«Κενό γράμμα» η ευελιξία στις κρατικές ενισχύσεις από την Κομισιόν- Τι επισημαίνουν κοινοτικές πηγές στο economistas

Η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για έστω προσωρινή χαλάρωση των ευρωπαϊκών κανόνων που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις, έγινε δεκτή με θετικό πρόσημο, καθώς χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως η πρώτη ηχηρή παρέμβαση των Βρυξελλών απέναντι στις επιπτώσεις της νέας κρίσης, που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Δυστυχώς, όσο περνούν οι ημέρες και τίθενται εύλογα ερωτήματα για τα «πώς» θα «τρέξουν» αυτές οι κρατικές ενισχύσεις, ενισχύεται η πρώτη αίσθηση ότι κάτι σημαντικό έλειπε από τις ανακοινώσεις της Κομισιόν: το πώς θα χρηματοδοτηθούν αυτές οι κρατικές ενισχύσεις.

Δεν εξαιρούνται οι νέες κρατικές ενισχύσεις από τις «οροφές» δαπανών

Με δεδομένο ότι νέο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό «εργαλείο», ένας νέος ευρωπαϊκός «κουμπαράς», δεν τίθεται καν υπό συζήτηση, τα όποια κονδύλια για τις νέες κρατικές ενισχύσεις θα πρέπει να εξασφαλιστούν από τους εθνικούς Προϋπολογισμούς. Το ερώτημα, λοιπόν, που τέθηκε εξαρχής, ήταν αν γι’ αυτά τα κονδύλια θα υπάρξει ειδική μεταχείριση, σε σχέση με τους δημοσιονομικούς κανόνες για τα ελλείμματα και τις «οροφές» δαπανών.

Η απάντηση στο economistas από κοινοτικές πηγές, δεν αφήνει κανένα περιθώριο παρερμηνείας: «Δεν υπάρχει κανόνας που να εξαιρεί τις κρατικές ενισχύσεις από τις καθαρές δαπάνες ή το έλλειμμα. Το Προσωρινό Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων (METSAF) δεν επηρεάζει αυτό το ζήτημα».

Με απλά λόγια, όποια κονδύλια χρηματοδοτήσουν αυτές τις ενισχύσεις, θα επηρεάσουν και το δημοσιονομικό αποτέλεσμα των κρατών- μελών και τις «οροφές» δαπανών. Αν λάβει, δε, κανείς υπόψιν ότι σχεδόν η μισή Ευρωζώνη είναι βυθισμένη σε ελλείμματα κι ότι ακόμα και οι χώρες- όπως η Ελλάδα- που δεν αντιμετωπίζουν τέτοιο πρόβλημα, έχουν σχεδόν εξαντλήσει τις ετήσιες «οροφές» δαπανών με έκτακτα μέτρα για τη νέα κρίση, αντιλαμβάνεται ότι αυτή η ελευθερία κινήσεων από την Κομισιόν είναι «κενό γράμμα», όσο δεν συνδυάζεται με αντίστοιχα προσωρινή χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων.

Κι αυτά, ενώ πυκνώνουν οι εκθέσεις διεθνών Οργανισμών για τις επιπτώσεις από την κρίση του Κόλπου. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, το μέλλον των διελεύσεων στα Στενά του Ορμούζ και της περιφερειακής εναέριας κυκλοφορίας παραμένει άγνωστο. Ωστόσο, είναι ήδη σαφές ότι η ανάπτυξη θα είναι πιο αργή, ακόμη και αν επιτευχθεί διαρκής ειρήνη. Όπως αναφέρει το επικαιροποιημένο World Economic Outlook, οι διαταραχές στις θαλάσσιες και αεροπορικές μεταφορές επιβραδύνουν το εμπόριο, αυξάνουν το κόστος κατά μήκος των αλυσίδων εφοδιασμού, πλήττουν περισσότερο τις οικονομίες που εξαρτώνται από τον τουρισμό και τις εισαγωγές και οι καταναλωτές το αισθάνονται αυτό μέσω των υψηλότερων τιμών στα τρόφιμα και τα είδη πρώτης ανάγκης, με τα νοικοκυριά με χαμηλότερο εισόδημα να φέρουν το μεγαλύτερο μερίδιο.

Οι νέες κρατικές ενισχύσεις

Το νέο ευέλικτο πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις θα μείνει «ανοικτό» ως το τέλος του έτους και περιλαμβάνει:

• Για τη γεωργία, την αλιεία, τις χερσαίες μεταφορές (οδικές, σιδηροδρομικές και εσωτερικές πλωτές μεταφορές) και τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων εντός ΕΕ, τα κράτη- μέλη θα μπορούν να αντισταθμίζουν έως και το 70% του πρόσθετου κόστους ενός δικαιούχου, που οφείλεται στην αύξηση των τιμών των καυσίμων και των λιπασμάτων η οποία προκλήθηκε από την κρίση. Η αύξηση των τιμών θα καθορίζεται από κάθε κράτος- μέλος μέσα από την εξέταση της διαφοράς μεταξύ της σχετικής τιμής της αγοράς και μιας ισχύουσας ιστορικής τιμής αναφοράς. Στη συνέχεια, το συνολικό πρόσθετο κόστος θα υπολογίζεται με βάση την τρέχουσα ή την τελευταία κατανάλωση του δικαιούχου πριν από την κρίση.
• Για αυτούς τους τομείς, μια απλουστευμένη επιλογή θα διευκολύνει τους δικαιούχους ώστε να κρίνονται επιλέξιμοι για την ενίσχυση. Η επιλογή αυτή επιτρέπει στα κράτη- μέλη να προσαρμόζουν τα ποσά των μεμονωμένων ενισχύσεων σε στοιχεία όπως το μέγεθος και το είδος των δραστηριοτήτων των δικαιούχων, μια γενική εκτίμηση της κατανάλωσης καυσίμων στον τομέα ή άλλες σχετικές προσεγγιστικές τιμές, αντί να υποχρεούνται οι δικαιούχοι να παρέχουν λεπτομερή αποδεικτικά στοιχεία της πραγματικής τους κατανάλωσης. Με βάση αυτήν την επιλογή, κάθε δικαιούχος μπορεί να λάβει έως και 50.000 ευρώ.
• Για ενεργοβόρες βιομηχανίες που είναι επιλέξιμες στο πλαίσιο προσωρινών καθεστώτων ελάφρυνσης των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας, θα είναι δυνατή η αύξηση της έντασης της ενίσχυσης από 50% σε έως και 70% για το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας της επιλέξιμης κατανάλωσης. Το ποσοστό αυτό μπορεί να καλύπτει έως και το 50% της συνολικής κατανάλωσης του δικαιούχου. Δεν θα απαιτείται πρόσθετη αύξηση των προσπαθειών απανθρακοποίησης.