fbpxAlpha Bank - Άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου: Αίτια, συνέπειες και προοπτικές | Economistas.gr
Skip to main content

Alpha Bank - Άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου: Αίτια, συνέπειες και προοπτικές

Alpha Bank - Άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου: Αίτια, συνέπειες και προοπτικές
Alpha Bank/ Φωτογραφία Eurokinissi

Η ανάκαμψη των διεθνών τιμών του πετρελαίου, η οποία ξεκίνησε τον Μάιο του 2020, συνεχίζεται αδιάλειπτα, παρά το περιβάλλον υψηλής αβεβαιότητας που χαρακτηρίζει την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας, αναφέρεται σε οικονομική ανάλυση της διεύθυνσης οικονομικών μελετών της Alpha Bank με θέμα «Άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου: Αίτια, συνέπειες και προοπτικές».

Τι οδηγεί υψηλότερα τις τιμές του πετρελαίου;

Όπως αναφέρεται μεταξύ άλλων στην οικονομική ανάλυση της Alpha Bank, που περιλαμβάνεται στο εβδομαδιαίο οικονομικό δελτίο της τράπεζας, oι περιορισμοί που τέθηκαν στις μετακινήσεις και στην παγκόσμια βιομηχανική δραστηριότητα, το 2020, είχαν ως αποτέλεσμα την κατακόρυφη πτώση της ταξιδιωτικής κίνησης και τη μεγάλη μείωση της ζήτησης πετρελαίου και φυσικού αερίου και κατά συνέπεια των τιμών τους. Η σταδιακή ομαλοποίηση της οικονομικής δραστηριότητας, από τον Μάιο του 2020, οδήγησε σε αύξηση της ζήτησης για όλα τα καύσιμα, παρά το άκρως ευμετάβλητο περιβάλλον που προκάλεσαν το δεύτερο και το τρίτο κύμα της πανδημίας.

Η ζήτηση ήταν εντονότερη για το φυσικό αέριο, καθώς η καύση του έχει λιγότερο επιβλαβείς συνέπειες για το περιβάλλον σε σύγκριση με άλλα καύσιμα, όπως το πετρέλαιο, γεγονός που το καθιστά ως το ενδιάμεσο καύσιμο στη διαδικασία μετάβασης προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ωστόσο, η αυξανόμενη ζήτηση για φυσικό αέριο δεν καλύπτεται από την προσφορά, γεγονός που έχει οδηγήσει στην αύξηση της τιμής του κατά 108% από την αρχή του έτους (22.10.2021), με την τιμή του να ξεπερνά κατά τον τρέχοντα μήνα τα 6 δολάρια ανά εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες, για πρώτη φορά από το 2014, αναφέρεται στην οικονομική ανάλυση.

Η συγκριτικά μεγαλύτερη άνοδος της τιμής του φυσικού αερίου έχει καταστήσει το πετρέλαιο μία σχετικά φθηνότερη εναλλακτική λύση για την παραγωγή ενέργειας, με αποτέλεσμα η ζήτηση για αυτό να αυξάνεται εντονότερα από την προσφορά, τροφοδοτώντας την αύξηση της τιμής του.

Συνέπειες της ανόδου των τιμών του πετρελαίου σε μικροοικονομικό και μακροοικονομικό επίπεδο

Tο πετρέλαιο αποτελεί ένα αναγκαίο αγαθό που επηρεάζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις τόσο σε επίπεδο ζήτησης, όσο και σε επίπεδο προσφοράς. Ειδικότερα, στο πεδίο της ζήτησης, μία αύξηση της τιμής του, με δεδομένη την σχετικά ανελαστική του ζήτηση, επηρεάζει άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, περιορίζοντας την αγοραστική τους δύναμη.

Όσον αφορά στην προσφορά, η άνοδος των τιμών του πετρελαίου αυξάνει το κόστος της παραγωγής. Στον βαθμό που η αύξηση αυτή απορροφάται από τις επιχειρήσεις συμπιέζει τα περιθώρια κέρδους τους. Σε μακροοικονομικό επίπεδο, η άνοδος των τιμών του πετρελαίου ασκεί πληθωριστικές πιέσεις. Η μετακύλιση μέρους της αύξησης του κόστους παραγωγής στις τιμές των τελικών προϊόντων και υπηρεσιών αυξάνει το γενικό επίπεδο τιμών.

