Eurostat: Τριπλάσια από τον μέσο όρο της ΕΕ η επιβάρυνση των Ελλήνων από το κόστος στέγασης

Η Ελλάδα κατέχει την πρωτιά στο κόστος στέγασης στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2025, το 26,4% του πληθυσμού ζει σε νοικοκυριά που δαπανούν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για τη στέγη.

Το ποσοστό είναι πάνω από τριπλάσιο του μέσου όρου της ΕΕ, που διαμορφώνεται στο 7,7%, σύμφωνα με το Euronews. Περισσότεροι από τέσσερις στουw πέντε πολίτες που κινδυνεύουν από φτώχεια επηρεάζονται ως επί το πλείστον.

Το φόντο είναι η άνοδος των τιμών των κατοικιών στην ΕΕ κατά 69% κατά μέσο όρο από το 2015 έως το δεύτερο τρίμηνο του 2026, ενώ συνεχίζουν να αυξάνονται τα ενοίκια και το ενεργειακό κόστος.

Τι μετρά ο δείκτης της Eurostat

Ο δείκτης ονομάζεται ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης από το κόστος στέγασης (housing cost overburden rate). Δείχνει το ποσοστό του πληθυσμού που ζει σε νοικοκυριά τα οποία ξοδεύουν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για τη στέγη.

Στο κόστος στέγασης η Eurostat περιλαμβάνει όλες τις μηνιαίες δαπάνες για την κατοικία: ενοίκιο ή τόκους στεγαστικού δανείου, λογαριασμούς για νερό, ρεύμα, φυσικό αέριο και θέρμανση, καθώς και τακτικές επιβαρύνσεις όπως ασφάλιση, συντήρηση, επισκευές και φόρους.

Ως διαθέσιμο εισόδημα ορίζεται το συνολικό εισόδημα του νοικοκυριού μετά την αφαίρεση φόρων και εισφορών, μαζί με τις κοινωνικές παροχές, όπως οι συντάξεις.

Η σύγκριση καλύπτει 34 χώρες: τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ, δύο χώρες της ΕΖΕΣ (Ελβετία, Νορβηγία) και πέντε υποψήφιες προς ένταξη χώρες.

Οι πέντε χώρες με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση

• Ελλάδα: 26,4%
• Ελβετία: 15,3%
• Δανία: 14,7%
• Νορβηγία: 13,5%
• Γερμανία: 11,2%

«Δεδομένου ότι οι συνθήκες διαφέρουν πολύ, κυρίως ως προς την οικονομία και το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας, οι εξηγήσεις για το επίπεδο της υπερβολικής επιβάρυνσης στην Ελλάδα, την Ελβετία και τη Δανία δεν είναι οι ίδιες. Ούτε και οι συνέπειες», δήλωσε στο Euronews Business η Rikke Skovgaard Nielsen, ανώτερη ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Ώλμποργκ.

Στην αντίθετη άκρη βρίσκεται η Κύπρος, όπου μόλις το 2,4% του πληθυσμού ξεπερνά το όριο του 40%.

Οι πέντε χώρες με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση στους φτωχότερους

Στην ΕΕ το ποσοστό ανεβαίνει στο 29,1% μεταξύ όσων κινδυνεύουν από φτώχεια, δηλαδή όσων έχουν εισόδημα κάτω από το 60% του εθνικού διάμεσου εισοδήματος.

• Ελλάδα: 82,6%
• Δανία: 59,8%
• Ελβετία: 56,1%
• Σουηδία: 46,8%
• Νορβηγία: 43,8%

Οι πέντε χώρες με τους περισσότερους πληγέντες

Συνολικά, πάνω από 34 εκατομμύρια πολίτες στην ΕΕ ζουν σε νοικοκυριά με υπερβολική επιβάρυνση από το κόστος στέγασης. Σε απόλυτους αριθμούς, οι πρώτες χώρες είναι:

• Γερμανία: 9,4 εκατ.
• Τουρκία: 8,6 εκατ.
• Γαλλία: 4,4 εκατ.
• Ισπανία: 3,5 εκατ.
• Ιταλία: 2,9 εκατ.

Η Ελλάδα, παρά τον πολύ μικρότερο πληθυσμό της, βρίσκεται αμέσως μετά, στην έκτη θέση, με 2,7 εκατομμύρια πολίτες.

Γιατί η επιβάρυνση διαφέρει από χώρα σε χώρα

Κοινός παρονομαστής είναι ότι το κόστος στέγασης αυξάνεται ταχύτερα από τα εισοδήματα, ιδίως στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.

Οι ειδικοί που μίλησαν στο Euronews Business εξηγούν όμως ότι το επίπεδο της επιβάρυνσης σε κάθε χώρα καθορίζεται από τον συνδυασμό τριών παραγόντων.

Ο πρώτος είναι η δομή της αγοράς κατοικίας. Τη μεγαλύτερη επιβάρυνση έχουν συνήθως οι ενοικιαστές στην ιδιωτική αγορά. Ο δεύτερος είναι το σύστημα κοινωνικής πρόνοιας και ο τρίτος η ευρύτερη οικονομική κατάσταση της χώρας.

Γι' αυτό, όπως τονίζουν, η ίδια πρωτιά δεν σημαίνει το ίδιο πράγμα παντού. Η υπερβολική επιβάρυνση στην Ελλάδα, την Ελβετία ή τη Δανία έχει διαφορετικές αιτίες και διαφορετικές συνέπειες.

Τα χρήματα που απομένουν στα νοικοκυριά μετά την πληρωμή του ενοικίου, το κόστος ζωής, η ποιότητα των κατοικιών και η στήριξη από το κράτος διαφέρουν σημαντικά.