Scope Ratings: Ευάλωτη η Ελλάδα απέναντι σε μια νέα αύξηση του κόστους ενέργειας -Απίθανο να φτάσει η τιμή του φυσικού αερίου στα επίπεδα του 2022

Η Ευρώπη βρίσκεται σε καλή θέση για να απορροφήσει μια βραχυπρόθεσμη αύξηση των τιμών της ενέργειας, αλλά οι ευπάθειες ποικίλλουν μεταξύ των χωρών, δεδομένου του διαφορετικού ενεργειακού μείγματος, σημειώνει σε ανάλυση του ο γερμανικός Οίκος Αξιολόγησης Scope.

Με αυτά τα δεδομένα, κατηγοριοποιεί τις χώρες, συμπεριλαμβάνοντας την Ελλάδα στη ζώνη υψηλού κινδύνου επιπτώσεων. Ειδικότερα, επισημαίνει πως όταν λαμβάνονται υπόψη οι οικονομικές δομές των χωρών, οι χώρες που εξαρτώνται από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο και έχουν υψηλή εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα για την οικονομική τους παραγωγή είναι πιθανό να είναι οι πιο ευάλωτες σε μια διαρκή αύξηση των τιμών ενέργειας που σχετίζονται με τα ορυκτά καύσιμα. Σε αυτές περιλαμβάνονται η Κύπρος και η Ελλάδα, αλλά και χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, όπως η Πολωνία (A/Stable) και η Βουλγαρία (A-/Stable).

Μεταξύ των τεσσάρων μεγαλύτερων οικονομιών της ΕΕ, η Ιταλία (BBB+/Θετική), η Ισπανία (A/Θετική) και η Γερμανία (AAA/Σταθερή) έχουν παρόμοια έκθεση σε κινδύνους δεδομένων των ενεργειακών τους μειγμάτων και εντάσεων, ενώ η Γαλλία (AA-/Αρνητική), με τον μεγάλο στόλο πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής, είναι λιγότερο εκτεθειμένη στις πιθανές επιπτώσεις αυτού του σοκ. Ωστόσο, ο δημοσιονομικός χώρος για την αντιμετώπιση αυτού του σοκ ποικίλλει σημαντικά, όπως αντικατοπτρίζεται στις αξιολογήσεις μας για τα κρατικά χρέη.

Μια διαρκώς ασταθής Μέση Ανατολή θα είχε σημαντικές παγκόσμιες επιπτώσεις

Παρόλο που το Ιράν αντιπροσωπεύει ένα σχετικά μικρό μερίδιο των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου (κάτω του 5%), περισσότερο από το 30% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου μέσω θαλάσσης διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ, συμπεριλαμβανομένων των εξαγωγών από τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), το Ιράκ και το Κουβέιτ, ενώ περίπου το 20% του εμπορεύσιμου υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προέρχεται από το Κατάρ και τα ΗΑΕ.

Οποιεσδήποτε παρατεταμένες διαταραχές στις εγκαταστάσεις εξαγωγής, στις ενεργειακές υποδομές ή στο ίδιο το Στενό του Ορμούζ, σε συνδυασμό με την αυξημένη περιφερειακή αστάθεια, αυξάνουν τον κίνδυνο αρνητικού σοκ εφοδιασμού. Αυτό θα μπορούσε να μεταφραστεί σε υψηλότερες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου και, ως εκ τούτου, σε δυνητικά οικονομικές, δημοσιονομικές, ακόμη και πολιτικές επιπτώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η Ευρώπη είναι κυρίως ευάλωτη λόγω των εισαγωγών ενέργειας από ορυκτά καύσιμα, ιδίως του ΥΦΑ.

Η συνεχιζόμενη εξάρτηση της Ευρώπης από τις εισαγωγές πετρελαίου και LNG αυξάνει την ευπάθεια της περιοχής σε συνεχείς κρίσεις στις τιμές και την προσφορά ενέργειας. Ενώ η αποθήκευση φυσικού αερίου στην ΕΕ είναι χαμηλή, περίπου στο 30% της χωρητικότητας (σε σύγκριση με 38% την ίδια περίοδο πέρυσι), η ζήτηση που εξαρτάται από τις καιρικές συνθήκες αναμένεται να μειωθεί σημαντικά με το τέλος του χειμώνα. Οι ενεργειακές πηγές της Ευρώπης είναι επίσης καλύτερα διαφοροποιημένες από ό,τι στην αρχή του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία, ενώ ο πληθωρισμός ήταν κοντά στον στόχο της ΕΚΤ στο 1,9% τον Φεβρουάριο του 2026.

Σε αυτό το πλαίσιο, είναι απίθανο οι τιμές του φυσικού αερίου (TTF) να επανέλθουν στα προηγούμενα υψηλά το 2022, όταν κατά μέσο όρο ήταν 133 ευρώ/MWh, τριπλάσια από τον μέσο όρο των 36 ευρώ/MWh το 2025.
Ωστόσο, οι διατηρήσιμες υψηλές τιμές φυσικού αερίου (TTF κοντά στα 50 ευρώ/MWh) και πετρελαίου (περίπου 100 δολάρια ΗΠΑ/βαρέλι) θα μπορούσαν να έχουν μακροοικονομικές επιπτώσεις. Με βάση τις εκτιμήσεις της ΕΚΤ , ένα τέτοιο σενάριο θα αύξανε τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη κατά περίπου 1,25 ποσοστιαίες μονάδες μεσοπρόθεσμα, καθυστερώντας ενδεχομένως τον ρυθμό χαλάρωσης της νομισματικής πολιτικής. Ομοίως, οι υψηλότερες τιμές ενέργειας, η αβεβαιότητα και οι διεθνείς δευτερογενείς επιπτώσεις θα μπορούσαν να μειώσουν την ανάπτυξη στην ευρωζώνη κατά περίπου 0,75 ποσοστιαίες μονάδες.

Ένα τέτοιο δυσμενές σενάριο είναι σημαντικά λιγότερο σοβαρό από τον αντίκτυπο της κλιμάκωσης του πολέμου στην Ουκρανία, ο οποίος αύξησε τον πληθωρισμό κατά περίπου 10 ποσοστιαίες μονάδες και μείωσε την ανάπτυξη κατά περίπου 4 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το προπολεμικό βασικό επίπεδο για την ευρωζώνη. Η ενεργειακή ένταση της Ευρώπης έχει έκτοτε μειωθεί κατά περίπου 25%, γεγονός που θα πρέπει να μειώσει τον αρνητικό αντίκτυπο των μελλοντικών σοκ στις τιμές της ενέργειας στην ανάπτυξη.