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), στην πρόσφατα δημοσιευθείσα έκθεσή του, εκτιμά ότι ο παγκόσμιος πληθωρισμός θα αυξηθεί από 3,2% το 2020 σε 4,3% το 2021. Η αναθεωρημένη πρόβλεψη του ΔΝΤ για το 2021, η οποία είναι κατά 0,8 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερη από την αντίστοιχη του Απριλίου, αντανακλά την πληθωριστική επίδραση τόσο του ενεργειακού κόστους όσο και των διαταράξεων στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Επιπρόσθετα, η αύξηση των τιμών του πετρελαίου επηρεάζει τα ισοζύγια τρεχουσών συναλλαγών των χωρών, αναφέρουν οι αναλυτές της Alpha Bank.

Οι χώρες που είναι καθαροί εξαγωγείς πετρελαίου επωφελούνται από την άνοδο των τιμών του, καθώς η αξία των εξαγωγών πετρελαίου αυξάνεται, με αποτέλεσμα τη βελτίωση του εμπορικού ισοζυγίου. Αναφέρεται χαρακτηριστικά η περίπτωση της Σαουδικής Αραβίας, η οποία αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγέα πετρελαίου παγκοσμίως, με τις εξαγωγές πετρελαίου της, το 2020, να αντιπροσωπεύουν το 11% των συνολικών παγκόσμιων εξαγωγών, σύμφωνα με την Υπηρεσία Ενέργειας (ΕΙΑ) των ΗΠΑ. Το ΔΝΤ αναθεώρησε τις προβλέψεις του για το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της χώρας στο 3,9% του ΑΕΠ έναντι 2,8%, τον Απρίλιο. Ωστόσο, για τους εισαγωγείς πετρελαίου, η άνοδος των τιμών του έχει τα αντίθετα αποτελέσματα, καθώς όσο αυξάνεται η αξία των εισαγωγών τους τόσο επιδεινώνεται το εμπορικό ισοζύγιο. Η εξέλιξη αυτή είναι σημαντική για μία χώρα όπως η Ινδία που εισάγει το 82% της κατανάλωσης πετρελαίου, καθώς το εμπορικό της έλλειμμα διευρύνθηκε, το δεύτερο τρίμηνο του έτους, στα 30,7 δισ. δολάρια ΗΠΑ έναντι ελλείμματος 11 δισ. δολαρίων ΗΠΑ, το δεύτερο τρίμηνο του 2020.

Οι προοπτικές των τιμών του πετρελαίου

Στις αρχές Οκτωβρίου, τα κράτη-μέλη του ΟΠΕΚ και οι σύμμαχοί τους (ΟΠΕΚ+) ανακοίνωσαν ότι εμμένουν στην απόφαση του Ιουλίου για ημερήσια αύξηση της παραγωγής κατά 400 χιλ. βαρέλια κάθε μήνα μέχρι τουλάχιστον τον Απρίλιο του 2022. Η απροθυμία του ΟΠΕΚ+ να αυξήσει περαιτέρω την παραγωγή, σε συνδυασμό με την αύξηση της ζήτησης λόγω της ανάκαμψης των οικονομιών από την πανδημική κρίση διατηρούν συνθήκες υπερβάλλουσας ζήτησης. Επιπρόσθετα, οι ανησυχίες για ελλείψεις σε φυσικό αέριο και άνθρακα σε Ευρώπη και Ασία, λόγω και της μείωσης των αποθεμάτων τους, δημιουργούν προσδοκίες για υψηλότερες τιμές πετρελαίου το προσεχές διάστημα. Σημαντική παράμετρος για την εξέλιξη της ζήτησης βραχυπρόθεσμα και, κατά συνέπεια, των τιμών ενδέχεται να αποδειχθεί η επιβράδυνση της οικονομικής μεγέθυνσης στην Κίνα. Το ΑΕΠ της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας του πλανήτη αυξήθηκε κατά 4,9% σε ετήσια βάση, το τρίτο τρίμηνο του έτους, η οποία είναι η κατώτερη επίδοση των τελευταίων τεσσάρων τριμήνων. Οι συμμετέχοντες στις αγορές δεν αποκλείουν περαιτέρω επιβράδυνση στα επόμενα τρίμηνα, εξέλιξη η οποία θα έχει επίπτωση και στη ζήτηση για πετρέλαιο. Όσον αφορά στις μεσομακροπρόθεσμες προοπτικές, αξίζει να αναφερθεί ότι, σύμφωνα με μελέτη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας η υλοποίηση του σχεδιασμού για μηδενικές εκπομπές ρύπων έως το 2050 προϋποθέτει κορύφωση της ζήτησης για το πετρέλαιο το 2025.

