Ζόρικα μπαίνει ο χειμώνας - Στα υψηλά τετραετίας το φυσικό αέριο - Εκτόξευση της χονδρικής του ρεύματος

Οι θερμοκρασίες πέφτουν, η ζήτηση για θέρμανση ανεβαίνει και τα δεδομένα εντός κι εκτός συνόρων δεν εμπνέουν ιδιαίτερη αισιοδοξία.

Το να επικεντρώσει κανείς την προσοχή του μόνο στη διεθνή τιμή του πετρελαίου, δεν επιτρέπει να έχει τη συνολική εικόνα του προβλήματος. Αναμφίβολα, το ότι ο “μαύρος χρυσός” κινείται στα 113 δολάρια και το diesel στα 193 δολάρια, δεν είναι το καλύτερο που μπορεί να μας συμβεί. Ωστόσο, εκατομμύρια νοικοκυριά σε όλη την Ευρώπη- της Ελλάδας μη εξαιρουμένης- βλέπουν με αγωνία την τιμή του φυσικού αερίου να θυμίζει ημέρες πολέμου του 2022, συμπαρασύροντας την τιμή του ρεύματος.

"Καίει” το φυσικό αέριο

Το φυσικό αέριο “έκλεισε” την Παρασκευή στα 103 ευρώ, δηλαδή στο υψηλότερο επίπεδο από τα τέλη του 2022, καταγράφοντας αύξηση 40% σε μόλις έναν μήνα, εν μέσω ανησυχιών για μια νέα κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή και την ανάγκη της Ευρώπης να εξασφαλίσει εφοδιασμό με φυσικό αέριο ενόψει του χειμώνα.

Όπως σημειώνει η Trading Economics, ο εφοδιασμός της Ευρώπης με φυσικό αέριο είναι επί του παρόντος περιορισμένος εν μέσω μειωμένων παραδόσεων LNG από τον Περσικό Κόλπο, με τα επίπεδα αποθήκευσης να βρίσκονται γύρω στο 75%, δηλαδή κάτω από τους ιστορικούς μέσους όρους. Επιπλέον, οι προβλέψεις για ψυχρότερο καιρό σε όλη την Ευρώπη, που ενδεχομένως συμπίπτουν με περιόδους ψύχους στην Ασία, θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη ζήτηση για θέρμανση και να επηρεάσουν την αναπλήρωση των αποθεμάτων.

Η Ευρώπη και η Ασία αναμένεται επίσης να συνεχίσουν να ανταγωνίζονται για φορτία κατά τη διάρκεια του χειμώνα, πιθανώς αυξάνοντας την έκθεση σε πιέσεις τιμών και αστάθεια. Με απλά λόγια, πιο πολλές πιθανότητες υπάρχουν να πάει η τιμή του πιο ψηλά ή να μείνει σε αυτά τα επίπεδα, παρά να υποχωρήσει. Ήδη, η τιμή του είναι 234% πάνω από πέρσι. Το τι σημαίνει αυτό για τα νοικοκυριά που θερμαίνονται με φυσικό αέριο αλλά και τις επιχειρήσεις που το χρησιμοποιούν ως καύσιμο, είναι προφανές.

"Καίει” και το ρεύμα

Όσο ο ήλιος είχε καλή διάθεση και οι αέρηδες έπνεαν ευχάριστα σε όλη τη γηραιά ήπειρο, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας συγκρατούσαν σε διαχειρίσιμα επίπεδα την τιμή του ρεύματος. Αν κρίνει κανείς από την εικόνα των τελευταίων ημέρων, αυτό το μορατόριουμ έληξε και ξεκίνησε η “μάχη” με τις υψηλές τιμές του ρεύματος.

