Σενάρια τρόμου για 170 δολάρια στο πετρέλαιο μετά το πρώτο χτύπημα σε υποδομές ενέργειας
Το πλήγμα στο South Pars, το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου παγκοσμίως, σόκαρε τις διεθνείς αγορές.
Όχι τόσο λόγω των ζημιών που προκλήθηκαν, αλλά κυρίως επειδή έγινε σαφές πως ούτε οι ενεργειακές υποδομές μένουν στο απυρόβλητο, με ό,τι συνεπάγεται αυτό και για τις τιμές των καυσίμων και για τις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Ήδη, επενδυτικές τράπεζες και Οίκοι Αξιολόγησης ενεργοποιούν τα πιο “μαύρα” σενάρια για την εξέλιξη του πολέμου στον Κόλπο και τις επιπτώσεις. Η Fitch, στο βασικό της σενάριο προέβλεψε ότι οι τιμές του πετρελαίου θα παραμείνουν στο εύρος των 90-100 δολαρίων έως τον Μάρτιο – καθώς ο πορθμός του Ορμούζ παραμένει ουσιαστικά κλειστός για περίπου ένα μήνα – πριν υποχωρήσουν στα 65-70 δολάρια κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026. Ακόμα κι υτό το σενάριο υποδηλώνει μέση ετήσια τιμή 70 δολαρίων το 2026, έναντι 63 δολαρίων στις εκτιμήσεις Δεκεμβρίου.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Οίκος, υπάρχουν, πλέον, τεράστιες αβεβαιότητες και υπάρχει πιθανότητα πιο παρατεταμένων διαταραχών στις αποστολές πετρελαίου και σημαντικών ζημιών στις εγκαταστάσεις παραγωγής στη Μέση Ανατολή. Σε προηγούμενες περιόδους συγκρούσεων στην περιοχή, οι τιμές του πετρελαίου έχουν ξεπεράσει τα 100 δολάρια ΗΠΑ/βαρέλι σε σημερινές τιμές. Εάν η τιμή του πετρελαίου ανέλθει στα 95-100 δολάρια ΗΠΑ περίπου και παραμείνει σε αυτό το επίπεδο, το παγκόσμιο ΑΕΠ θα μπορούσε να μειωθεί κατά περίπου 0,4% σε σχέση με το
βασικό σενάριο μετά από τέσσερα τρίμηνα, ενώ ο πληθωρισμός στην ΕΕ και στις ΗΠΑ θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 1,3- 1,5 ποσοστιαίες μονάδες!!!
Η γεωοικονομική θύελλα
Διανύοντας την 3η εβδομάδα πολέμου, το Council on Foreign Relations αναλύει τα έως τώρα δεδομένα και οι διαπιστώσεις δεν επιτρέπουν ιδιαίτερη αισιοδοξία.
Υπό κανονικές συνθήκες, περισσότερα από 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ κάθε μέρα. Ο πόλεμος στο Ιράν έχει σταματήσει αυτή τη σταθερή ροή, αφήνοντας τις χώρες παραγωγής πετρελαίου στην περιοχή με λίγες επιλογές. Όπως σημειώνει ο Brad W. Setser, οι Σαουδάραβες μπορούν να μεταφέρουν 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα μέσω ενός εναλλακτικού αγωγού - ίσως έως και 4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Αλλά αυτό αφήνει ένα έλλειμμα σχεδόν 15 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα.
Ο Ρόρι Τζόνστον της Commodity Context πιστεύει ότι έως και 9 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα έχουν “κλείσει”, πράγμα που σημαίνει ότι τα πηγάδια έχουν κλείσει επειδή δεν υπάρχει μέρος για την αποθήκευση του πετρελαίου. Ακόμα και με την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ένα παρατεταμένο de facto κλείσιμο του στενού που δεν θα αφαιρέσει περίπου 10 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα από την αγορά για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 10% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.
Ένας εμπειρικός κανόνας είναι ότι χρειάζεται μια αύξηση 10 δολαρίων ανά βαρέλι στην τιμή του πετρελαίου για να αντισταθμιστεί μια μείωση 1% στην κατανάλωση πετρελαίου. Αυτού του είδους οι μαθηματικές πράξεις υποδηλώνουν ότι ένα παρατεταμένο κλείσιμο του Στενού θα ωθούσε την τιμή του πετρελαίου στα περίπου 170 δολάρια το βαρέλι (πριν από τον πόλεμο, οι τιμές του πετρελαίου κυμαίνονταν γύρω στα 70 δολάρια το βαρέλι). Με άλλα λόγια, υπάρχει σαφής κίνδυνος αυτό το πετρελαϊκό σοκ να μην έχει τελειώσει. Και υπάρχουν σημαντικές διαταραχές στις αγορές βιομηχανικών αερίων όπως το ήλιο και στην αγορά υγρού φυσικού αερίου.