Επιπλέον, εκτιμούν οι αναλυτές της Alpha Bank, απαιτείται να υπερτριπλασιαστούν από τα τρέχοντα επίπεδα οι ετήσιες επενδύσεις σε «καθαρές» μορφές ενέργειας, σε 4 τρισ. δολάρια έως το 2030. Ωστόσο, η τρέχουσα ενεργειακή κρίση δεν αποκλείεται να λειτουργήσει ως «επιταχυντής εξελίξεων» στη διαδικασία μετάβασης προς φιλικότερες προς το περιβάλλον μορφές ενέργειας. Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και οι γεωπολιτικές εντάσεις θα εξακολουθήσουν να αποτελούν αστάθμητους παράγοντες οι οποίοι θα επηρεάζουν την πλευρά της προσφοράς, αυξάνοντας τη μεταβλητότητα των διεθνών τιμών του πετρελαίου.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ευρωπαίοι διπλωμάτες: Προς απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου μέχρι το τέλος του έτους
Ευρωπαίοι διπλωμάτες: Προς απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου μέχρι το τέλος του έτους
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσανατολίζεται προς μια απαγόρευση στις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου μέχρι το τέλος του έτους, δήλωσαν δύο Ευρωπαίοι διπλωμάτες, μετά από συνομιλίες μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και κρατών μελών της ΕΕ αυτό το Σαββατοκύριακο.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες: Προς απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου μέχρι το τέλος του έτους
Alpha Bank: στηρίζει την Αστυπάλαια να γίνει το πρώτο μεσογειακό βιώσιμο νησί
Alpha Bank: στηρίζει την Αστυπάλαια να γίνει το πρώτο μεσογειακό βιώσιμο νησί
Η εκπαιδευτική πρωτοβουλία της Alpha Bank «Κυκλική οικονομία στην πράξη» αποτέλεσε τη βάση για το πρώτο έξυπνο και βιώσιμο θερμοκήπιο.
Alpha Bank: στηρίζει την Αστυπάλαια να γίνει το πρώτο μεσογειακό βιώσιμο νησί
Γέλεν: Οι ΗΠΑ βρίσκονται σε συνομιλίες με τους συμμάχους τους για πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου
Γέλεν: Οι ΗΠΑ βρίσκονται σε συνομιλίες με τους συμμάχους τους για πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου
Οι ΗΠΑ βρίσκονται σε συνομιλίες με τον Καναδά και με άλλους συμμάχους τους για να περιορίσουν περαιτέρω τα ενεργειακά έσοδα της Μόσχας χωρίς να προκληθούν επιπτώσεις σε χώρες με χαμηλότερα εισοδήματα, δήλωσε χθες Δευτέρα η αμερικανίδα υπουργός Οικονομικών Τζάνετ Γέλεν.
Γέλεν: Οι ΗΠΑ βρίσκονται σε συνομιλίες με τους συμμάχους τους για πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου
Πετρέλαιο: Οι τιμές του καταγράφουν πτώση 5% εξαιτίας φόβων για ύφεση
Πετρέλαιο: Οι τιμές του καταγράφουν πτώση 5% εξαιτίας φόβων για ύφεση
Οι τιμές του πετρελαίου καταγράφουν σήμερα πτώση πάνω από 5%, καθώς οι αγορές ανησυχούν ότι μια ισχυρή άνοδος των επιτοκίων με στόχο να συγκρατηθεί ο πληθωρισμός μπορεί να επιφέρει μια ύφεση.
Πετρέλαιο: Οι τιμές του καταγράφουν πτώση 5% εξαιτίας φόβων για ύφεση
Πετρέλαιο: Το Brent πέφτει 7%, κλείνει κάτω από τα 100 δολάρια για πρώτη φορά από τον Απρίλιο
Πετρέλαιο: Το Brent πέφτει 7%, κλείνει κάτω από τα 100 δολάρια για πρώτη φορά από τον Απρίλιο
Η τιμή του πετρελαίου κατρακύλησε χθες Τρίτη, εξαιτίας του κλίματος ανησυχίας για το ενδεχόμενο ύφεσης της παγκόσμιας οικονομίας, που θα ακρωτηρίαζε τη ζήτηση, την ώρα που αρκετές ενδείξεις υποδεικνύουν ότι οι αγορές θα συνεχίσουν να γνωρίζουν αναταράξεις για καιρό.
Πετρέλαιο: Το Brent πέφτει 7%, κλείνει κάτω από τα 100 δολάρια για πρώτη φορά από τον Απρίλιο