου και Φολεγάνδρου και στη συνέχεια «ταξίδεψε» κατά μήκος της διαδρομής προς την Κίμωλο, φτάνοντας μέχρι και το λιμάνι του νησιού.

Καταγράφηκαν εικόνες όπου η θάλασσα και ο ορίζοντας χάνονταν μέσα σε πυκνά στρώματα ομίχλης, ενώ τα πλοία που διέσχιζαν τη ζώνη αναγκάζονταν να ηχούν επανειλημμένα τις κόρνες τους για λόγους ασφαλείας. Η ημερήσια πρόγνωση είχε προειδοποιήσει για αυξημένη πιθανότητα σχηματισμού ομίχλης στις Κυκλάδες εκείνη την ημέρα, με τους ανέμους να προβλέπονται γενικά ασθενείς έως μέτριοι.

Δεν είναι η πρώτη φορά που το Αιγαίο «ντύνεται» έτσι. Ανάλογα περιστατικά έχουν καταγραφεί επανειλημμένα τα τελευταία χρόνια σε νησιά όπως η Τήνος, η Σύρος, η Σέριφος, η Κύθνος, η Κίμωλος και η Σίφνος, συνήθως κατά τη μετάβαση από το καλοκαίρι στο φθινόπωρο, όταν οι θερμοκρασιακές αντιθέσεις ανάμεσα σε αέρα και θάλασσα γίνονται πιο έντονες.

Τι είναι, όμως, το sea smoke;

Πρόκειται για έναν ειδικό τύπο ομίχλης οριζόντιας μεταφοράς, γνωστό διεθνώς και ως frost smoke ή steam fog. Σχηματίζεται όταν υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στη θερμοκρασία του αέρα και σε αυτή της θαλάσσιας επιφάνειας. Στην περίπτωση των Κυκλάδων, η θάλασσα παραμένει ακόμα σχετικά ζεστή από το καλοκαίρι, ενώ η ατμοσφαιρική θερμοκρασία, ιδίως τις πρώτες πρωινές ή απογευματινές ώρες, είναι αισθητά χαμηλότερη.

Η φυσική διαδικασία είναι σχετικά απλή: ψυχρός αέρας εισβάλλει πάνω από τη σχετικά θερμότερη θαλάσσια επιφάνεια. Το νερό της θάλασσας εξατμίζεται και οι υδρατμοί που ανεβαίνουν συναντούν τον πολύ πιο κρύο αέρα, ψύχονται απότομα και δεν μπορούν πια να «κρατηθούν» σε αέρια μορφή, οπότε συμπυκνώνονται σε μικροσκοπικά σταγονίδια νερού κοντά στην επιφάνεια της θάλασσας. Το αποτέλεσμα είναι αυτό το χαρακτηριστικό οπτικό αποτέλεσμα, σαν να βράζει η θάλασσα.

Ανάλογα με την ένταση και την κατεύθυνση των ανέμων, η ομίχλη αυτή μπορεί να παραμείνει τοπική πάνω από τη θαλάσσια επιφάνεια ή να μετακινηθεί και προς παράκτιες περιοχές, επηρεάζοντας ορατότητα σε λιμάνια και θαλάσσιες διαδρομές, όπως συνέβη και φέτος στην Κίμωλο.

Απαιτείται προσοχή

Πέρα από το θεαματικό οπτικό αποτέλεσμα, το sea smoke χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Η περιορισμένη ορατότητα που προκαλεί μπορεί να δυσκολέψει τη ναυσιπλοΐα, ιδίως σε στενά περάσματα ή κατά την προσέγγιση λιμανιών, όπως έχει συμβεί στο παρελθόν στο λιμάνι της Ερμούπολης στη Σύρο. Τα πλοία που κινούνται μέσα στην ομίχλη συνήθως μειώνουν ταχύτητα και χρησιμοποιούν ηχητικά σήματα για την αποφυγή συγκρούσεων.