Μια ματιά στον ευρωπαϊκό χάρτη δείχνει ότι σήμερα, με εξαίρεση την απομονωμένη Ιβηρική, η Ευρώπη “καίγεται” από υψηλές τιμές ρεύματος. Ειδικά στην Α. Ευρώπη, που για μια φορά ακόμα μοιάζει να χωρίζεται με μια αόρατη γραμμή από την Κ. Ευρώπη, το κοντέρ “γράφει”από τα 300 ευρώ. Από αυτήν την εικόνα δυστυχώς δεν εξαιρείται η Ελλάδα, η οποία μπαίνει με τιμές- σοκ στον Νοέμβριο.

Χθες, πρώτη μέρα του μήνα, παρά τη χαμηλή ζήτηση λόγω Κυριακής, η μέση χονδρική τιμή του ρεύματος διαμορφώθηκε στα 262 ευρώ. Σήμερα, τα πράγματα ζορίζουν ακόμα περισσότερο, με άνοδο 19,37% και τη μέση τιμή να φτάνει αισίως στα 212,72 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Μετά το μεσημέρι επέρχεται το απόλυτο σοκ, αφού η μέγιστη τιμή φτάνει τα 404,63 ευρώ! Αιτία; Το πανάκριβο φυσικό αέριο, που έχει το 48,70% στο ημερήσιο μίγμα ενέργειας και είναι προφανές ότι όσο περιορίζονται οι ώρες και οι μέρες ηλιοφάνειας, τόσο θα παγιώνεται αυτή η εικόνα.

Με αυτά τα δεδομένα, το ντόμινο στις λιανικές τιμές, είναι αναπόφευκτο. Η μέση χονδρική του ρεύματος έκλεισε τον Οκτώβριο στα 206,11 ευρώ, από 155 ευρώ τον Σεπτέμβριο και 112,26 ευρώ τον περσινό Οκτώβριο, με ό,τι συνεπάγεται αυτό όχι μόνο για τα τιμολόγια του Δεκεμβρίου, αλλά των επόμενων μηνών, δεδομένης της κατάστασης στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Μόνο επίδομα θέρμανσης

Χείρα βοηθείας από την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα πρέπει να αναμένεται κι αυτό έχει γίνει πολλές φορές σαφές. Εκεί που ποντάρει η Αθήνα είναι να ανάψει “πράσινο φως” η Κομισιόν, για ευελιξία στην αξιοποίηση της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια, έτσι ώστε κάποια από τα ήδη εγκεκριμένα 400 εκ ευρώ για ενεργειακές επενδύσεις το 2027, να μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν για έκτακτες επιδοτήσεις.

Επί του παρόντος, επιδοτήσεις στο ρεύμα και το φυσικό αέριο, δεν προβλέπονται. Το μόνο “μαξιλαράκι” είναι το επίδομα θέρμανσης, το οποίο αφορά, όμως, μόνο σε ένα μικρό μέρος των νοικοκυριών που ζεσταίνονται με φυσικό αέριο ή ρεύμα, χωρίς φυσικά να καλύπτει το σύνολο των σχετικών δαπανών. Όπως προκύπτει από τα τελικά στοιχεία των δικαιούχων της περσινής περιόδου θέρμανσης:

• από τα 805.835 νοικοκυριά, που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο, μόνο το 22,68%, δηλαδή 182.724 νοικοκυριά, δικαιούνται επιδότησης
• από τα 1.126.437 νοικοκυριά, που χρησιμοποιούν ρεύμα για θέρμανση, δικαιούχοι επιδότησης είναι 311.487, δηλαδή το 27,65%.

Η απόφαση για το επίδομα δημοσιεύθηκε, η πλατφόρμα για αιτήσεις αναμένεται να ανοίξει εντός των ημερών, η καταληκτική προθεσμία είναι η 4η Δεκεμβρίου και οι προκαταβολές στους δικαιούχους θα πιστωθούν ως τις 23 Δεκεμβρίου. Το επίδομα, όπως και οι προκαταβολές, είναι αυξημένο κατά 30% σε σχέση με πέρσι, με τη συνολική κρατική δαπάνη να εκτιμάται στα 265 εκ ευρώ.