Κινητό με δόσεις ή τοις μετρητοίς; Τι συμφέρει πραγματικά

Η μηνιαία δόση για την αγορά ενός κινητού σε 24 ή 36 μήνες μοιάζει ανώδυνη, όμως αργότερα το λογαριασμό τον πληρώνει έμμεσα η αποταμίευσή μας. Τι πρέπει, λοιπόν, να προσέξουμε πριν υπογράψουμε το συμβόλαιο για την πληρωμή των δόσεων;

Τα μικρά ποσά των 20 ή 40 ευρώ κάθε μήνα ακούγονται πολύ πιο «ελκυστικά» από τα χιλιάρικα που πληρώνονται επί τόπου στο ταμείο. Γι' αυτό όλο και περισσότεροι επιλέγουν να αγοράσουν το νέο τους κινητό με δόσεις.

Η ελεύθερη αγορά μάς δίνει τη δυνατότητα να διαλέξουμε πώς θα πληρώσουμε, και η αποπληρωμή σε βάθος χρόνου είναι από τις πιο δημοφιλείς επιλογές.

Η συσκευή «γερνάει» πιο γρήγορα από το χρέος

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο το ποσό, αλλά και η διάρκεια.

Μια δόση που πληρώνεται σταθερά κάθε μήνα για τρία ή τέσσερα χρόνια δεσμεύει μέρος του εισοδήματός μας για ένα προϊόν που χάνει γρήγορα την αξία του, όπως αναφέρεται και σε άρθρο του El Blog Salmón.

Όσο μεγαλύτερος είναι χρονικά ο κύκλος πληρωμών, τόσο πιθανότερο είναι η συσκευή να έχει χαλάσει, να έχει ξεπεραστεί τεχνολογικά ή απλώς να χρειάζεται αντικατάσταση πριν εξοφληθεί.

Τότε κινδυνεύουμε να πληρώνουμε δύο κινητά ταυτόχρονα.

Επιπλέον, τρία χρόνια είναι αρκετός χρόνος για να προκύψουν απρόβλεπτα έξοδα, όπως μια βλάβη στο αυτοκίνητο, ένας λογαριασμός γιατρού, αλλά και να αλλάξουν οι προτεραιότητες ως προς το τι προτιμάμε να πληρώνουμε.

Η δόση όμως δεν περιμένει. Αυτό που στην αρχή έμοιαζε με ευκολία μπορεί να γίνει βάρος τη στιγμή που τα χρήματα χρειάζονται αλλού.

Ο Ισπανός σύμβουλος χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης Χάβι Λινάρες το περιγράφει ως εξής: η παγίδα των δόσεων είναι ότι ένα μεγάλο έξοδο φαίνεται διαχειρίσιμο όταν σπάει σε μικρά μηνιαία ποσά. Αν μετά από δύο χρόνια η συσκευή αξίζει μόλις 200 ευρώ, σημειώνει, αξίζει να αναρωτηθούμε πόσο την πληρώσαμε στην πραγματικότητα.

Οι τόκοι ανεβάζουν τον λογαριασμό

Η χρηματοδότηση σπάνια είναι δωρεάν.

Οι τόκοι και οι επιβαρύνσεις μπορεί να ανεβάσουν το τελικό κόστος πάνω από την τιμή τοις μετρητοίς, ειδικά όταν η αγορά γίνεται με πιστωτική κάρτα ανακυκλούμενης πίστωσης. Ο κίνδυνος μεγαλώνει αν καθυστερήσει ή χαθεί κάποια δόση: τότε προστίθενται τόκοι υπερημερίας και έξοδα, και το κινητό καταλήγει πολύ ακριβότερο από την αρχική του τιμή.

Ανάλογος κίνδυνος υπάρχει και στα προγράμματα των εταιρειών κινητής τηλεφωνίας, όπου η συσκευή «δένεται» με το συμβόλαιο.

Αν θελήσουμε να αλλάξουμε πάροχο πριν λήξει η σύμβαση, μπορεί να χρειαστεί να εξοφλήσουμε αμέσως τις υπόλοιπες δόσεις.

Οι δόσεις και η αποταμίευση δεν συμβαδίζουν

Ο Λινάρες προτείνει να μοιράζουμε τον μισθό μας με τον κανόνα 50-30-20:

• 50% στα σταθερά έξοδα
• 30% στα μεταβλητά και
• 20% στην αποταμίευση και την επένδυση.

Η αποταμίευση, κατά τον ίδιο, πρέπει να γίνεται αυτόματα στην αρχή του μήνα και όχι με ό,τι περισσέψει στο τέλος.

Εδώ βρίσκεται η αντίφαση: κάθε νέα δόση γίνεται ένα ακόμη σταθερό έξοδο που «τρώει» από το περιθώριο αποταμίευσης.

Η λογική των δόσεων λέει «απόκτησέ το τώρα, πλήρωσέ το αργότερα», ενώ η λογική της αποταμίευσης λέει «βάλε στην άκρη πρώτα, ξόδεψε μετά».

Όσο περισσότερες δόσεις τρέχουν παράλληλα, τόσο μικραίνει το 20% που θα έπρεπε να μένει για τις δύσκολες ώρες.

Συμβουλές πριν αγοράσετε με δόσεις

• Υπολογίστε το συνολικό κόστος. Πολλαπλασιάστε τη δόση επί τους μήνες και συγκρίνετε το αποτέλεσμα με την τιμή τοις μετρητοίς.
• Κοιτάξτε το ΣΕΠΕ. Το Συνολικό Ετήσιο Πραγματικό Επιτόκιο δείχνει το πραγματικό κόστος της χρηματοδότησης, όχι μόνο το ονομαστικό επιτόκιο.
• Προτιμήστε άτοκες δόσεις και ελέγξτε ότι δεν υπάρχουν κρυφές χρεώσεις ή έξοδα φακέλου.
• Η διάρκεια να μην ξεπερνά τη ζωή του προϊόντος. Αν σκοπεύετε να αλλάξετε κινητό σε δύο χρόνια, μη δεσμευτείτε για τέσσερα.
• Διαβάστε τα «ψιλά γράμματα» στα συμβόλαια παρόχων: ρήτρες πρόωρης λύσης, υπόλοιπο συσκευής, διάρκεια δέσμευσης.
• Κρατήστε αποθεματικό. Μη χρησιμοποιείτε δόσεις αν δεν έχετε στην άκρη χρήματα για απρόβλεπτα έξοδα.
• Σκεφτείτε την εναλλακτική. Αν αποταμιεύσετε το ποσό της δόσης για λίγους μήνες, μπορεί να αγοράσετε τη συσκευή φθηνότερα, ή να διαπιστώσετε ότι δεν τη χρειάζεστε.